Wednesday, January 11, 2012

Leveranciersbijeenkomst mGBA in Marienhof Amersfoort op 12 oktober 2011

In de maand september woonde ik twee bijeenkomsten bij, waar de invoering van basisregistraties (posting 6/12/2011) en met name het BPR (posting 2/1/2012) centraal stonden en waar het publiek volledig bestond uit 'uitvoerders', gebruikers en afnemers. Dat wijst erop, dat de implementatie in volle gang is.

Tot voor kort waren deze bijeenkomsten vooral het feestje van techneuten, projectleiders en architecten. De aanbodkant dus. Op 12 oktober was het echter nog een techneutenbijeenkomst. Logisch ook voor een leveranciersbijeenkomst.

Heel ander publiek dan bij BPR: jasje, dasje, echt accountmanagers uit IT Hoek.
Ook heel anders dan bij de dag ‘vrienden van de basisadministraties’ van NUP; daar waren ook vooral uitvoerders.
Het grote verschil in samenstelling van het publiek demonstreert de klassieke 'disconnect' tussen it’ers en gebruikers.

Er waren zo'n man of 80.
Toen de programmamanger GBA vroeg wie er kwamen voor de Burgerzaken-modules, gingen er maar een tweetal handen omhoog. Schrijf maar vast op: Over niet al te lange tijd zal een Gateway-review waarschuwen, dat er een ernstige disconnect is tussen het centrale GBA-deel en de decentraal te ontwikkelen Burgerzakenmodules. En die decentrale modules zijn uiteindelijk wel essentieel om ervoor te zorgen, dat gemeentes mutaties goed kunnen doorvoeren, die nodig zijn om de centrale databases up to date te houden!
Ook de organisatoren van deze leveranciersbijeenkomst en de aanwezige projectleiders komen uit het centrale deel.

In de ontwikkelingsgang van het GBA (sedert ruim 25 jaar) werden de systemen eerst ontwikkeld per gemeente en de centrale organisatie bij Binnenlandse Zaken was alleen de verkeersagent en de postbus waarlangs de gegevens tussen de gemeenten werden uitgewisseld. Nu gaat echter de database van persoonsgegevens naar centraal en mogen de gemeenten de periferie van het centrale systeem regelen. Maar die wijziging lijkt vooral in de studeerkamer van de centralisten echt te leven…

Er zijn door mGBA 14 Burgerzakenmodules gespecificeerd:
Afstamming, Naam en Geslacht, Documenten en Verzoeken, Huwelijk en Partnerschap, Migratie, Nationaliteit, Reisdocumenten, Rijbewijs, Overlijden, Overig, Onderzoek, Binnengemeentelijke Leveringen, Verkiezingen, CRIB.

Dat gaat dus om de mutatieverwerking, gegevensuitvoer, raadpleging en procesondersteuning.

Een projectleider besprak de planning van het centrale deel; het bekende technische, technocratische verhaal. Vervolgens kwam de projectleider Migratie. Deze zit volop in de planvorming. GBA en BPR leven namelijk volledig naast elkaar. Desgevraagd zei hij, dat zijn grootste kopzorg is, als straks de koplopers in produktie gaan, terwijl de beide db's nog parallel bestaan. “De rest komt allemaal wel goed, dat is allemaal ICT”. Hij spreekt volgens mij een waar woord.Hoe weerbarstig ook, ICT problemen worden tegenwoordig planmatig wel opgelost. De organisatie- en procesproblematiek kan nog niet technocratisch worden gemanaged.

Monday, January 2, 2012

Klantendag van BPR

Op 27 september 2011 organiseerde BPR een klantendag in Het Spant te Bussum. BPR is een afdeling van het ministerie van Binnenlandse Zaken en de afkorting staat voor Basisregistratie Personen en Reisdocumenten.
Blijkbaar werd deze klantendag vroeger vaker georganiseerd en pakken ze dat nu weer op. Er was veel belangstelling, want er waren 1000 aanmeldingen en de inschrijving werd twee weken voor de klantendag al gesloten

Net als bij de Vrienden van de Basisregistraties, waarover ik onlangs schreef, bestond het publiek geheel uit “uitvoerders” en niet uit techneuten. Dat zie je aan de mensen. Het feit, dat het geen techneutenbijeenkomsten zijn, maar gebruikersbijeenkomsten, betekent iets: De plannen komen van de tekentafel en de praktijkmensen gaan er werkelijk mee aan de slag.

Ik kreeg voor het eerst te maken met deze afdeling BPR. Voor het gemak beschouw ik ze maar even als de 'gebruikers'-organisatie die bij Binnenlandse Zaken die GBA beheert.
Dus nog even de afkortingen recapituleren: BPR is de afdeling binnen BiZa. En BRP is de Basisregistratie Personen, zeg maar even de oude GBA plus het register van niet-ingezetenen (RNI).

De Directeur Generaal sprak en daarna de directeur BPR. Het was echt een feestje voor deze ambtenaren: In het Spant vol met gebruikers van hun GBA. De hele afdeling BPR zat er ook, een heel vak vol. 'De Klantendag is terug' sprak de directeur. Zoals gezegd was er een heel ander publiek. De uitvoerders. Dat betekent dat de implementatie in volle gang is; de nerds zijn naar de achterkamer om de uitvoerders te bedienen.
De directeur verneemt van uitvoerders, dat zij genoeg ingangen hebben om bij hun werk zaken te verifieren. (Ze hebben alleen behoefte aan bestandsvergelijking en dat stuit blijkbaar op wettelijke bezwaren.) De voorzitter van de Programmaraad Stelsel van Basisregistraties leidt uit de opmerking 'genoeg ingangen' af, dat gebruikers nog altijd diverse schaduwadministraties hanteren. En dat is dodelijk voor het operationaal maken (en kwalitatief optimaliseren) van het stelsel.
Aan de sprekers was te horen, dat het elimineren van schaduwadministraties de grootste uitdaging is. Mensen zijn er immers aan gewend en elk falen van de basisadministratie wordt aangegrepen om hun vertrouwde oude administratie weer aan te wenden. Maar het gaat in grote steden bijvoorbeeld om tientallen administraties, die alle de persoonsinformatie doubleren en daarmee onherroepelijk fouten introduceren in de processen.

Na de plenaire bijeenkomst waren er vele parallelsessies in kleinere zalen, waar medewerkers van BPR hun onderwerp behandelden. Ik ging naar het zogenaamde Identiteitsspel. De medewerker van BPR was een gymnasiast (dat kon je merken aan zijn taalgebruik en zijn scherpzinnigheid), die via ondere andere PinkRoccade bij BPR is terechtgekomen.
Hij maakt onderscheid tussen de begrippen Legitimeren, identificeren, authenticeren.
Deze begrippen worden gemeenlijk door elkaar gebruikt. Het was een eye-opener, dat je in de bioscoop jezelf legitimeert met je bioscoopkaartje en op een seminar met je badge; je legitimeert daarmee, dat je daar aanwezig mag zijn.
Waarom is dat allemaal nodig vergeleken met vroeger? Zo vroeg hij.
Vroeger in een kleine gemeenschap kende iedereen elkaar. Tegenwoordig bewegen mensen zich niet alleen in hun eigen kleine dorpsgemeenschap, maar ze gaan naar andere steden en andere landen, alwaar in bepaalde gevallen andere mensen de behoefte hebben om te kunnen vaststellen, met wie ze te maken hebben.
En de transacties waren vroeger zodanig, dat diensten en produkten werden geleverd met gelijktijdig oversteken van de betaling in geld. Tegenwoordig kunnen deze transacties op afstand en via elektronische communicatiemiddelen worden uitgevoerd.
Hij heeft een plaatje gemaakt met transacties waarbij authenticatie nodig is, maar moet meteen toegeven, dat het gemaakt is vanuit de overheid. Terwijl de hele commerciële wereld die behoefte ook heeft, denk aan gelduitgifte-automaten, internetbankieren en – winkelen.

Wednesday, December 21, 2011

VMware users bijeen op 16 juni 2011

De opkomst bij deze bijeenkomst van Vmware in het Utrechtse Media Plaza vond ik gering.
Ik telde ongeveer 60 man (en 1 vrouw) en kan twee redenen bedenken voor deze kleine opkomst. Het was vooral gericht op implementatie en daarom kwamen misschien alleen echte praktijkmensen. Een tweede reden kan zijn, dat de hype al een beetje over is. Men weet het (n.l. de mogelijkheden van virtualisatie) nu wel zo'n beetje en alleen uitvoerende mensen komen erop af, die nu reeds of anders binnenkort te maken krijgen met Vmware-implementatie.
De bezoekers waren ook allemaal mensen van de implementatie, systeembeheerders.

Al met al denk ik, dat de hype een beetje over is. De meeste bedrijven doen al iets aan virtualisatie, maar niet zoveel als de marketeers van Vmware zouden willen. Daarom zijn er slechts een handjevol uitvoerders, meestal met praktische vragen. Intussen blijven de marketeers van Vmware lekker doordouwen en op zich is het wel interessant om kennis te nemen van de vergezichten, die zij schetsen.

Een opvallende opmerking vond ik, dat Linux en Windows kunnen worden gebypassed door de virtualisatie. Als voorbeeld wordt de Amerikaanse organisatie DEA genoemd. (Volgens mij de Drugs Enforcement Agency, die we zo vaak zien langs komen in films als Miami Vice.) Zij hebben een virtual machine in java zonder tussenkomst van het OS. Ik denk, dat de hypervisor van Vmware in wezen die functie vervult. Zou dit een bedreiging zijn voor deze operating systems? Ik vind dat een zeer interessante gedachte. Dat zou dan betekenen, dat Microsoft bedreigd is. Want op elke pc die verkocht worden zit een prijs-opslag voor het Windows operating system. Iets van 100 tot 150 dollar per pc?
Vmware ziet ook kansen in de overgang naar Windows 7 waar veel bedrijven tegen aan hikken, want ze hebben bijvoorbeeld applicaties die vastzitten aan oudere versies van Windows en van het oudere Internet Exlorer IE6. Die applicaties worden als het ware gebundeld in een pakketje en kunnen onafhankelijk van het nieuwe operating system via Wmware worden uitgevoerd.

Er werd een interessante plaat van Gartner getoond. Zij peilen elk jaar de topprioriteiten van CIO's. De meningen van 500 CIO's zijn verwerkt.
In 2008 zat de Cloud nog niet bij de eerste 15 prioriteiten. In de jaren daarna kwam de Cloud respectievelijk op plaats 14, 2 en 1. En staat dus in 2011 op 1.
Voorwaar een bliksemsnelle stijging. Dat lijkt mij overigens een kenmerk van hypes. Zodra het fenomeen een beetje is ingeburgerd, kan Cloud ook weer bliksemsnel verdwijnen vanwege andere topprioriteiten die in opkomst zijn. En die inburgering kan veel minder inhouden dan de vergezichten, die Vmware schetst.
Andere topprioriteiten van het Gartner-onderzoek zijn Virtualisatie, Mobility en Infrastructure/ IT Management.
Virtualisatie ging van 2008 tot 2011 langs de plaatsen 3, 3, 1, 2.
Mobility ging langs de plaatsen 12, 12, 9, 3.
En Infrastructure kwam pas in 2010 binnen op 5 en staat in 2011 op 6.

Dat zijn wel een aantal topprioriteiten waar Vmware met zijn produktenlijn op kan voortbouwen. En het geeft ook wel aan welke trends in de markt aanwezig zijn. Klanten zullen steeds minder de IT infrastructure zelf in huis beheren en willen 'anywhere, any time' de applicaties en de gegevens beschikbaar hebben voor hun medewerkers en voor hun klanten.

Een executive van Vmware speelt in zijn presentatie de empowered gebruiker: privé is hij gewend via zijn iphone of tablet allerlei krachtige middelen in te zetten als social networks, skype en youtube. Maar op zijn werk is hij weer unempowered, want hij kan al die krachtige middelen niet inzetten. Terwijl de middelen-manager (IT dienst) op zijn spullen zit. Vergelijk de pc-situatie in de jaren 80! De een heeft zijn beheersproblematiek en de ander wil alles, nu en zoals hem dat past. Vmware wil zowel de IT-afdeling als de gebruiker de ideale situatie bieden: De een zorgt voor de hardware en de ander kan alles kiezen uit een servicecatalog. Voor allerlei virtual machines is ingeregeld hoe het afrekenmechanisme is.

Concluderend: ‘disruption drives virtualization’
Er zijn een viertal veranderingen die virtualizatie als oplossing nodig hebben.
1. Migratie naar windows 7.
2. M&A forcing consolidation of application environments
3. Mobility of workforce
4. Reduce cost and maximize utilization of assets.
Virtualizatie benut maximaal de bestaande spullenboel; die blijft grotendeels intact en wordt geconsolideerd.

Tuesday, December 6, 2011

'Vrienden van de basisregistraties'

Ik kreeg een uitnodiging voor een bijeenkomst van Vrienden van de Basisregistraties. Volgens mij is dat een voortzetting van het NUP-initiatief, waarover regelmatig geschreven is op deze weblog. Waarschijnlijk een nieuwe benadering, met een minder techniekgedreven aanpak. (Op zeker moment was er immers een Gateway-review, waaruit bleek, dat het NUP-programma te veel aanbodgedreven was en grote kans liep om te mislukken. Zie posting van 3 mei 2010 op deze weblog.) Het gebruiken van de basisregistraties is uiteindelijk de sleutel voor een moderne elektronische overheid. En de technische bouwstenen, die alles aan elkaar schakelen zijn in wezen voor gebruikers niet interessant.
Er was een bijeenkomst van de Vrienden van de Basisregistraties op 22/9/2011 in Amersfoort.

Op de bijeenkomst spraken twee goede inleiders en het ging eigenlijk uitsluitend over de GBA. En dit is volgens mij ook de basisregistratie waarmee de meeste gebruikers bij overheden en bedrijven te maken hebben.

Wel een volle zaal: mensen van gemeenten, provincies, manifestpartijen, leveranciers. Ik telde ongeveer 160 mensen waarmee het zaaltje ook vol zat.
Indruk: Veel mensen van de implementatie. Ambtenaren, netjes geknipt, overhemd. Minder ICT, want dat ziet er anders uit, meer beharing, onconventioneler.
Wel goed deze ontwikkeling. Ik merkte al eerder op, dat er duidelijk een implementatieperiode gaande is. Kijken hoever ze gaan komen.

Inleider Arre Zuurmond is van mening, dat de NUP-programma's te lang aanbodgedreven waren. Er wordt wel gesproken over 'afnemers', maar ze worden niet echt betrokken. Hij is op zoek gegaan naar uitvoerders. Gezinsvoogden bijvoorbeeld, die met slechte en ontoereikende informatie het veld ingaan. En de brandweer vertrouwt meer op Googlemaps dan op de basisregistraties.
Stelling van Arre Zuurmond: de kwaliteit van de GBA is te laag voor de uitvoering van de overheidsprocessen. Hij verdedigt deze stelling met goede argumenten. Want weliswaar kun je schermen met hoge percentages van volledigheid en juistheid in de GBA, maar kleine foutpercentages hebben bij dergelijke grote basisadministraties grote gevolgen: Uitval die handmatig niet te bewerken is. En hoge kosten voor herstel en oplossing van de problemen.

Zuurmond noemt als voorbeeld, dat 200.000 illegalen wel een sofinummer hebben, maar geen woonadres. Daar is dus een sofinummer afgegeven zonder verificatie van een woonadres; voor handhavingsprocessen is dit een probleem. Zuurmond noemt dit 'de kloof tussen de administratieve werkelijkheid en de reele werkelijkheid'. Er worden dus administratieve feiten genoteerd, die niet sluitend worden geverifiëerd met de reële werkelijkheid..

Zuurmond vraagt ook aan de zaal om te schatten, hoeveel personen er overleden zijn, terwijl ze in het kadaster nog eigenaar zijn van een perceel. Het zijn er 120.000!
Dat betekent, dat de erfgenamen van deze overledene niet het eigenaarschap bij het Kadaster hebben gewijzigd. Het gaat hier dus om ontduiking van successierechten.
Er ontstaat een interessante discussie in de zaal: Een medewerker van het Kadaster zegt, dat er in het kadaster een aantekening is van een GBA-Melding (van het overlijden dus). Hij denkt daarmee een goede beurt te maken, maar krijgt de volle laag van Zuurmond, die juist af wil van deze 'lijdelijkheid''. Het kadaster, als verantwoordelijke bronhouder, zou moeten afdwingen, dat de GBA-melding wordt gevolgd door een mutatie van het eigenaarschap.
Een andere slimbo in de zaal meent, dat het een mooie taak is voor de belastingdienst om te bewaken, dat alle overlijdensmeldingen worden gevolgd door een mutatie in het kadaster. Deze domme opmerking wordt natuurlijk onmiddellijk bestraft door de spreker van de belastingdienst: Zij passen ervoor om de wanprestaties van andere registerhouders te moeten rechtstrijken!

De tweede spreker (Jan Duijghuizen van de Belastingdienst) licht ook zijn stelling toe: Massale processen zijn de aandrijver van kwaliteitsverbetering.
Dat is een goede stelling en ik heb dat zelf meegemaakt bij het inrichten van de Polisadministratie van UWV. Door de fouten in de Polisadministratie lopen massale processen fout: Huurtoeslag, studietoelage e.a. Duijghuizen merkt op, dat de Belastingdienst de beste 'terugmelder' is van fouten in basisadministraties. Zelf heb ik tijdens mijn jaren bij de Polisadministratie de Belastingdienst ook leren kennen als een koploper bij het realiseren en verbeteren van de basisregistraties.
Want ook al zijn de foutpercentages relatief laag, dan nog leidt het in deze massale processen tot een uitval die onmogelijk handmatig te bewerken is. (Duizenden foute brieven, foute signaleringen.) Bovendien leidt het tot wrijving met klanten, ontevreden burgers, verontwaardigde berichten in het nieuws en consumentenprogramma's.

Ik vond het twee zeer goede inleiders. De één, die zich richt op de problemen die individuele professionals ondervinden. En de ander, die redeneert vanuit de massale processen. Maar met dezelfde conclusie: De kwaliteit van basisregistraties moet hoog zijn.
Beide sprekers maken zich sterk voor het creëren van toezicht 'achter de voordeur', 'achter de bedrijfsdeur' en 'in de openbare ruimte'.
Zie ook een hartekreet over de 58.000 'spookburgers' in Amsterdam:
http://www.vngmagazine.nl/nieuws/3886/amsterdam-pakt-spookburgers-aan

Ik ben wel nieuwsgierig of we in de toekomst de kwaliteitsverbetering van de GBA meetbaar kunnen maken.
De GBA is al met al toch wel zo'n 20 jaar een gegeven. Terwijl de andere basisregistraties veel priller zijn. Dus die zullen nog wel even tijd nodig hebben om betrouwbare bronnen te worden voor de overheidsadministraties.