In het nieuwe jaar 2010 lees ik op 13 januari in de krant op de economische pagina: “Bol.com spot met de crisis. Omzet internetwinkel groeit ondanks economische malaise met 20 procent.” En op de regionale pagina van dezelfde krant staat op dezelfde dag: “Licht uit bij een familiezaak. Expert Schuurman ten onder aan crisis en winkelstrijd.”
De opkomst van de nieuwe economie en de ondergang van de oude economie ten voeten uit.
De oude electronicazaak begon in 1926 en had op haar hoogtepunt 7 vestigingen rondom Utrecht en was daar een begrip. De eigenaar geeft aan, dat de internetwinkels en de grootschalige winkels als BCC en Media Markt hem de das om hebben gedaan.
De nieuwe internetwinkel Bol.com vertelt, dat zij begon met boeken, maar via de zoekmachine van hun website uitvond, dat de klant op haar site ook zocht naar allerlei andere spullen, en zo werden successievelijk electronica, dvd’s, games en speelgoed toegevoegd aan het assortiment. Een door internet gedreven dynamiek.
Zo rond 1997 gonsde het in mijn consultingfirma Cap Gemini van de verwachtingen voor de nieuwe economie, aangezwengeld door de mogelijkheden van internet. Die verwachtingen bleken te hoog gegrepen en er was in 2001 een correctie, de ‘dotcomcrisis’. De initiatieven die teveel op lucht waren gebaseerd werden doorgeprikt en gingen te gronde. Maar de onderliggende beweging zette door. Niet alleen werd de technologie steeds beter, maar vooral leerden steeds meer mensen en organisaties effectiever daarvan gebruik te maken.
Hierboven werd Bol.com genoemd, maar wie kent niet de fenomenale groeiers als Amazon, Marktplaats, Ebay en Cheaptickets. En de ontwikkeling is nog niet ten einde, want de kinderen van nu zijn nog veel meer vertrouwd met technologie dan hun oudere broers en hun ouders. Zodra zij zich als burger en consument gaan manifesteren zal nog meer van de oude economie naar de marge worden verdrongen.
Wat ik ook een uiting van de oude economie is de zogenaamde Balkenendenorm.
Volgens deze norm moeten personen in de (semi)-publieke sfeer niet meer verdienen dan de premier en dat behelst een jaarsalaris van 181.000 euro.
Maar ik merk, dat regelmatig deze norm klakkeloos wordt toegepast op zelfstandige professionals, die tijdelijk en op contractbasis hun diensten verlenen aan een (semi)-publieke organisatie. En dan wordt dus ‘oud’ (vast 40 jarig dienstverband, zekerheid, naast salaris nog pensioen en andere regelingen) verward met ‘nieuw’ (zzp’er, tijdelijke arbeidsrelatie, geen voorzieningen voor inkomensderving, pensioen en andere regelingen voor eigen rekening).
Zo was er in 2009 commotie over een Chef Luchtkwaliteit bij de Gemeente Utrecht, die ver boven de Balkenendenorm verdiende en zo is er op dit moment gedoe over de beloning van de ICT-top van de politieorganisatie.
Het is interessant om de reacties op deze politiezaak te lezen. Veel mensen reageren emotioneel als ze de hoge beloningen lezen. Anderen nuanceren terecht, omdat het niet gaat om vaste salarissen, maar om beloning van zzp’ers. Medewerkers van de politie reageren zeer negatief vanwege de slechte ICT-systemen. Zeggen bijvoorbeeld dat de hele interne organisatie met al zijn zakkenvullers moet worden opgeruimd, om ‘het werk in handen te geven van een echt ICT-bedrijf’. Achter die opmerkingen zitten twee aspecten. Op de eerste plaats dat van de beloning. Bij outsourcen van dit werk betaalt de Politie dus niet meer die hoge vergoedingen aan personen, maar waarschijnlijk flinke facturen aan de betreffende ICT-firma. Maar in die firma zullen ongetwijfeld diverse professionals en aandeelhouders ruim boven de Balkenendenorm beloond worden. In die zin is dat gemor over de Balkenendenorm dus zinloos. Uiteindelijk gaat het erom of je kwaliteit van diensten krijgt voor je gespendeerde geld. En dat is het tweede aspect. Om die kwaliteit te begrijpen en de realisatie te monitoren heb je goede professionals nodig; zij die alleen kunnen brullen over de Balkenendenorm hebben in dat proces geen waarde.
Er wordt voorspeld, dat het leger van zzp’ ers in de toekomst fors zal groeien (zie mijn posting van 7 mei 2009. Dat is wel degelijk een uiting van de nieuwe economie. Zij zullen hun diensten verkopen aan degene, die daar behoefte aan heeft en die daarvoor wil betalen. En de klant zal de beloning laten afhangen van de waarde, die de geleverde dienst voor hem heeft.
Monday, January 18, 2010
Thursday, January 7, 2010
Open Dag van de Marktplaats van UWV
Ik schreef over de Marktplaats van UWV op 17 maart 2009. Een waarlijk innovatieve aanpak voor zo’n ambtelijke organisatie. Vooral ook, omdat zzp’ers rechtstreeks kunnen aanbieden op vacatures bij UWV en samenwerkende organisaties. Daarmee doet UWV recht aan het feit, dat er een groeiend aantal zzp’ers opereert in het Nederlandse bedrijfsleven. Een tendens van flexibilisering van de arbeidsmarkt die nog sterk zal doorzetten. (Zie mijn posting van 7 mei 2009.)
Op 4 september 2009 bezocht ik een open dag van de Marktplaats op het hoofdkantoor van UWV.
In de inleiding werden de kernpunten van deze aanpak belicht:
- Deze aanpak is Objectief, Transparant en Niet Discriminerend.
- De externe markt is dynamisch en kan snel omslaan van een kopersmarkt naar een verkopersmarkt. De Marktplaats-aanpak geeft UWV de mogelijkheid om snel mee te bewegen, sneller dan via de Mantelcontracten.
Enige feiten:
- Momenteel zijn er 4000 leveranciers geregistreerd, waarvan meer dan 50 % zzp’ers.
- Van de inhuur verloopt nu 40% via mantels en 60% via de Marktplaats. Concreet betekent dit, dat per jaar 400 vacatures via de Marktplaats worden ingevuld.
De Marktplaats is in 2007 als proef begonnen en in 2008 in de volle breedte ingezet. Binnen UWV worden nu alleen inhuur via Mantelcontracten en inhuur via Marktplaats als ‘rechtmatige inhuur’ bestempeld.
Inmiddels hebben al diverse (semi)-overheidsorganisaties meegedaan aan de Marktplaats van UWV, met name denk ik aan de IBG-groep en Politie Amsterdam-Amstelland. Ook de Gemeente Den Haag en de Rotterdamse Haven oriënteren zich op de mogelijkheden.
Ik was altijd al nieuwsgierig welk softwarepakket achter de Marktplaats zit. En dat blijkt dus het pakket Olivia te zijn. Deze software is ontwikkeld binnen ABN Amro Bank. Deze bank heeft het bedrijf Brightbox opgezet om best practices van de bank extern te verkopen. En zo verkoopt Brightbox dus ook het pakket Olivia.
Op de Open Dag die ik bezocht, waren ongeveer 10 leveranciers. Het viel mij bij de kennismakingsronde op, dat ik daarbij de enige zzp’ er was, hetgeen niet klopt met het feit, dat de helft van de geregistreerde leveranciers zzp’er is. Dat verrast mij niet, want vaker merk ik bij leveranciersbijeenkomsten (zoals bijvoorbeeld de grote bijeenkomst van het Nationaal Uitvoeringsprogramma elektronische overheid), dat deze groep zich daar amper laat zien.
Dat komt volgens mij, omdat zij vooral op de inhoud en de uitvoering van klussen zijn gericht en minder op zaken als acquisitie en relatiemanagement.
Tijdens de open dag bijeenkomst en daarna tijdens informele gesprekken worden wel kritische geluiden gehoord. Zo zou de invloed van Inkoop te groot zijn en zou de selectie vooral op prijs gebeuren. En inderdaad is het zo, dat bij het sorteren van de aanbiedingen de prijs het belangrijkste criterium is.
Wat ik tenslotte in het kader van de openheid bijzonder goed vind, is dat de Marktplaats van tijd tot tijd lijsten publiceert waarop voor alle gedane gunningen wordt gerapporteerd, wie de opdracht heeft gekregen en voor welke prijs.
Op 4 september 2009 bezocht ik een open dag van de Marktplaats op het hoofdkantoor van UWV.
In de inleiding werden de kernpunten van deze aanpak belicht:
- Deze aanpak is Objectief, Transparant en Niet Discriminerend.
- De externe markt is dynamisch en kan snel omslaan van een kopersmarkt naar een verkopersmarkt. De Marktplaats-aanpak geeft UWV de mogelijkheid om snel mee te bewegen, sneller dan via de Mantelcontracten.
Enige feiten:
- Momenteel zijn er 4000 leveranciers geregistreerd, waarvan meer dan 50 % zzp’ers.
- Van de inhuur verloopt nu 40% via mantels en 60% via de Marktplaats. Concreet betekent dit, dat per jaar 400 vacatures via de Marktplaats worden ingevuld.
De Marktplaats is in 2007 als proef begonnen en in 2008 in de volle breedte ingezet. Binnen UWV worden nu alleen inhuur via Mantelcontracten en inhuur via Marktplaats als ‘rechtmatige inhuur’ bestempeld.
Inmiddels hebben al diverse (semi)-overheidsorganisaties meegedaan aan de Marktplaats van UWV, met name denk ik aan de IBG-groep en Politie Amsterdam-Amstelland. Ook de Gemeente Den Haag en de Rotterdamse Haven oriënteren zich op de mogelijkheden.
Ik was altijd al nieuwsgierig welk softwarepakket achter de Marktplaats zit. En dat blijkt dus het pakket Olivia te zijn. Deze software is ontwikkeld binnen ABN Amro Bank. Deze bank heeft het bedrijf Brightbox opgezet om best practices van de bank extern te verkopen. En zo verkoopt Brightbox dus ook het pakket Olivia.
Op de Open Dag die ik bezocht, waren ongeveer 10 leveranciers. Het viel mij bij de kennismakingsronde op, dat ik daarbij de enige zzp’ er was, hetgeen niet klopt met het feit, dat de helft van de geregistreerde leveranciers zzp’er is. Dat verrast mij niet, want vaker merk ik bij leveranciersbijeenkomsten (zoals bijvoorbeeld de grote bijeenkomst van het Nationaal Uitvoeringsprogramma elektronische overheid), dat deze groep zich daar amper laat zien.
Dat komt volgens mij, omdat zij vooral op de inhoud en de uitvoering van klussen zijn gericht en minder op zaken als acquisitie en relatiemanagement.
Tijdens de open dag bijeenkomst en daarna tijdens informele gesprekken worden wel kritische geluiden gehoord. Zo zou de invloed van Inkoop te groot zijn en zou de selectie vooral op prijs gebeuren. En inderdaad is het zo, dat bij het sorteren van de aanbiedingen de prijs het belangrijkste criterium is.
Wat ik tenslotte in het kader van de openheid bijzonder goed vind, is dat de Marktplaats van tijd tot tijd lijsten publiceert waarop voor alle gedane gunningen wordt gerapporteerd, wie de opdracht heeft gekregen en voor welke prijs.
Thursday, December 31, 2009
Een jaarafsluiting: Wat passeerde er in deze weblog gedurende 2009?
In diverse postings schreef ik over de ontwikkeling van de elektronische overheid. Deze gaat massief en op vele fronten door. Medio 2009 werd het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP) gestart om focus te brengen in de vele ontwikkelingen en om in 2010 en 2011 speerpunten van de elektronische overheid te concretiseren.
Soms zie je een concrete uiting daarvan. De speerpunt om authorisatie integraal via DigiD te realiseren had opeens eind 2009 een succesje toen De Nederlandse Bank alle spaarders van het failliete DSB voor de Kerst hun geld terugstortte, als ze een keurig geautomatiseerd afwikkelingsformulier met DigiD ondertekenden.
Van het Elektronisch Patientendossier (EPD) zagen we in 2009 eerst hoe de gewenste landelijke uitrol op veel weerstand stuitte. Later schaarden beroepsgroepen en regio’s zich achter minister Klink, toen bleek dat er ruimte was om hun eigen voorkeuren en reeds ontwikkelde initiatieven binnen de landelijke uitrol een plaats te geven. Het is een goed architectuurconcept om via het landelijke schakelpunt alleen een gedefinieerde gegevensset onderling te communiceren. De lokale systemen en bestanden kunnen dan alle op hun eigen manier en eigen opzet verder functioneren. Dus alleen een landelijk schakelpunt en verder geen centrale systemen en bestanden.
Bij een presentatie bij het Antonius Ziekenuis van hun EPD realiseerde ik mij, dat dit landelijke EPD alleen een (beperkte) set gegevens beschikbaar stelt terwijl de ziekenhuizen en andere zorgverleners in hun eigen EPD een grote mate van procesondersteuning zoeken (Wanneer is de patient opgenomen?, Wie heeft hem wanneer behandeld?, Welke behandelingen zijn nog voor de toekomst gepland? etc.)
Ik schreef tweemaal over zzp’ ers. Onlangs, medio december 2009, bericht het Centraal Plan Bureau, dat de economische groei in 2010 zal meevallen, ondanks de financiële crisis. En ook dat de werkloosheid minder dan voorzien zal stijgen; en ook veel minder dan in andere Europese landen. Als oorzaken van de meevallende werkloosheid ziet men het feit, dat werkgevers mensen vasthouden met oog op toekomstige krapte (om geen kapitaalvernietiging te hebben). Maar óók dat het groeiende leger van zzp’ers de klap opvangt. Hoewel niet goed meetbaar, zijn er aanwijzingen dat veel zzp’ers de gevolgen van de crisis hard voelen. De flexibele arbeid van zzp’ers geeft de economie de kans om klappen op te vangen, net zoals de flexibele arbeidsmarkt in de VS dat doet. Je hoort eigenlijk weinig over dit leed van zzp’ers; en zeker niet van dié mensen die in tijden van hoogconjunctuur er schande van spreken, dat zzp’ers zoveel meer verdienen dan zijzelf.
In de posting over UWV Marktplaats blijkt, dat grote bedrijven en instellingen inspelen op die nieuwe arbeidsmarkt en dat ze zzp’ ers uitdrukkelijk de kans geven. Uiteraard omdat die bedrijven daar zelf veel baat bij kunnen hebben.
Mislukte megaprojecten en ICT governance vragen regelmatig weer aandacht. Via Digitaal Bestuur forum gaf ik in maart 2009 een mening over Gateway. Prima methode, maar methoden doen het niet, als onvoldoende competentie wordt ingezet bij bestuurders en uitvoerders. Zoals ik ook schreef in de posting ‘Actuarissen als kritische waarschuwers’: Deze uitvoerders moeten hun plek verdienen. En opdrachtgevers moeten de competentie hebben om kritische informatie op hun juiste waarde te schatten.
Software-pakketten voor de verzekeringsmarkt hebben al 25 jaar mijn belangstelling. Het lijkt erop, dat die pakketten eindelijk ook vanuit de Wilde Westen sfeer evolueren naar wat ze altijd als belofte inhielden. Met name zag ik dat in 2009 bij Leanapps (levensverzekeringen) en eBaoTech (schadeverzekeringen). Die zullen zeker in 2010 in deze weblog verder worden gevolgd.
Bonne Annéé 2010!
Soms zie je een concrete uiting daarvan. De speerpunt om authorisatie integraal via DigiD te realiseren had opeens eind 2009 een succesje toen De Nederlandse Bank alle spaarders van het failliete DSB voor de Kerst hun geld terugstortte, als ze een keurig geautomatiseerd afwikkelingsformulier met DigiD ondertekenden.
Van het Elektronisch Patientendossier (EPD) zagen we in 2009 eerst hoe de gewenste landelijke uitrol op veel weerstand stuitte. Later schaarden beroepsgroepen en regio’s zich achter minister Klink, toen bleek dat er ruimte was om hun eigen voorkeuren en reeds ontwikkelde initiatieven binnen de landelijke uitrol een plaats te geven. Het is een goed architectuurconcept om via het landelijke schakelpunt alleen een gedefinieerde gegevensset onderling te communiceren. De lokale systemen en bestanden kunnen dan alle op hun eigen manier en eigen opzet verder functioneren. Dus alleen een landelijk schakelpunt en verder geen centrale systemen en bestanden.
Bij een presentatie bij het Antonius Ziekenuis van hun EPD realiseerde ik mij, dat dit landelijke EPD alleen een (beperkte) set gegevens beschikbaar stelt terwijl de ziekenhuizen en andere zorgverleners in hun eigen EPD een grote mate van procesondersteuning zoeken (Wanneer is de patient opgenomen?, Wie heeft hem wanneer behandeld?, Welke behandelingen zijn nog voor de toekomst gepland? etc.)
Ik schreef tweemaal over zzp’ ers. Onlangs, medio december 2009, bericht het Centraal Plan Bureau, dat de economische groei in 2010 zal meevallen, ondanks de financiële crisis. En ook dat de werkloosheid minder dan voorzien zal stijgen; en ook veel minder dan in andere Europese landen. Als oorzaken van de meevallende werkloosheid ziet men het feit, dat werkgevers mensen vasthouden met oog op toekomstige krapte (om geen kapitaalvernietiging te hebben). Maar óók dat het groeiende leger van zzp’ers de klap opvangt. Hoewel niet goed meetbaar, zijn er aanwijzingen dat veel zzp’ers de gevolgen van de crisis hard voelen. De flexibele arbeid van zzp’ers geeft de economie de kans om klappen op te vangen, net zoals de flexibele arbeidsmarkt in de VS dat doet. Je hoort eigenlijk weinig over dit leed van zzp’ers; en zeker niet van dié mensen die in tijden van hoogconjunctuur er schande van spreken, dat zzp’ers zoveel meer verdienen dan zijzelf.
In de posting over UWV Marktplaats blijkt, dat grote bedrijven en instellingen inspelen op die nieuwe arbeidsmarkt en dat ze zzp’ ers uitdrukkelijk de kans geven. Uiteraard omdat die bedrijven daar zelf veel baat bij kunnen hebben.
Mislukte megaprojecten en ICT governance vragen regelmatig weer aandacht. Via Digitaal Bestuur forum gaf ik in maart 2009 een mening over Gateway. Prima methode, maar methoden doen het niet, als onvoldoende competentie wordt ingezet bij bestuurders en uitvoerders. Zoals ik ook schreef in de posting ‘Actuarissen als kritische waarschuwers’: Deze uitvoerders moeten hun plek verdienen. En opdrachtgevers moeten de competentie hebben om kritische informatie op hun juiste waarde te schatten.
Software-pakketten voor de verzekeringsmarkt hebben al 25 jaar mijn belangstelling. Het lijkt erop, dat die pakketten eindelijk ook vanuit de Wilde Westen sfeer evolueren naar wat ze altijd als belofte inhielden. Met name zag ik dat in 2009 bij Leanapps (levensverzekeringen) en eBaoTech (schadeverzekeringen). Die zullen zeker in 2010 in deze weblog verder worden gevolgd.
Bonne Annéé 2010!
Thursday, December 10, 2009
Voorlichting over het NUP voor leveranciers
Het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid (NUP) hield op 3 oktober j.l. een voorlichtingsbijeenkomst voor leveranciers.
Het NUP is een gezamenlijk initiatief van diverse overheden en uitvoeringsorganisaties en beoogt een versnelling van de realisering van de e-overheid. Ik las, dat het programma is gebaseerd op een advies van de commissie Postma/Wallage in 2007. (“Dat door de enorme hoeveelheid ICT-projecten en initiatieven niemand door de bomen nog het bos kan zien”. Dat laatste herken ik sterk en zo’n versnippering is nooit bevorderlijk voor concrete resultaten.)
Dat de initiatiefnemers expliciet een voorlichtingsbijeenkomst organiseren voor leveranciers, is een erkenning van het feit, dat het zonder kennis en inzet van deze leveranciers het onmogelijk is om de gewenste elektronische overheid te realiseren. De opkomst was groot en ik zag op de deelnemerslijst zo’n 250 namen. (Meestal meer deelnemers van een leverancier en zo te zien maar een enkele zzp’er.)
Bij de openingspresentatie door de projectmanager NUP bleek bij leveranciers wel enige vrees te bestaan, dat door gevolgen van de financiële crisis er te weinig inzet zal zijn bij overheden om bouwstenen van NUP te realiseren.
Steeds meer kom je voor allerlei bijeenkomsten terecht op oude industriële locaties. Zo ook nu weer bij La Fabrique aan het Amsterdam Rijnkanaal in Maarssen. Het heeft wel wat die oude fabriekshallen, maar ik denk dat je in zomer en winter klimaatproblemen hebt en vaak is de akoustiek behoorlijk slecht, hetgeen voor de presentaties nadelig is.
Uitgebreide informatie over het NUP is te vinden op de website www.e-overheid.nl/sites/nup .
In de stalletjes, die diverse overheden hadden ingericht was uitstekende informatie beschikbaar over de 25 basisvoorzieningen en voorbeeldprojecten, die deel uitmaken van het NUP. (Een spreker van Binnenlandse Zaken vertelde dat de Regiegroep nu reeds allerlei verzoeken tot uitbreiding van het programma moet afwijzen. Het blijkt, dat mensen moeite hebben om zich aan de gekozen focus te houden. Me dunkt, dat de gekozen scope van 25 al aan de hoge kant ligt…..)
Uiteraard was van NORA 3.0 het Strategiekatern verkrijgbaar, een uitstekend boekje van 50 pagina’s over doelen van NORA en een overzicht van de NORA-inhoud. NORA is niet één van de 25 bovengenoemde projecten, maar wordt in de publieksversie van het NUP-programmaplan geïntroduceerd als “de ruggengraat van de architectuur”.
De presentaties van deze bijeenkomst zijn te vinden via deze url.
Het NUP is een gezamenlijk initiatief van diverse overheden en uitvoeringsorganisaties en beoogt een versnelling van de realisering van de e-overheid. Ik las, dat het programma is gebaseerd op een advies van de commissie Postma/Wallage in 2007. (“Dat door de enorme hoeveelheid ICT-projecten en initiatieven niemand door de bomen nog het bos kan zien”. Dat laatste herken ik sterk en zo’n versnippering is nooit bevorderlijk voor concrete resultaten.)
Dat de initiatiefnemers expliciet een voorlichtingsbijeenkomst organiseren voor leveranciers, is een erkenning van het feit, dat het zonder kennis en inzet van deze leveranciers het onmogelijk is om de gewenste elektronische overheid te realiseren. De opkomst was groot en ik zag op de deelnemerslijst zo’n 250 namen. (Meestal meer deelnemers van een leverancier en zo te zien maar een enkele zzp’er.)
Bij de openingspresentatie door de projectmanager NUP bleek bij leveranciers wel enige vrees te bestaan, dat door gevolgen van de financiële crisis er te weinig inzet zal zijn bij overheden om bouwstenen van NUP te realiseren.
Steeds meer kom je voor allerlei bijeenkomsten terecht op oude industriële locaties. Zo ook nu weer bij La Fabrique aan het Amsterdam Rijnkanaal in Maarssen. Het heeft wel wat die oude fabriekshallen, maar ik denk dat je in zomer en winter klimaatproblemen hebt en vaak is de akoustiek behoorlijk slecht, hetgeen voor de presentaties nadelig is.
Uitgebreide informatie over het NUP is te vinden op de website www.e-overheid.nl/sites/nup .
In de stalletjes, die diverse overheden hadden ingericht was uitstekende informatie beschikbaar over de 25 basisvoorzieningen en voorbeeldprojecten, die deel uitmaken van het NUP. (Een spreker van Binnenlandse Zaken vertelde dat de Regiegroep nu reeds allerlei verzoeken tot uitbreiding van het programma moet afwijzen. Het blijkt, dat mensen moeite hebben om zich aan de gekozen focus te houden. Me dunkt, dat de gekozen scope van 25 al aan de hoge kant ligt…..)
Uiteraard was van NORA 3.0 het Strategiekatern verkrijgbaar, een uitstekend boekje van 50 pagina’s over doelen van NORA en een overzicht van de NORA-inhoud. NORA is niet één van de 25 bovengenoemde projecten, maar wordt in de publieksversie van het NUP-programmaplan geïntroduceerd als “de ruggengraat van de architectuur”.
De presentaties van deze bijeenkomst zijn te vinden via deze url.
Subscribe to:
Posts (Atom)
