Soester Duinen en schadeactuariaat

28 oktober 2013 was er een jubileumbijeenkomst van de sectie Astin van het Actuarieel Instituut. Volgens mij betekent de afkorting oorspronkelijk Actuarial Studies in Nonlife Insurance. Ooit was actuariaat voorbehouden aan levenverzekeraars, maar dat is allang niet meer zo. Vandaag wordt het 50-jarig jubileum gevierd van deze sectie.

De voorzitter beschrijft een trend van Demandbased pricing naar Riskbased pricing van schadeverzekeringen. En om dat te kunnen doen moet je natuurlijk wel flink rekenen. En dat doen actuarissen. Het bedrijf met de meeste data en dat daar ook nog het beste mee kan werken, wordt de winnaar. Het rekenwerk is ook de basis voor retentiemanagement, de winstgevende klanten vasthouden.

Henk Kriek vertelde uitgebreid over de historie van Astin. In zijn relaas zie je het belang van schadeactuariaat in de loop der jaren groeien.

Daarna volgden twee sprekers, die in opdracht van het Verbond van Verzekeraars onderzoek deden. Zij stelden een Definitie van schadevrije jaren voor. Vroeger werden daarvoor blijkbaar teveel verschillende begrippen gehanteerd, hetgeen consistentie en vergelijkbaarheid natuurlijk verstoort. Zij opperen, dat hun begrippen ook kunnen worden toegepast in andere verbanden dan autoverzekering. Wat bijvoorbeeld te denken van een bonus voor gezond eten en leven?

Het derde verhaal werd gehouden door consultant Ricardo Plan en een universiteitsmedewerker, Katrien Antonio. Dat ging mij boven de pet. Niet de oude driehoeken, maar een benadering met veel computerkracht. Ik begrijp, dat je door enorme computerkracht minder hoeft te benaderen, maar gewoon alle beschikbare gevallen meerekent. Zij rekenen aan IBNR, RBNS, RBNR en Microlevel loss reserve.

Ik kreeg de indruk, dat het Levenactuariaat is uitgekauwd. De vraag is steeds meer naar Riskmanagement. Volgens mij is daarvoor ook een grote affiniteit met de business nodig. Het is de uitdaging om die mee te kunnen brengen.

De Nederlandse Verzekeraar 2023

Op 5 juni 2013 organiseerde de executive search firma van Anno Bousema (vroeger directeur van het Actuarieel Instituur) in Het Groene Paviljoen van het bomencentrum in Baarn een symposium over de toekomst van verzekeraars. Een groot deel van het netwerk van Anno was aanwezig, actuarissen en beleidsmakers van verzekeraars, pensioenfondsen en consultancies. Anno refereert in zijn inleiding aan de rode en blauwe oceaan van Kim en Mauborgne van Insead. Ik kende die theorieën niet, maar heb ze intussen via internet onderzocht. 'Rood' betekent een volle markt, veel aanbieders, veel concurrentie. 'Blauw' duidt op een open markt, veel kansen en waar concurrentie niet relevant is. Kortom de verzadigde markten versus de grazige groene weiden. Wie wil daar niet van dromen. De vraag is of verzekeraars zulke perspectieven hebben.

Er waren 3 speed speeches. Tom Kliphuis, ex NN executive, Theo Berg riskmanager van Delta Lloyd en Jan Huug Lobregts, PWC. Daarna was het woord aan een challenger, in dit geval de bekende, goed gebekte actuaris Jan van Donselaar.

De eerste denkt aan mogelijkheden tot innovatie en hoe je steeds weer terugvalt in de oude sleur; hanteert als excuus de voortdurende regeldruk en implementeren daarvan. Kijkt vanuit verleden naar heden en toekomst. Hij ziet geen blue oceans. Wel als de verplichtstelling van pensioenfondsen wegvalt. Bij arbeidsmigratie en pensioenen kunnen verzekeraars expertise in langetermijn-beleggen inbrengen. (Volgens hem dan. Ik zou eerder denken aan de organisatie van het pensioencontract.)

Theo Berg is directer, geen excuus van regeldruk bijvoorbeeld. Banken doen het gewoon simpel en klanten willen dat ook. Die willen 7*24 op internet en willen het makkelijk en snel zonder veel plichtpleging en data-invoer. De business Leven geeft al jarenlang 18 procent daling te zien; banksparen daarentegen kende in 2011 een groei van 39 procent. Leer leven met al die veranderingen, innoveer, probeer, ook als kost dat veel geld. Hij behandelt een paar drijvers achter de verandering:

-demografische en geopolitieke verschuivingen

-techniek nieuw, online, on demand, entertain me

-distributie: winner takes it all

-klimaat: andere risicoos

-verzekeringstrends: in Australie is alles individueel, geen collectiviteiten.

-Andere zaken gaan juist naar de overheid.

-Online verzekeren en financieren komt eraan. Continu ermee bezig zijn, 7x24.

Lobregt geeft de bekende doorwrochte analyse van een consultancy. Op vraag van challenger Jan Donselaar, of de groei gezocht moet worden buiten Europa is zijn antwoord Ja. Alle sociale, economische, technische, environmental en politieke trends passeren op zijn slides. De populatie in de werkende leeftijd is tig keer zo groot in China en India. Ligt daar markt voor verzekeraars? Er is een trend om te gaan van BI (business intelligence) naar Big Data. (Store>hypothese> just try..) Gewoon veel data opslaan en er een hypothese op los laten. Probeer maar wat....

Zelf denk ik aan de onmogelijkheid voor de logge, cultuur belaste bedrijven om te veranderen. Want dat zijn de grote verzekeraars. Ze kunnen niet op tegen de lean startups die niet gehinderd door erfenis zonder gedoe de klant benaderen. Ik denk aan mijn eigen ervaring met Tele2 versus KPN. Alle industrieen hebben fases van groei en rijping, tot de fase waarin hun produkt een commodity is geworden, d.w.z. gemeengoed met minimale winstmarge. De executive van NN gaf het historische overzicht: In de jaren zestig kenden verzekeraars enorme groei door fusies en door de vruchten van automatisering. Er was grote groei in leven door fiscale facilitering. Nu pushen desintermediatie en internet de ontwikkeling naar commodity, eerst bij schade en nu ook bij leven. De vette tijden komen niet terug.

Securitybeurs 30 oktober 2013

Deze najaarsbeurs in Utrecht omvat Storage, Linux, Tooling en Security. En in de 8 jaren dat ik er nu heen ga, is Security van een bijprogramma geevolueerd naar het absolute hoofdprogramma. Altijd fascinerend om sprekers te horen, die wat dieper kijken in wat er nu eigenlijk gaande is bij de bedreigingen waarover wordt gesproken. Het komt nu eigenlijk niet meer voor, dat een gehoorzaal voor het grootste deel leeg is. Het is altijd tjokvol en bij sommige lezingen moet je echt een kwartier eerder komen om zeker te zijn van een plaats. Vooral als er sprekers zijn, die bekend zijn van radio of televisie. Zoals dit jaar de onderzoeksjournalist Brenno de Winter. Ik kon daar nog net een staanplaats achterin bemachtigen. Maar zijn verhaal sprak mij niet aan. Hij klaagde er vooral over, dat overheden op het terrein van security de pot dicht houden en geen inzicht willen geven in wat er mis gaat en welke steken overheden hebben laten vallen. Ze gebruiken daarbij het nationaal belang als argument, maar volgens De Winter kan terrorismebestrijding veel beter als maximale openheid wordt betracht. De enorme activiteit op het beursterrein is volgens mij ook een indicatie, dat de recessie wijkt. Er is activiteit en er wordt onderzocht waar je moet investeren. Ook de voortdurende verjonging van het beurspubliek wijst op nieuwe tijden en nieuw elan.

Ik wilde graag de Deloitte Hackingcontest bijwonen. Om te zien en te begrijpen, wat hackers eigenlijk doen. Hacken kun je niet leren; ik hoorde al eens een man van Fox IT zeggen, dat al die zogenaamde opleidingen en certificaten onzin zijn. De echte hackers ontwikkelen zichzelf in hun achterkamertje en in interactie met geestverwanten. Deloitte investeert in een groep ethical hackers en doet ook mee aan de CyberLympics.. Er zaten 15 hackerteams. Meestal in tweetallen zaten ze achter hun pc. Nadat ze de opdracht hadden gekregen, liep een moderator rond en gaf commentaar op hun vorderingen. Op een groot scherm was de voortgang te zien. Als een team tot op een bepaald niveau is binnengedrongen in het te hacken systeem, dan vinden ze een vlag die ze moeten rapporteren aan het centrale scoringssysteem . Een truc die wel eens wordt toegepast, is dat ze de gevonden vlaggen nog niet rapporteren, maar achter de hand houden. Aan het einde van de contest gaan ze dan opeens al hun vlaggen rapporteren en spuiten dan op het scorebord de andere teams voorbij om onverwacht de leiding te nemen. Voor hackers zijn er tools beschikbaar, die hun werkzaamheden versnellen. Genoemd worden Backtrack, kali en poortscanners. Er staat voorin de zaal ook een grote container met papierafval. Daarin kunnen hackers ook zoeken naar aanknopingspunten. Dat wordt Dumpster Diving genoemd. Graven in een container om ingangen te vinden. Er werd een voorbeeld getoond, hoe hackers bij het inlogscherm niet userid en wachtwoord opgeven, maar sql injecteren, die in de database de conclusie trekt, dat de gegevens (userid plus wachtwoord) matchen, zodat je binnen mag. Of je vraagt in een systeem het rapport over september op en haalt in plaats daarvan de wachtwoordfile op.

Voor deze contest is een systeem opgezet met daarin een mailclient, webserver e.a. Teams moeten hun vlaggen rapporteren aan het centrale scoringsysteem, zodat de zaal kan zien hoe de teams het doen. Team rood spoot snel naar 100 resp 200. Andere teams kwamen later op gang. Een team spoot plotseling naar de 400. Deze hacker won, maar bleek het scoresysteem gehacked te hebben! Het demonstreerde wel, hoe een hacker denkt. Hij ziet een applicatie niet zoals deze gedacht is voor gebruik. En hij houdt zich ook niet aan de opdracht in de contest om het opgezette systeem te hacken. Hij ziet alleen een doos waaraan je kunt morrelen, respectievelijk kijken waar openingen zitten. Zoals ooit eerder is beschreven, zoekt hij de openingen. Er zijn in de criminele bedrijfstak weer andere specialisten die vervolgens bezien hoe je de openingen kunt misbruiken.

AGIM en Shell-scenarioplanning

In een AGIM-lezing was er een update over scenarioplanning. AGIM alumni (Amsterdams Genootschap van Informatiemanagers) leerden zo'n 20 jaar geleden in hun strategieblokken over de scenarioplanning van Shell. In de jaren '70 had Shell daarmee baanbrekend succes; later werd het een standaardtool voor allerlei bedrijven en instellingen. Maar binnen Shell is er nog steeds een club, die zich ermee bezig houdt, en het was interessant om te vernemen, hoe het denken binnen Shell verder is geevolueerd. Een vertegenwoordiger van Shell verzorgde een update voor de AGIM-bijeenkomst.

Met scenarioplanning richt men zich op een planningstermijn van 5 tot 10 jaar. Door methodisch te werken elimineer je de bias, die mensen kunnen hebben. De spreker noemde als voorbeeld, dat in 1977 Ken Olsen van DEC stelde, dat hij geen plaats zag voor computers in huishoudens. Hoewel deze man met de ontwikkeling van de mini-computers van Digital een grensverleggende pionier was, had hij geen idee van de PC-revolutie, die een paar jaar later zou aanvangen. En zelf herinnerde ik me daarbij het voorbeeld van de IBM executive, die kort na de tweede wereldoorlog stelde, dat er wereldwijd maximaal behoefte zou zijn aan 3 computers. En dan te bedenken, dat elke smartphone in 2013 krachtiger is dan de computer die hij zich kon voorstellen...

In het scenarioplanningsproces analyseert men de driving forces, die de toekomst bepalen. Met name driving forces, waarvan het onzeker is hoe ze zich ontwikkelen, worden verder meegenomen in de analyse. Daarna kiest men de twee driving forces, die men het belangrijkste vindt. Dat maakt het namelijk mogelijk om straks de scenarioos in een twee-assen diagram te presenteren. In subgroepjes werkten de AGIM'ers daarna scenarioos uit voor de onderwerpen 'Toekomst AGIM', 'toekomst EURO' en de 'toekomst van de wereldvoedselvoorziening'. Met leuke resultaten en exercities die wel degelijk het bewustzijn vergroten en het out-of-the-box denken stimuleren. Dat laatste was in de jaren zeventig al duidelijk de winst die Shell boekte: Toen de oliecrisis uitbrak, waren hun managementteams beter geequipeerd om in hele andere toekomsten te denken dan het business-as-usual tijdperk. De man van Shell bevestigde ook, dat de scenarioplanning duidelijk een tool is voor training en changemanagement in de organisatie. Samenvattend is dus hun aanpak voor scenarioplanning:

1. Definieer de Focal question

2. Driving forces inventariseren

3. Critical uncertainties definieren

4. Bouw het scenario framework

Tot slot nog een paar gegevens over de AGIM-club: In een schoningsactie zijn 120 leden aangeschreven. Circa 80 leden betalen 25 of 50 E. De begroting over 2012 plant daarmee 4 seminars en gaat uit van 80 betalende leden.