Theo Pouw en TP Programma Management bv

Generatie-modellen

2012-02-01T01:22:00.000-08:00

In de Acturaris van Mei 2011 schrijft Aart Bontekoning, organisatiepsycholoog en generatie-expert,
over generatie-modellen.
Dat zijn relevante inzichten voor actuarissen, die zich met pensioenen bezighouden en de solidariteit over verschillende generaties, die daarbij aan de orde is.

Henk Becker, emeritus hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Utrecht, wordt geciteerd in het artikel. Deze wijst op recente manifestaties van de zogenaamde protestgeneratie, die o.l.v. figuren als Jan Nagel het onderste uit de kan willen voor deze generatie van baby-boomers. Hetgeen overduidelijk ten koste gaat van jongere generaties.
Maar de oude generatie kan goed protesteren en eisen; die vaardigheid hebben ze ontwikkeld in de zestiger jaren. Volgens Becker heeft de jonge generatie het te druk met presteren om zich daartoe te organiseren. Ze zijn ook individualistischer.
In sommige landen, vooral Frankrijk, weet de oude generatie keihard veranderingen als verhoging van de pensioenleeftijd tegen te houden. Hoewel de argumenten voor verhoging van de pensioenleeftijd niet zijn te weerleggen; hun eigen belang geeft voor hen de doorslag.
In Nederland heeft de zogenaamde protestgeneratie rijkelijk geprofiteerd van allerlei sociale regelingen (WAO, WW, bijstand) die intussen voor toekomstige generaties wegens onbetaalbaarheid worden gekortwiekt.

De jongere generaties voelen zich ook niet aangesproken door de materie. Alternatieve vakbonden die de belangen van de jongeren benadrukken, hebben tot nu toe geen succes.
Opgemerkt wordt, dat de markt het zal corrigeren. De jongeren en hun kennis worden schaars, zodat hun beloning zal stijgen. Daar komt volgens mij bij, dat de invloedrijke posities bij bedrijven en overheden nu worden ingenomen door vijftig-plussers, die langzamerhand deze posities zullen overdragen aan vertegenwoordigers van jongere generaties.

Via Google vond ik een interessante publicatie van professor Becker in Intermediair uit 2003.
QUOTE
De dertigers van nu zijn niet te benijden', zegt professor Henk Becker. De emeritus hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Utrecht baarde begin jaren negentig opzien met Generaties en hun kansen, een boek dat vlijmscherp blootlegde in hoeverre individuele kansen van mensen verbonden waren met hun geboortejaar. Becker is zich sindsdien blijven verdiepen in de generationele opbouw van Nederland en maakt zich op het moment vooral zorgen over de mensen die tussen 1964 en 1974 zijn geboren.

'Vooral jonge dertigers hebben een aantal lastige problemen. Om te beginnen zijn ze niet gewend aan tegenslag en weten ze niet precies hoe ze daarmee moeten omgaan. Wat dat betreft hebben de veertigers het makkelijker. Toen zij van school kwamen, was er een recessie. Zij zijn gewend aan problemen, weten wat het is om je weg te vinden op een ongunstige arbeidsmarkt en hebben geleerd om zich met al die tegenwind toch staande te houden. Zij leven vanuit het idee dat het altijd mis kan gaan, dat je moet oppassen. In hun achterhoofd hebben ze steeds rekening gehouden met sores en nu die er is, gaan ze gewoon terug naar de levenswijze van toen. Dertigers kunnen dat niet, omdat ze daar geen ervaring mee hebben. Dat geeft hun een psychologische achterstand.´

'Verder zullen de dertigers, nog meer dan de veertigers, de rekening moeten gaan betalen voor het uit de hand gelopen bevrijdingsfeestje van de vorige eeuw. Vergrijzing, problemen in de gezondheidszorg en sociale voorzieningen: op hen drukt het zwaarder dan op wie ook. Ze zullen moeten blijven werken tot minstens hun 65e, als ze tenminste niet in verzet komen. Eerlijk gezegd is dat eigenlijk het enige wat ze kunnen doen: naar de babyboomers wijzen en zeggen "ruimen jullie zelf ook een deel van je rotzooi op".'

Sinds kort maakt ook Bart Lefering (38) zich zorgen over saaiheden als pensioenregelingen en de toekomst. Een half jaar geleden verkocht de kok en restaurateur het laatste van zijn drie restaurants in Zuid-Limburg. Ook het net verbouwde huis moest eraan geloven om de opgebouwde schuld tenminste nog een béétje te kunnen aflossen. Nu zit hij, "chocolade-etend en zappend" op de bank, met vrouw en twee kinderen in een ondergehuurde eengezinswoning aan de verkeerde kant van het spoor, verbijsterd over de staat van zijn leven. 'Tegen vrienden en familie zeg ik dat ik me aan het heroriënteren ben. Dat klinkt beter dan de realiteit, die is dat ik mezelf voel wegzinken in een diepe, luie, bierdrinkende depressie.´

Henk Becker staat niet te kijken van dit soort verhalen. 'In de bijbel, in Prediker om precies te zijn, staat dat het goed is als een mens zijn juk in zijn jeugd draagt. Dan ben je nog sterk en doe je ervaring met tegenslag op, die je in de rest van je leven kunt gebruiken. Jonge hoogopgeleiden moeten anders leren denken, hun psychologie en handelen aanpassen. De overheid zou eigenlijk een campagne moeten beginnen om dertigers uit te leggen wat er aan de hand is en hoe ze dit het hoofd kunnen bieden. Van sparen tot bijbaantjes, van het aanpassen van het consumptiepatroon tot leren leven met een iets minder opgeblazen zelfbeeld.'
UNQUOTE

Interessante samenvatting van de generatietheorie van Becker is te vinden op personeelslog.

In deze theorie worden generaties gevormd door maatschappelijke ontwikkelingen, cultureel maar vooral economisch. Technologie wordt niet expliciet genoemd maar is volgens mij een belangrijke enabler, zeker bij de vorming van de jongste generatie van 'screenagers'.

Leveranciersbijeenkomst mGBA in Marienhof Amersfoort op 12 oktober 2011

2012-01-11T01:56:00.000-08:00

In de maand september woonde ik twee bijeenkomsten bij, waar de invoering van basisregistraties (posting 6/12/2011) en met name het BPR (posting 2/1/2012) centraal stonden en waar het publiek volledig bestond uit 'uitvoerders', gebruikers en afnemers. Dat wijst erop, dat de implementatie in volle gang is.

Tot voor kort waren deze bijeenkomsten vooral het feestje van techneuten, projectleiders en architecten. De aanbodkant dus. Op 12 oktober was het echter nog een techneutenbijeenkomst. Logisch ook voor een leveranciersbijeenkomst.

Heel ander publiek dan bij BPR: jasje, dasje, echt accountmanagers uit IT Hoek.
Ook heel anders dan bij de dag ‘vrienden van de basisadministraties’ van NUP; daar waren ook vooral uitvoerders.
Het grote verschil in samenstelling van het publiek demonstreert de klassieke 'disconnect' tussen it’ers en gebruikers.

Er waren zo'n man of 80.
Toen de programmamanger GBA vroeg wie er kwamen voor de Burgerzaken-modules, gingen er maar een tweetal handen omhoog. Schrijf maar vast op: Over niet al te lange tijd zal een Gateway-review waarschuwen, dat er een ernstige disconnect is tussen het centrale GBA-deel en de decentraal te ontwikkelen Burgerzakenmodules. En die decentrale modules zijn uiteindelijk wel essentieel om ervoor te zorgen, dat gemeentes mutaties goed kunnen doorvoeren, die nodig zijn om de centrale databases up to date te houden!
Ook de organisatoren van deze leveranciersbijeenkomst en de aanwezige projectleiders komen uit het centrale deel.

In de ontwikkelingsgang van het GBA (sedert ruim 25 jaar) werden de systemen eerst ontwikkeld per gemeente en de centrale organisatie bij Binnenlandse Zaken was alleen de verkeersagent en de postbus waarlangs de gegevens tussen de gemeenten werden uitgewisseld. Nu gaat echter de database van persoonsgegevens naar centraal en mogen de gemeenten de periferie van het centrale systeem regelen. Maar die wijziging lijkt vooral in de studeerkamer van de centralisten echt te leven…

Er zijn door mGBA 14 Burgerzakenmodules gespecificeerd:
Afstamming, Naam en Geslacht, Documenten en Verzoeken, Huwelijk en Partnerschap, Migratie, Nationaliteit, Reisdocumenten, Rijbewijs, Overlijden, Overig, Onderzoek, Binnengemeentelijke Leveringen, Verkiezingen, CRIB.

Dat gaat dus om de mutatieverwerking, gegevensuitvoer, raadpleging en procesondersteuning.

Een projectleider besprak de planning van het centrale deel; het bekende technische, technocratische verhaal. Vervolgens kwam de projectleider Migratie. Deze zit volop in de planvorming. GBA en BPR leven namelijk volledig naast elkaar. Desgevraagd zei hij, dat zijn grootste kopzorg is, als straks de koplopers in produktie gaan, terwijl de beide db's nog parallel bestaan. “De rest komt allemaal wel goed, dat is allemaal ICT”. Hij spreekt volgens mij een waar woord.Hoe weerbarstig ook, ICT problemen worden tegenwoordig planmatig wel opgelost. De organisatie- en procesproblematiek kan nog niet technocratisch worden gemanaged.

Klantendag van BPR

2012-01-02T02:13:00.000-08:00

Op 27 september 2011 organiseerde BPR een klantendag in Het Spant te Bussum. BPR is een afdeling van het ministerie van Binnenlandse Zaken en de afkorting staat voor Basisregistratie Personen en Reisdocumenten.
Blijkbaar werd deze klantendag vroeger vaker georganiseerd en pakken ze dat nu weer op. Er was veel belangstelling, want er waren 1000 aanmeldingen en de inschrijving werd twee weken voor de klantendag al gesloten

Net als bij de Vrienden van de Basisregistraties, waarover ik onlangs schreef, bestond het publiek geheel uit “uitvoerders” en niet uit techneuten. Dat zie je aan de mensen. Het feit, dat het geen techneutenbijeenkomsten zijn, maar gebruikersbijeenkomsten, betekent iets: De plannen komen van de tekentafel en de praktijkmensen gaan er werkelijk mee aan de slag.

Ik kreeg voor het eerst te maken met deze afdeling BPR. Voor het gemak beschouw ik ze maar even als de 'gebruikers'-organisatie die bij Binnenlandse Zaken die GBA beheert.
Dus nog even de afkortingen recapituleren: BPR is de afdeling binnen BiZa. En BRP is de Basisregistratie Personen, zeg maar even de oude GBA plus het register van niet-ingezetenen (RNI).

De Directeur Generaal sprak en daarna de directeur BPR. Het was echt een feestje voor deze ambtenaren: In het Spant vol met gebruikers van hun GBA. De hele afdeling BPR zat er ook, een heel vak vol. 'De Klantendag is terug' sprak de directeur. Zoals gezegd was er een heel ander publiek. De uitvoerders. Dat betekent dat de implementatie in volle gang is; de nerds zijn naar de achterkamer om de uitvoerders te bedienen.
De directeur verneemt van uitvoerders, dat zij genoeg ingangen hebben om bij hun werk zaken te verifieren. (Ze hebben alleen behoefte aan bestandsvergelijking en dat stuit blijkbaar op wettelijke bezwaren.) De voorzitter van de Programmaraad Stelsel van Basisregistraties leidt uit de opmerking 'genoeg ingangen' af, dat gebruikers nog altijd diverse schaduwadministraties hanteren. En dat is dodelijk voor het operationaal maken (en kwalitatief optimaliseren) van het stelsel.
Aan de sprekers was te horen, dat het elimineren van schaduwadministraties de grootste uitdaging is. Mensen zijn er immers aan gewend en elk falen van de basisadministratie wordt aangegrepen om hun vertrouwde oude administratie weer aan te wenden. Maar het gaat in grote steden bijvoorbeeld om tientallen administraties, die alle de persoonsinformatie doubleren en daarmee onherroepelijk fouten introduceren in de processen.

Na de plenaire bijeenkomst waren er vele parallelsessies in kleinere zalen, waar medewerkers van BPR hun onderwerp behandelden. Ik ging naar het zogenaamde Identiteitsspel. De medewerker van BPR was een gymnasiast (dat kon je merken aan zijn taalgebruik en zijn scherpzinnigheid), die via ondere andere PinkRoccade bij BPR is terechtgekomen.
Hij maakt onderscheid tussen de begrippen Legitimeren, identificeren, authenticeren.
Deze begrippen worden gemeenlijk door elkaar gebruikt. Het was een eye-opener, dat je in de bioscoop jezelf legitimeert met je bioscoopkaartje en op een seminar met je badge; je legitimeert daarmee, dat je daar aanwezig mag zijn.
Waarom is dat allemaal nodig vergeleken met vroeger? Zo vroeg hij.
Vroeger in een kleine gemeenschap kende iedereen elkaar. Tegenwoordig bewegen mensen zich niet alleen in hun eigen kleine dorpsgemeenschap, maar ze gaan naar andere steden en andere landen, alwaar in bepaalde gevallen andere mensen de behoefte hebben om te kunnen vaststellen, met wie ze te maken hebben.
En de transacties waren vroeger zodanig, dat diensten en produkten werden geleverd met gelijktijdig oversteken van de betaling in geld. Tegenwoordig kunnen deze transacties op afstand en via elektronische communicatiemiddelen worden uitgevoerd.
Hij heeft een plaatje gemaakt met transacties waarbij authenticatie nodig is, maar moet meteen toegeven, dat het gemaakt is vanuit de overheid. Terwijl de hele commerciële wereld die behoefte ook heeft, denk aan gelduitgifte-automaten, internetbankieren en – winkelen.

VMware users bijeen op 16 juni 2011

2011-12-21T07:02:00.000-08:00

De opkomst bij deze bijeenkomst van Vmware in het Utrechtse Media Plaza vond ik gering.
Ik telde ongeveer 60 man (en 1 vrouw) en kan twee redenen bedenken voor deze kleine opkomst. Het was vooral gericht op implementatie en daarom kwamen misschien alleen echte praktijkmensen. Een tweede reden kan zijn, dat de hype al een beetje over is. Men weet het (n.l. de mogelijkheden van virtualisatie) nu wel zo'n beetje en alleen uitvoerende mensen komen erop af, die nu reeds of anders binnenkort te maken krijgen met Vmware-implementatie.
De bezoekers waren ook allemaal mensen van de implementatie, systeembeheerders.

Al met al denk ik, dat de hype een beetje over is. De meeste bedrijven doen al iets aan virtualisatie, maar niet zoveel als de marketeers van Vmware zouden willen. Daarom zijn er slechts een handjevol uitvoerders, meestal met praktische vragen. Intussen blijven de marketeers van Vmware lekker doordouwen en op zich is het wel interessant om kennis te nemen van de vergezichten, die zij schetsen.

Een opvallende opmerking vond ik, dat Linux en Windows kunnen worden gebypassed door de virtualisatie. Als voorbeeld wordt de Amerikaanse organisatie DEA genoemd. (Volgens mij de Drugs Enforcement Agency, die we zo vaak zien langs komen in films als Miami Vice.) Zij hebben een virtual machine in java zonder tussenkomst van het OS. Ik denk, dat de hypervisor van Vmware in wezen die functie vervult. Zou dit een bedreiging zijn voor deze operating systems? Ik vind dat een zeer interessante gedachte. Dat zou dan betekenen, dat Microsoft bedreigd is. Want op elke pc die verkocht worden zit een prijs-opslag voor het Windows operating system. Iets van 100 tot 150 dollar per pc?
Vmware ziet ook kansen in de overgang naar Windows 7 waar veel bedrijven tegen aan hikken, want ze hebben bijvoorbeeld applicaties die vastzitten aan oudere versies van Windows en van het oudere Internet Exlorer IE6. Die applicaties worden als het ware gebundeld in een pakketje en kunnen onafhankelijk van het nieuwe operating system via Wmware worden uitgevoerd.

Er werd een interessante plaat van Gartner getoond. Zij peilen elk jaar de topprioriteiten van CIO's. De meningen van 500 CIO's zijn verwerkt.
In 2008 zat de Cloud nog niet bij de eerste 15 prioriteiten. In de jaren daarna kwam de Cloud respectievelijk op plaats 14, 2 en 1. En staat dus in 2011 op 1.
Voorwaar een bliksemsnelle stijging. Dat lijkt mij overigens een kenmerk van hypes. Zodra het fenomeen een beetje is ingeburgerd, kan Cloud ook weer bliksemsnel verdwijnen vanwege andere topprioriteiten die in opkomst zijn. En die inburgering kan veel minder inhouden dan de vergezichten, die Vmware schetst.
Andere topprioriteiten van het Gartner-onderzoek zijn Virtualisatie, Mobility en Infrastructure/ IT Management.
Virtualisatie ging van 2008 tot 2011 langs de plaatsen 3, 3, 1, 2.
Mobility ging langs de plaatsen 12, 12, 9, 3.
En Infrastructure kwam pas in 2010 binnen op 5 en staat in 2011 op 6.

Dat zijn wel een aantal topprioriteiten waar Vmware met zijn produktenlijn op kan voortbouwen. En het geeft ook wel aan welke trends in de markt aanwezig zijn. Klanten zullen steeds minder de IT infrastructure zelf in huis beheren en willen 'anywhere, any time' de applicaties en de gegevens beschikbaar hebben voor hun medewerkers en voor hun klanten.

Een executive van Vmware speelt in zijn presentatie de empowered gebruiker: privé is hij gewend via zijn iphone of tablet allerlei krachtige middelen in te zetten als social networks, skype en youtube. Maar op zijn werk is hij weer unempowered, want hij kan al die krachtige middelen niet inzetten. Terwijl de middelen-manager (IT dienst) op zijn spullen zit. Vergelijk de pc-situatie in de jaren 80! De een heeft zijn beheersproblematiek en de ander wil alles, nu en zoals hem dat past. Vmware wil zowel de IT-afdeling als de gebruiker de ideale situatie bieden: De een zorgt voor de hardware en de ander kan alles kiezen uit een servicecatalog. Voor allerlei virtual machines is ingeregeld hoe het afrekenmechanisme is.

Concluderend: ‘disruption drives virtualization’
Er zijn een viertal veranderingen die virtualizatie als oplossing nodig hebben.
1. Migratie naar windows 7.
2. M&A forcing consolidation of application environments
3. Mobility of workforce
4. Reduce cost and maximize utilization of assets.
Virtualizatie benut maximaal de bestaande spullenboel; die blijft grotendeels intact en wordt geconsolideerd.

'Vrienden van de basisregistraties'

2011-12-06T08:24:00.001-08:00

Ik kreeg een uitnodiging voor een bijeenkomst van Vrienden van de Basisregistraties. Volgens mij is dat een voortzetting van het NUP-initiatief, waarover regelmatig geschreven is op deze weblog. Waarschijnlijk een nieuwe benadering, met een minder techniekgedreven aanpak. (Op zeker moment was er immers een Gateway-review, waaruit bleek, dat het NUP-programma te veel aanbodgedreven was en grote kans liep om te mislukken. Zie posting van 3 mei 2010 op deze weblog.) Het gebruiken van de basisregistraties is uiteindelijk de sleutel voor een moderne elektronische overheid. En de technische bouwstenen, die alles aan elkaar schakelen zijn in wezen voor gebruikers niet interessant.
Er was een bijeenkomst van de Vrienden van de Basisregistraties op 22/9/2011 in Amersfoort.

Op de bijeenkomst spraken twee goede inleiders en het ging eigenlijk uitsluitend over de GBA. En dit is volgens mij ook de basisregistratie waarmee de meeste gebruikers bij overheden en bedrijven te maken hebben.

Wel een volle zaal: mensen van gemeenten, provincies, manifestpartijen, leveranciers. Ik telde ongeveer 160 mensen waarmee het zaaltje ook vol zat.
Indruk: Veel mensen van de implementatie. Ambtenaren, netjes geknipt, overhemd. Minder ICT, want dat ziet er anders uit, meer beharing, onconventioneler.
Wel goed deze ontwikkeling. Ik merkte al eerder op, dat er duidelijk een implementatieperiode gaande is. Kijken hoever ze gaan komen.

Inleider Arre Zuurmond is van mening, dat de NUP-programma's te lang aanbodgedreven waren. Er wordt wel gesproken over 'afnemers', maar ze worden niet echt betrokken. Hij is op zoek gegaan naar uitvoerders. Gezinsvoogden bijvoorbeeld, die met slechte en ontoereikende informatie het veld ingaan. En de brandweer vertrouwt meer op Googlemaps dan op de basisregistraties.
Stelling van Arre Zuurmond: de kwaliteit van de GBA is te laag voor de uitvoering van de overheidsprocessen. Hij verdedigt deze stelling met goede argumenten. Want weliswaar kun je schermen met hoge percentages van volledigheid en juistheid in de GBA, maar kleine foutpercentages hebben bij dergelijke grote basisadministraties grote gevolgen: Uitval die handmatig niet te bewerken is. En hoge kosten voor herstel en oplossing van de problemen.

Zuurmond noemt als voorbeeld, dat 200.000 illegalen wel een sofinummer hebben, maar geen woonadres. Daar is dus een sofinummer afgegeven zonder verificatie van een woonadres; voor handhavingsprocessen is dit een probleem. Zuurmond noemt dit 'de kloof tussen de administratieve werkelijkheid en de reele werkelijkheid'. Er worden dus administratieve feiten genoteerd, die niet sluitend worden geverifiëerd met de reële werkelijkheid..

Zuurmond vraagt ook aan de zaal om te schatten, hoeveel personen er overleden zijn, terwijl ze in het kadaster nog eigenaar zijn van een perceel. Het zijn er 120.000!
Dat betekent, dat de erfgenamen van deze overledene niet het eigenaarschap bij het Kadaster hebben gewijzigd. Het gaat hier dus om ontduiking van successierechten.
Er ontstaat een interessante discussie in de zaal: Een medewerker van het Kadaster zegt, dat er in het kadaster een aantekening is van een GBA-Melding (van het overlijden dus). Hij denkt daarmee een goede beurt te maken, maar krijgt de volle laag van Zuurmond, die juist af wil van deze 'lijdelijkheid''. Het kadaster, als verantwoordelijke bronhouder, zou moeten afdwingen, dat de GBA-melding wordt gevolgd door een mutatie van het eigenaarschap.
Een andere slimbo in de zaal meent, dat het een mooie taak is voor de belastingdienst om te bewaken, dat alle overlijdensmeldingen worden gevolgd door een mutatie in het kadaster. Deze domme opmerking wordt natuurlijk onmiddellijk bestraft door de spreker van de belastingdienst: Zij passen ervoor om de wanprestaties van andere registerhouders te moeten rechtstrijken!

De tweede spreker (Jan Duijghuizen van de Belastingdienst) licht ook zijn stelling toe: Massale processen zijn de aandrijver van kwaliteitsverbetering.
Dat is een goede stelling en ik heb dat zelf meegemaakt bij het inrichten van de Polisadministratie van UWV. Door de fouten in de Polisadministratie lopen massale processen fout: Huurtoeslag, studietoelage e.a. Duijghuizen merkt op, dat de Belastingdienst de beste 'terugmelder' is van fouten in basisadministraties. Zelf heb ik tijdens mijn jaren bij de Polisadministratie de Belastingdienst ook leren kennen als een koploper bij het realiseren en verbeteren van de basisregistraties.
Want ook al zijn de foutpercentages relatief laag, dan nog leidt het in deze massale processen tot een uitval die onmogelijk handmatig te bewerken is. (Duizenden foute brieven, foute signaleringen.) Bovendien leidt het tot wrijving met klanten, ontevreden burgers, verontwaardigde berichten in het nieuws en consumentenprogramma's.

Ik vond het twee zeer goede inleiders. De één, die zich richt op de problemen die individuele professionals ondervinden. En de ander, die redeneert vanuit de massale processen. Maar met dezelfde conclusie: De kwaliteit van basisregistraties moet hoog zijn.
Beide sprekers maken zich sterk voor het creëren van toezicht 'achter de voordeur', 'achter de bedrijfsdeur' en 'in de openbare ruimte'.
Zie ook een hartekreet over de 58.000 'spookburgers' in Amsterdam:
http://www.vngmagazine.nl/nieuws/3886/amsterdam-pakt-spookburgers-aan

Ik ben wel nieuwsgierig of we in de toekomst de kwaliteitsverbetering van de GBA meetbaar kunnen maken.
De GBA is al met al toch wel zo'n 20 jaar een gegeven. Terwijl de andere basisregistraties veel priller zijn. Dus die zullen nog wel even tijd nodig hebben om betrouwbare bronnen te worden voor de overheidsadministraties.

Beurs Overheid en ICT 17-19 april 2011

2011-11-12T01:08:00.000-08:00

Op deze beurs komen veel leveranciers die zich op de overheidsmarkt begeven met hun aanbod. En daarnaast de partijen die zich vanuit de overheid met regie bezighouden. Zoals ICTU, Logius en NoiV. Meestal richt ik mij bij het beursbezoek op de partijen die de regie voeren.

Ik koos lezingen van Ineke Schop, programma-manager van Noiv. Dit programma wordt door de overheid in de loop van 2011 gestopt. Dan moet de 'Open'-beweging (in 2006 gestart met de motie Vendrik) verder zonder projectmatige ondersteuning vanuit de overheid. Te vroeg denk ik. Opvallend is dat in Nederland steeds linkse partijen zich sterk maken voor 'open' ICT. (Vendrik van Groen Links, Gerkens van de SP). 'Rechts' doet niet veel onder het motto, dat de markt het moet uitzoeken. Maar naar mijn mening is het hun onbekendheid met de materie en een zekere gemakzucht (vaak vinden ook bestuurders de informatietechnologie een pain in the ass.). In schrille tegenstelling daarmee staat het conservative manifesto in the UK. De conservatieven zien open standaarden en open source als een voorwaarde om een level playing field te creëren voor alle leveranciers, groot of klein. De Nederlandse aanpak laat het veld open voor monopolisten zoals Microsoft.
Ineke Schop gaf haar visie. Het is moeilijk om 'open' ingevoerd te krijgen. Zij schat, dat zo'n beweging 20 jaar duurt. Het gaat erom om onomkeerbare stappen te creëren. Dus in een tender 'open' niet als wens meenemen. Maar echt als harde eis. En dat nu doet de Nederlandse overheid niet. En de tegenstanders belijden natuurlijk graag lippendienst aan deze fraaie voornemens, omdat ze er toch niet aan gehouden worden. Volgens een monitor past 24% het 'Pas toe of leg uit-principe' toe. Men trekt zich dus niks aan van het geformuleerde overheidsbeleid. Ik was eens een bij een bijeenkomst waar iemand het overheidsbeleid aangaande 'Open' typeerde als windowdressing. Hij had helemaal gelijk.
In het gehoor zat een Projectleider van Buitenlandse Zaken. Bij een wereldwijde uitrol van nieuwe omgevingen wordt Open Office vrijblijvend en zonder opleiding in het pakket meegenomen. Dan doe je dus zogenaamd wel iets aan open software, maar zo halfslachtig, dat het tot mislukken gedoemd is. Ineke Schop noemt het Duitse departement van buitenlandse zaken als lichtend voorbeeld. Maar elders las ik, dat juist die partij stopt met Open Source. Zie mijn recente posting over 'Setbacks Linux'.
Ineke Schop herhaalt nogmaals haar visie, dat een moderne overheid niet zonder open standaarden kan. Leveranciers beschouwen anders de gegevens als de hunne; dat gebeurt bijvoorbeeld bij Elektronische Patientendossiers.
In feite spoort haar visie met die van de Engelse Tories.

Behalve onomkeerbare stappen creëren moet je ook obstakels wegnemen. Er wordt door NoiV een boekje beschikbaar gesteld voor de werving van sollicitanten. Ik heb dit boekje doorgenomen en het is werkelijk een hoogstaand werkje. Want als je echt open software een kans wil geven, stelt dat eisen aan je personeel. Medewerkers, die zich bezighouden met verwerving en beheer van ICT-produkten, moeten kennis hebben van open standaarden en open software. Ineke Schop stelt, dat veel informatici geen informatiekundigen zijn maar produktspecialisten, als zij alleen maar los zijn op Microsoft-produkten bijvoorbeeld. Ik constateer, dat vaak ICT-afdelingen zich baseren op de Microsoft produktportfolio. Je kunt dat gemakzucht noemen, maar ook een keuze voor kwalitatief goede basisprodukten, zodat de mensen hun tijd kunnen besteden aan andere zaken, zoals het bedienen van hun klanten.
Pas werd bij een fusie van deelgemeenten in Amsterdam de vergevorderde implementatie van Zimbra open mailsoftware gewoon de nek opgedraaid. Als politici dat besluiten over de hoofden van de uitvoerende ICT-afdelingen en de gebruikers, dan is dat wel bedenkelijk.

Nog wat andere indrukken van deze beurs Overheid en ICT zal ik over een week of twee posten.

Setbacks voor de open source beweging

2011-10-28T22:35:00.000-07:00

De open source beweging volg ik al een aantal jaren met belangstelling. Eerdere postings over OSOSS en NoiV gingen daarover.
En ik heb zelf ook goede ervaringen met een aantal open source programma's. Er is echter een sterke tegenbeweging voor Open Source, met name geleid door Microsoft, dat met Windows en Office belangen heeft bij het handhaven van proprietary omgevingen. In 2011 was er een serieuze 'setback' voor open source, doordat het Duitse Ministerie van Buitenlandse Zaken aankondigde om van Linux terug te migreren naar Windows.

Sommige open source pleitbezorgers zullen snel met de vinger wijzen naar politici, die zich hebben laten inpalmen door Microsoft. Of naar systeembeheerders, die het wel makkelijk vinden om op een grote leverancier te kunnen leunen. Maar dat zou een te makkelijke verklaring zijn voor deze gebeurtenis. In het Linux Journaal van maart 2011 geeft Michael Reed een eerlijke analyse:
(Ministerie van Buitenlandse Zaken in Duitsland ging in 2001 over op Linux, hetgeen in rapporten van 2007 en 2009 nog als een succes werd genoemd.)
QUOTE
Making matters worse, the transition back to Windows XP, to be followed by
Windows 7, includes dropping OpenOffice, Firefox and Thunderbird in favor of MS
Office and Outlook. Yuk.
This might a time to start asking some difficult questions. It was a prestige victory for
FOSS and Linux on the desktop when the German Foreign Office first migrated, and
getting a straight answer about what went wrong is now vitally important.
Actually getting to the answers isn't easy because the decisions weren't arrived at in a
technical forum, but rather, in the murky world of politics. For English speakers such
as myself, the fact that the available documentation is in German presents a further
barrier. From what I've been able to glean, thanks to Google's translation facility, the
problems that have been stated fall into three categories: hardware support,
interoperability and training and user adoption.
The hardware support problem is an old chestnut, and I think the only reasonable
analysis of the situation must be a pragmatic one. Within an office, a certain
percentage of hardware won't work as soon as it is plugged in. A smaller percentage
of the total will never work at all. The report lists scanners and printers as an
example.
Some Linux advocates will be quick to place the blame squarely on the doorstep of
the vendors. However, matters are made worse by the fact that vendors face hostility
on the subject of binary drivers. Let's reduce the problem to its essence: expert
intervention, discarding unsupported hardware, delays while the problem is solved
and making do with curtailed functionality all add the cost of running Linux. That's a
fact, regardless of who is to blame for it. These problems need to be identified,
addressed and alleviated.
Interoperability touches on a problem that I've mentioned before: it's hard to migrate
away from proprietary software in isolation. The best solution is to begin to migrate
those other departments. In addition, the 2009 report that the problem had been
exacerbated by running of older versions of OpenOffice.
German Open Source Experiment: Things Not Going To Plan | Linux ... http://www.linuxjournal.com/content/german-open-source-experiment-...
1 van 9 3-8-2011 10:28
Retraining staff to use unfamiliar software is always going to be a problem. It's
difficult to avoid completely, but sometimes you have to spend money to save money.
Apparently, the staff themselves were sometimes reluctant to make the switch to
open source. Perhaps more could have been done, at the beginning, to evangelize the
benefits of open source software to them.
Unfortunately, all of the reports that I have been able to find and translate lacked the
precise details or hard figures that proved that Linux had failed. The forums and
discussion threads on various sites are bubbling with comments hinting that
Microsoft may have stepped in with huge financial incentives to switch. However,
there have been no reports of a backlash from the workers themselves now that they
are being to being moved back to Windows and other proprietary software, and we
need to ask some tough questions about why.
UNQUOTE
De open source beweging kan zich afvragen, of Microsoft intussen zijn aanbod zo heeft aangepast, dat het voor gebruikers een zeer aantrekkelijke optie is geworden.
Persoonlijk had ik sinds mei 2010 naast Vista ook Ubunta geïnstalleerd.
Dat beviel goed. Maar toen in juni 2011 mijn notebook de geest gaf, kocht ik een nieuwe met daarop Windows 7. En ik moet zeggen, dat '7' zo goed is, dat ik nog geen enkele noodzaak heb gevoeld om opnieuw in dual boot Ubuntu te installeren. Ik wil maar zeggen, dat Windows zijn zaken zo goed regelt, dat het gras voor de voeten van Linux wordt weggemaaid.

Het lijkt er volgens mij niet erg op, dat Open Source een groot marktaandeel gaat behalen. Hoewel diverse overheden (UK, VS, Nederland) beleid hebben geformuleerd om open source te promoten, blijft open source beperkt tot een kleine groep liefhebbers en gedrevenen. En de aanbieders van proprietary software (Microsoft voorop) hebben genoeg meegebogen (door een bepaalde compatibiliteit te creëren) om de angel uit het probleem te halen. Daarbij blijven ze hun aanbod kwalitatief verbeteren, zodat 'eenvoudige' gebruikers geen reden zien om te migreren naar andere software. En uiteindelijk is het natuurlijk ook belangrijk, dat er een solide leverancier achter je produkt staat. Dat laatste is bij open software wel eens wat minder.

Blijft ten slotte nog de vraag of open source goedkoper is. De Nederlandse Algemene Rekenkamer heeft in 2011 gerapporteerd, dat het financiële voordeel niet de moeite waard is. Anderzijds heeft de Amerikaanse regering wel degelijk een beleid om open software te gebruiken bij overheidsinstellingen teneinde tot lagere kosten te komen. Daarover een volgende keer wellicht meer.

“Overheid is zelfreinigend vermogen kwijt.”

2011-10-11T12:27:00.000-07:00

Op de beurs ICT overheid pikte ik een exemplaar op van Binnenlands Bestuur (16/4/2011).
Het stond vol met artikelen over de problemen in het binnenlands bestuur samenhangend met reorganisatie, ict projecten en stroomlijning van functies en informatievoorziening. Dat is natuurlijk niet toevallig, want organisatie en informatie zijn factoren, die de effectiviteit en de efficiëncy voor een groot deel bepalen.
De heer Tjeenk Willink schreef in Binnenlands Bestuur een column. Over kritische kanttekeningen, die hij had gemaakt in het jaarverslag van de Raad van State. Hij stelt daarin, dat “de overheid haar zelfreinigende vermogen kwijt is”. Hij schrijft ongeveer het volgende:
Overheid is een in zichzelf gekeerd systeem geworden waarin een nieuw gecreëerde tussenlaag een sleutelrol speelt. Deze tussenlaag heeft zich genesteld tussen de politiek verantwoordelijke ministers en de professionele uitvoerders (dokters, leraren, agenten). Deze tussenlaag hanteert een eigen logica, de 'bureaucratisch-bedrijfsmatige' logica volgens Tjeenk Willink. Regels, normen en waarden worden in deze logica als handicaps ervaren en de nadruk ligt in deze logica op produktie, kostenverdeling, prestatiemeting en 'afrekenen'. Kwantiteit in plaats van kwaliteit volgens Tjeenk Willink. De groei van de tussenlaag wordt niet gecorrigeerd noch binnen het bestuur zelf noch door de politieke controle op het bestuur.
Deze discussie over het functioneren van managementlagen is overigens zeer herkenbaar. Met name in de Zorg en in het Onderwijs worden deze kleilagen vaak als probleem genoemd.

In eerste instantie moest ik denken aan mijn posting over Intensieve Menshouderij van ... Een organisatie-adviseur schetst daarin het beeld, hoe incompetente managementlagen zonder begrip van het primaire proces de organisatie veroordelen tot non-kwaliteit.
Achteraf vind ik toch dat Tjeenk Willink er niet zo makkelijk van af mag komen. Hij legt de zwarte piet bij deze managerslaag. Maar hij is er met de Raad van State voortdurend bijgeweest, dat de overheid zich zo ontwikkelde. Wellicht hebben zijn adviezen ook die richting aangegeven. Als deze managementlaag nu niet goed functioneert, moet hij niet te snel met de vinger wijzen maar in de spiegel kijken.....

In dezelfde uitgave van Binnenlands Bestuur heeft de Raad van State kritiek op een voorstel in het parlement om de positie van ambtenaren te verzwakken (minder vrijgestelden). Parlementsleden van PvdA en D66 vinden, dat ambtenaren een veel te beschermde positie hebben. En dat zij, enige functies uitgezonderd, veel meer behandeld zouden moeten worden als werknemers in het bedrijfsleven. De Raad van State keert zich daar heftig tegen.
Wat mij dus mateloos stoort is dat deze Raad van State het zich zo makkelijk maakt. Aan de ene kant bekritiseren zij de ambtelijke lagen, die de kwaliteit van het bestuur tegenwerken. Terwijl zij zelf jarenlang met hun adviezen die situatie hebben gecreëerd.
Aan de andere kant gaan ze er direct voor liggen, als een paar kamerleden met voorstellen komen om die ambtenaren wat meer te confronteren met de echte wereld. Een wereld, waarin je ontslagen kan worden als het slecht gaat en waar geen plaats is voor vrijgestelden.

De uitingen van de Raad van State zijn typische voorbeelden van politiek correct gedrag. Vrijblijvend kritiek leveren, maar direct afzwakken als er echt iets gedaan dreigt te worden.
Ik moet dan denken aan Johan Cruijff, die vanuit zijn superieure inzicht incompetente bestuurders van een club of van een bond te kijk zet. Maar die dan onmiddellijk van alle kanten wordt aangevallen, omdat hij van die vervelende dingen zegt. Want dat is niet politiek correct.

Congres van 'Nederland Open in Verbinding'

2011-09-29T07:07:00.000-07:00

Voorjaar 2011 was er weer het NOiV Congres in Utrecht. NOiV staat voor Nederland Open in Verbinding. Vorig jaar hoorde ik op dit congres onder andere een spreker uit Duitsland, een ambtenaar uit München, die open werkplekken wilde uitrollen voor ambtenaren en scholen. (Zie posting van 28-5-2010.)
Dit jaar was er een Engelsman, die principes voor informatiemanagement presenteerde om te komen tot Open Government. Hij heette Liam Maxwell en lijkt op sir Winston Churchill. Zijn toespraak was getiteld: 'government as a service'.
Het was echt een 'informatiebeleid'-verhaal, startend vanuit overall kosten van de overheid en het aandeel van IT daarin. De man verwijst naar het Thomson Report, waarin de Tories hun visie neerleggen om via toepassing van ICT het overheidsapparataat te verbeteren.
Uitgangspunt is, dat open standaarden en 'level playing field for open source' bevorderen, dat er innovatie plaats vindt, dat vele kleine aanbieders hun diensten kunnen aanbieden in overheidsautomatisering en dat er een transparante en goedkope infrastructuur groeit.
Via deze structuur kunnen mondige burgers maximaal participeren in het openbaar bestuur.
Het is opvallend, dat in Engeland de Tories deze filosofie promoten. Terwijl in Nederland juist linkse partijen pleiten voor open standaarden en open software. Mijn interpretatie is, dat de Engelse conservatieven hun voorkeur voor de vrije markt vertalen in het creëren van openheid en vrijheid voor producenten en consumenten van IT-produkten. Terwijl de Nederlandse linkse partijen met lede ogen zien, hoe bepaalde grote spelers in de markt (vooral Microsoft) hun monopolies beschermen en daarmee grote winst realiseren. Het startpunt van beide meningen is verschillend, maar de uitkomst is hetzelfde....
De Engelsman wil graag via open standaarden voor burgers een personal data store aanleggen met gegevens over adult social care, tax, education, benefits,health, leisure. Vergelijk dat maar met Nederlandse initiatieven zoals het EPD voor gezondheidsgegevens en het DKD, het Digitaal Klant Dossier, waarin Nederlandse instellingen de gegevens van een bepaalde burger samenbrengen. De Engelse conservatieve partij is ervan overtuigd, dat open standaarden de kosten omlaag brengen en een level playing field bieden voor alle IT-leveranciers. Net zoals in Nederland de partijen Groen Links en SP dat vinden.

Hij citeert zijn regeringsleider David Cameron, die de burgers de vrijheid wil laten en de regie wil geven. Je moet dus een benaderbare overheid bouwen, waar alle burgers kunnen halen wat ze zoeken en hun zegje kunnen doen, waar ze dat nodig vinden. Zij die minder bedreven zijn in IT mogen niet op achterstand komen en ten prooi vallen aan slimmere mensen en slimme bedrijven, die ze in een lock situatie zetten. Hij pleit dus voor open source en het verplicht stellen van open standards. Programma-manager Schop van NoiV strijdt in Nederland voor opname in tenders van open standaarden, niet als wens, maar als eis. Het blijkt naar haar zeggen overigens, dat de meeste tenders zich niet houden aan de regel 'Comply or Explain'. Bij Nederlandse overheden wordt het 'open beleid' dus niet echt afgedwongen.

Een andere spreker was John Walicki, Open Client Architect bij IBM. Deze firma is al jaren bekeerd tot open source en levert grote bijdragen aan de open source gemeenschap. Walicki leidt werkgroepen binnen de Linux foundation is lid van de adviesraad van Gnome (een linux desktop).
'What does it mean to be Open?' Daar is goed over nagedacht en daarom neem ik zijn argumenten integraal over:
Goals of Openness
– Flexibility
– Resiliency
– Maximize freedom of action
– Avoid vendor lock-in
● Open Standards
– Improving information sharing by simplifying
integration of disparate technologies
– Promoting interoperability by using open
published specifications
● Open Architecture
– Increasing collaboration by easily extending
business processes – eg SOA
– Innovating on top of common hardware
specifications
● Open Source
– Promoting innovation by leveraging
community development– Accelerating open standards adoption

Al eerder heb ik meermalen vastgesteld, dat IBM, hoewel het een mammoet-onderneming is, in staat is om zichzelf steeds weer opnieuw uit te vinden. Steeds weer blijven ze na grote technologie-verschuivingen de grootste ICT- speler van de wereld, waar andere industrieleiders een technologieverschuiving (mainframe, minicomputer, PC, internet) niet overleven.
En al jaren doen zij met grote inzet mee aan 'open'-initiatieven. Ze hebben gewoon heel goed begrepen, dat je in de nieuwe wereld niet groot kunt zijn door vast te houden aan customer lock-in tactieken.

'Tegenlicht' toont een gebeurtenis in de informatiemaatschappij

2011-09-19T02:34:00.000-07:00

Op maandag 31 januari 2011 zond het VPRO-programma Tegenlicht een reportage uit over de zogenaamde flashcrash.
Deze flashcrash heeft plaatsgevonden op 6 mei 2010. De clou is, dat de handel op de beurzen wordt uitgevoerd door computerprogramma's, die in fracties van seconden reageren op kleine koersbewegingen. Ze kopen en verkopen grote blokken posities nog steeds in fracties van seconden. Zo kon het gebeuren, dat de Dow Jones index om 2u45 pm 900 punten (9%) inzakte. De grootste daling (600 punten) verliep in 5 minuten. Dit verlies werd daarna in 20 minuten ingelopen. Maar bepaalde partijen hebben in die korte tijd kapitalen gewonnen door aandelen duur te verkopen en heel goedkoop weer terug te kopen. Of door heel goedkoop te verwerven en daarna weer duur te verkopen. Tegenpartijen boekten dus een navenant verlies. In de Tegenlicht-reportage wordt als voorbeeld het aandeel Andersen genoemd, dat normaal op ongeveer 42 dollar staat, maar tijdens de flashcrash werd verkocht voor een paar cent!
In de bovenstaande link naar Wikipedia wordt een onderzoeksrapport van de Securities and Exchange Commissie (SEC) geciteerd. Men zoekt het in onevenwichtigheden, die door de computerhandel worden ingebracht.

In de Informatica wordt al lang gesteld, dat na de reële economie de geld-economie is gekomen, die de reële economie stuurt en wereldwijd laat groeien. Maar dat de volgende ontwikkeling de Informatie-economie is, waar informatiestromen de allesbepalende factor zijn. Deze documentaire bevestigt dat.

Er is altijd arbitrage geweest, maar de technologie heeft nu de arbitrage naar een tijdloos en plaatsloos niveau gebracht. Elke maas in het systeem en elke informatievoorsprong wordt in milliseconden omgezet in transactievoordelen.
Iemand in de Tegenlichtdocumentaire stelde: 'De slimme computers winnen van de domme computers'. Maar het zijn natuurlijk de slimme mensen, die het winnen van de domme mensen! Dat is altijd het geval en dat zal ook altijd zo blijven.
Zelf houd ik mijn aandelen wel 20 jaar, want op de lange termijn verzilveren zij de groei van bijvoorbeeld de ICT-bedrijfstak. Dus heb ik geen last van deze verschijnselen.
Maar er zijn allerlei handelaren, die proberen te verdienen aan de korte termijn bewegingen van de beurs. En in dat geweld worden de domme handelaren uitgekleed door de slimme handelaren. Dat is hun eigen risico.

Ik vond het wel mooi om de mensen in de documentaire te zien, echte gedreven, onafhankelijke mensen, zoals ze in Amerika bestaan. De historicus, die met gevoel de ontwikkelingen beschrijft, en de professor in Kansas die met een gulle lach een rondrit maakt naar Waddell. Mooi hoe die professor in Kansas over dat gigantisch rangeerterrein reed. En daarna op de parkeerplaats naast een of andere redneck-truc een plaatsje vindt.
Maar vooral de data-analyst, die de trend helemaal uitpluist. Hopelijk wordt deze man niet door krachten omgebracht, die vinden dat hij te dichtbij is gekomen. Want rondom het onderwerp Cybercrime zien we steeds meer voorbeelden van criminele, superdeskundige hackers, die in computers inbreken om daar veel geld mee te kunnen buitmaken. Wellicht is er zoiets gebeurt bij de flashcrash en wel op zo'n wijze, dat alle sporen zorgvuldig zijn uitgewist.

Jaarvergadering en congres van AG en AI

2011-09-09T05:31:00.000-07:00

Ik nam deel aan het Jaarcongres van AG/AI op 24 maart 2011 in Almere. De reden daarvoor was het feit, dat ik in de jaarvergadering van het AG zou worden benoemd tot Lid van Verdienste van het AG vanwege de 15 jaar, dat ik voorzitter ben van de vakgroep Informatica en in die periode de informatica-modules van het Actuarieel Instituut heb vormgegeven. In mijn dankwoord heb ik uiteraard een drietal actuarissen genoemd, die in genoemde periode belangrijke steunpilaren waren, te weten Rob Bosch, Willem Jan Willemse en Tom de Maat.

Zowel op de jaarvergadering als het aansluitende congres waren interessante onderwerpen aan de orde.
-De concepttekst van “Consultation paper solvency 2” werd aan de leden ter review uitgereikt.
-Verder werd een werkgroep aangesteld, die gaat werken aan Prognosetafels nieuwe stijl. De nieuwe voorzitter van de werkgroep gaf een toelichting; het is een uitdaging want de 'overleving' neemt snel toe. Voor de berekening van pensioenen zijn aannames over levensverwachting cruciaal, omdat ze over een mensenleven tot zeer grote verschillen leiden ten aanzien van benodigd kapitaal en de te verwachten uitkering.
-De bestuursverantwoordelijk voor Public Relations gaf uitleg over de communicatiestrategie van het AG. Het AG kan zich positief profileren door standpunten over Solvency 2. En niet met politieke zaken zoals de woekerpolissen. 's Middags tijdens het congres kwam Solvency 2 weer terug. (Zie hieronder beschreven.)
-De bestuursverantwoordelijke voor permanente educatie liet zien, dat de prestaties van leden nauwkeurig worden gemonitord. Elk jaar zijn er leden, die de titel AG moeten prijsgeven, omdat ze de PE-eis niet willen of niet kunnen bijhouden.

's Middags bij het congres waren ruim 800 personen aanwezig. Veel jonge mensen, hetgeen ik vorig jaar op het toenmalige congres ook al opmerkte. Als bewijs daarvoor, dat het beroep van actuaris zich in een groeiende populariteit mag verheugen.

De uitschieter op het congres vond ik mevrouw Borst, die automatisering noemde als één van de middelen om de stijgende zorgkosten vanwege vergrijzing te beheersen. Ik noemde haar optreden al in mijn posting van 20 juli j.l., waarin ik enige woorden wijdde aan het Elektronisch Patiëntendossier. Iemand in de zaal wijst op fouten, die mogelijk kunnen optreden door automatisering. Dat is werkelijk een gotspe als je naar de huidige situatie kijkt! (Het doet me denken aan een oud verhaal: Een groot papieren archief met vele tonnen papier werd vervangen door een jukebox met CD's. Een criticus poneerde de stelling, dat bij het verbranden van deze jukebox alle informatie weg zou zijn. Het antwoord is simpelweg, dat de CD's elders een back-up hebben, maar het demonstreert vooral het denken van mensen. Want dezelfde man heeft de vraag nooit gesteld in al die jaren, dat er vele tonnen papier in het archief lagen. Dat brandt pas goed!
Daar nu moet ik denken, als iemand stelt, dat er fouten in een EPD kunnen worden ingebracht.)

Hierboven werd vanuit de jaarvergadering al gewag gemaakt van het Consultationpaper Solvency 2.
's Middags tijdens het congres werd het door de voorzitter aan alle congresgangers uitgelegd. Uiteraard met het verzoek aan alle actuarissen om hun inbreng te geven naar aanleiding van de Consultation Paper. De wetgeving Solvency 2 introduceert een nieuw toezichtskader, dat van toepassing is op verzekeraars vanaf 1-1-2013. De complexiteit van de vereiste kwantitatieve analyse neemt toe en de actuarissen zien daardoor voor zichzelf een belangrijkere en bredere rol.
Het AG werkt aan een nieuw actuarieel normenkader waarbinnen de actuaris AG kan komen tot een adequate invulling van de vereisten onder Solvency 2.
Door een proactieve rol wil het AG zich dus bij dit toezicht een belangrijke rol veroveren. Dit voornemen geldt al langer voor de vernieuwing binnen AG: meer proactief, meer communicatief, niet volgend maar leidend.

Voors en tegens van de cloud

2011-08-30T04:56:00.000-07:00

De afgelopen twee jaar was de 'cloud' een van de toppers, waar het ging om de aandacht van ICT- management en general management. Het belooft kostenverlaging van het machinepark en verruiming van de mogelijkheden van ICT. En die beloften zijn ook reëel, zij het, dat de tijd daarin wel zijn werk moet doen. En dat eerst diverse organisatorische zaken ingeregeld moeten zijn, voordat de nieuwe techniek probleemloos kan worden ingezet in de organisatie.

Volgens Gartner krijg je in de hype-curve na het aanvankelijke grote enthousiasme een dip, the 'trough of disillusionment'. Ik weet niet of dat voor de cloud nu aan de orde is, maar het is wel zo, dat diverse kritische signalen recentelijk naar boven komen. In de eerste helft van 2011 gebeurde dat vooral na twee grote incidenten: het bijna faillissement van Info Technology en het down gaan van de clouddiensten van Amazon.
In het blad Cloudworks van maart 2011 schrijft de column van Brouwer daarover. Gesteld wordt, dat veel van de verkopers van cloudconcepten met de mond vol tanden staan, zodra er serieus wordt doorgevraagd over de techniek. Hij vergelijkt dat met een autoverkoper, die desgevraagd niet weet, hoe de motorkap van de auto open moet. De aanleiding voor de column was het feit, dat op 8 februari 2011 Info Technology failliet is gegaan.
Webwereld februari 2011 schrijft ook over InfoTechnology. Bij die firma worden 1.5 tot 2 miljoen Elektronische Patienten Dossiers bewaard. Honderden huisartsenpraktijken worden bediend en vele daarvan hebben zelf alleen nog maar een thin client. Ook het Vecoso systeem draait bij Info Technology, waarmee praktijken communiceren met verzekeraars over declaraties. Volgens de curator is er voldoende belangstelling voor overname. Je mag aannemen, dat grote partijen als Cap en Logica graag zo'n ingang in de zorgmarkt willen hebben. In een uiterste geval zullen natuurlijk altijd overheden en zorgverzekeraars interveniëren om deze ict-infrastructuur te continueren. Ik vind het dus paniekzaaierij om hiermee de cloud in diskrediet te brengen. Het alternatief, dat alle partijen zelf weer met ICT zitten te knoeien lijkt me volledig achterhaald.

PC Magazine van april 2011 rapporteert over 'The great Amazon Cloud Collapse' van die maand.
Amazon heeft 5 grote datacenters, maar de storing was zo wijd verbreid, dat veel klanten (websites) dagen uit de lucht waren. Sommigen zeggen, dat de les is, dat je als klant zelf voor back-up faciliteiten moet zorgen.
De schrijver kan zijn mening ventileren, dat de cloud een 'slippery buzzword' is, want de data zitten niet in ergens in de wolken, maar op de grond en op een server. Het eerste ben ik niet met hem eens, maar met zijn tweede opmerking heeft hij natuurlijk gelijk. Net als vroeger zitten de data gewoon ergens op een server. Die moet goed beheerd worden en daar moeten dus afspraken over worden gemaakt!

Als ik beide voorgaande cases (Info Technology en Amazon) resumeer, dan vind ik het niet juist om daarmee het fenomeen Cloud te diskwalificeren. Wel zie ik een maturity- oftewel rijpheidsprobleem. Het fenomeen moet gewoon nog verder rijpen. Naar een situatie dat aanbieders en afnemers precies weten wat ze willen en daarover ook weldoordachte afspraken hebben gemaakt. Afspraken, die voorkomen, dat de voornoemde problemen (bijna-faillissement van de provider respectievelijk grootschalige uitval van servers) de business van de afnemers kunnen bedreigen.

In 1991 schreef ik met een groepje een scriptie over Outsourcing voor de postdoctorale opleiding Informatiemanagement. De titel van de scriptie luidde: “Outsourcing, een zwaard van Damocles?”.
Toen was het nog niet duidelijk of outsourcing voor bedrijf zonder gevaar voor de continuïteit van de onderneming kon worden ingezet.
Nu, 20 jaar later, is outsourcing wijd verbreid en heeft men geleerd hoe outsourcing goed kan worden ingezet. Met de Cloud zal het niet anders gaan.

Opruimen van botnets

2011-08-19T12:35:00.000-07:00

Microsoft Digital Crimes Unit rapporteert in maart 2011 over het oprollen van het Rustock netwerk.
Een jaar eerder waren ze erin geslaagd om het Waledac-netwerk te elimineren. De daarbij opgedane ervaring kwam nu van pas om een groter en meer kwaadaardig netwerk aan te pakken. Rustock had meer dan 1 miljoen pc's onder controle en gebruikte die vooral om enorme hoeveelheden spam te versturen. In samenwerking met de authoriteiten werden na maanden onderzoek verschillende command and control servers verspreid over de VS in beslag genomen. (Bij 5 providers in 7 steden.) Volgens Microsoft was Rustock taaier dan Waledac, omdat het controleerde vanuit hardgecodeerde IP-adressen i.p.v. Domeinnamen. Het was dus nodig om de betreffende servers te pakken te krijgen, voordat de beheerders de controle over het netwerk konden overbrengen naar andere plaatsen. Een soortgelijk verhaal als het oprollen van het Bredolab-netwerk door de Nederlandse politie. Dat netwerk werd gecontroleerd (door een Armeense crimineel) vanuit een provider in Amsterdam.
Volgens Microsoft is het zaak om snel de kern-infrastructuur van het netwerk te inactiveren en dan de malware van alle geïnfecteerde computers te schonen.

Microsoft stelt, dat intensieve samenwerking tussen partijen nodig is om succesvol cybercrime te bestrijden. In het geval van Rustock noemt Microsoft een vijftal partijen, waaronder de Dutch High Tech Crime Unit van de Nederlande politie. De laatste partner hielp bij het ontmantelen van de buitenlandse command and control infrastructuur van het netwerk.
Het is toch wel frappant, dat de Nederlandse politie in de bestrijding van deze misdaden een vooraanstaande positie inneemt. Heeft er enerzijds mee te maken, dat Nederland (Amsterdam) een belangrijke spil is in het internetverkeer tussen de continenten, maar anderzijds ook met de ambities van de Nederlandse politie. (Zie mijn postings van 28 mei 2008 en 28 januari 2009.)

Botnets zijn een middel voor cybercriminelen voor online aanvallen via duizenden geïnfecteerde computers. Ze versturen spam, doen denial-of-service aanvallen, verspreiden malware, stelen passwords, faciliteren klikfraude bij online adverteren en meer.
Rustock verstuurde soms 30 miljard spam-mails per dag! De mails verkopen bijvoorbeeld geneesmiddelen, die zeer gevaarlijk kunnen zijn. Pharmaciebedrijf Pfizer heeft daarover een verklaring geschreven om de aanklacht van Microsoft bij de rechter te ondersteunen.
Een medicijn als Viagra wordt nagemaakt en via spam-mails aangeboden. Deze namaakprodukten kunnen verkeerde componenten bevatten en in een aantal gevallen zijn in de produkten verfresten, pesticiden en zware metalen aangetoond.

Het Data Breach Investigations Report 2011 van Verizon is een studie door deze netwerkleverancier in samenwerking met US Secret Service en, alweer, the Dutch High Tech Crime Unit.
Deze studie wijst op het succes van de aanpak van grote cybercriminelen. De studie toont, dat er meer 'inbraken', zijn maar dat de gemiddelde buit afneemt. Men denkt, dat de grote criminelen zien, hoe hun grote projecten door gecoördineerde aanpak van politie-organisaties kwetsbaar worden en dat ze ook als persoon kans lopen om opgespoord te worden. Zodat deze criminelen zich meer gaan richten op kleinere en meer kwetsbare projecten, zoals het overnemen van points-of-sale, skimmen van geldautomaten en het aanvallen van kleine bedrijven en particulieren. Op CNN schrijft een analist juli 2011, dat de benadering van de criminelen steeds geraffineerder wordt; eerst waren er nog veel digibeten, die ze makkelijk konden misleiden, maar die zijn er steeds minder, zodat ze nu ook meer ervaren internetgebruikers als slachtoffer moeten kiezen. Zoals bijvoorbeeld door namaak antivirusprogramma's, die als boodschap geven: "Your computer has been infected with 49 viruses, click OK to quarantine them."
En weer hebben ze daarbij botnets nodig om de schaal van hun aanvallen te vergroten. CNN: "If they used to send 10,000 e-mails and get just a 1% response, now they'll send 10 million e-mails and get a 0.03% response." Dat zijn dan nog altijd 3000 slachtoffers. Het is dus een goede zaak, dat Microsoft zo ijverig aan de weg timmert om de botnets op te ruimen. Hoewel het natuurlijk wel hún Windows-besturingssystemen zijn, die worden overgenomen door de criminelen.

Aan de slag met de BAG (2)

2011-08-09T11:36:00.000-07:00

Ministerie van VROM organiseerde op 29 en 30 november 2010 twee workshopdagen om de implementatie van de Basisadministratie Gebouwen te stimuleren. Een eerste verslag daarvan verscheen op deze weblog op 7 juni j.l. Bij deze nog verslag van een paar informatieve workshops, die ik bijwoonde.

Er was een sessie over de koppeling van BAG en GBA (Gemeentelijke Bevolkingsadministratie). GBA is mij zeer bekend vooral door mijn betrokkenheid bij de Polisadministratie van UWV in 2005 en 2006.
Volgens mij is het zo, dat GBA een deel van zijn gegevens zal gaan halen uit de BAG. Tot op heden was de GBA niet alleen de administratie voor persoonsgegevens (naam, geslacht, geboortedatum, burgerlijke staat e.d.) maar ook de administratie voor de verblijfsgegevens van de persoon. Dat heeft overal veel problemen gegeven. Bij de polisadministratie van UWV heb ik ze meegemaakt. Ik begrijp dus dat GBA in de toekomst alleen het sleutelgegeven van het adres zal vasthouden en voor de precieze adresgegevens zich zal verlaten op de BAG. Die adresgegevens worden als het ware uit de GBA weg-genormaliseerd. Dat zal bijvoorbeeld UWV maar ook andere clubs die sociale wetgeving uitvoeren zeer helpen om fouten, zoekwerk en fraude te voorkomen.

Volgens een GBA-spreker is de fasering als volgt:
1 Beginnen met dubbel opslaan, zodat klanten niet twee keer hoeven uit te vragen.
2 Op termijn verdwijnen de adresgegevens uit GBA/BRP.
3 En worden in GBA uiteindelijk alleen sleutelgegevens over adressen vastgehouden.

Vergeleken met de adresgegevens die GBA nu kent worden er 4 nieuwe rubrieken voor het adres genoteerd:
-naam openbare ruimte (nu is rubriek beperkt tot 24 posities, de afkortingsnorm Boko wordt vervangen door NEN);
-woonplaatsnaam (Zaandam is een woonplaats, Zaanstad is de gemeente. Dat wrikte ook bij UWV Polisadministratie al.);
-identificatiecode verblijfplaats;
-,, ,, nummeraanduiding.

Bij de bovengenoemde wijziging komt veel kijken. GBA heeft 16.5M personen op persoonslijsten; daar moeten 4 attributen bij. Deze moeten allemaal naar de centrale voorziening. De gemeenten moeten voor 1 juli 2011 deze berichten doorgeven. En dat moet volgens planning, want ze kunnen niet allemaal tegelijk gaan doorgeven. Niet met deze volumes!

Er was een interessante workshop van de Inspectieraad. Deze raad is een samenwerkingsverband, waarin 14 (!) inspecties elkaar treffen. Het regeringsbeleid 2007 heeft hen opgelegd om te voorkomen, dat verschillende inspecties bij ondernemingen langsgaan als dat valt te voorkomen. In het kader van de verlaging van administratieve lasten voor bedrijven. Dat doe je dan door:
-toezicht coordineren
-verminderen toezichtslast
-effectief werken
-samenwerken in toezicht zelf
-bevorderen van het delen van applicaties en voorzieningen
-voorzieningen o.a. Inspectieview waarin je kunt zien wie er al is geweest, plannen, gezamenlijk rapporteren.
Voor eea is wel een referentiemodel nodig, zodat je dezelfde begrippen en definities gebruikt

Het valt me voortdurend op hoe belangrijk gegevensmodellen en stelselcatalogi worden. Het is duidelijk dat een architectuurbasis nodig is voor dergelijke grootschalige ict-ontwikkelingen. Allerlei diensten moeten op beleids-, tactisch - en uitvoerend niveau uitwisselen en de enige taal die daarbij uiteindelijk werkt, is de architectentaal!

De nieuwe Voedsel en Warenauthoriteit (één van de betrokken inspecties) had al een model gemaakt en daarop kon men voortborduren. Dat model was geinspireerd door uitgangspunten van de BAG. (Daarom stonden zij dus op deze BAG-implementatiedagen.)
In hun model nemen ze alle objecten van inspectie op. En daarnaast alle subjecten, (daarbij betrodie daarbij betrokken zijn.
Hun aanpak was om zoveel mogelijk aan te sluiten op wat er is. En dus goed te kijken naar de stelselcatalogus. De NHR (Nationaal Handels Register) bijvoorbeeld is nuttig, maar een inspectie moet soms meer weten en voegt dan attributen toe aan een object.

Kortom, er was van alles te horen op deze BAG-implementatiedagen. Het wordt daarbij duidelijk, dat de implementatie overal ter hand wordt genomen. En de grote opkomst bij deze bijeenkomst toont aan, dat de lagere overheden er serieus mee bezig zijn.

Nieuws van het programma Modernisering GBA

2011-07-30T10:04:00.000-07:00

In 2010 heb ik de eerste leveranciersbijeenkomst meegemaakt van het programma Modernisering GBA. Daarover schreef ik een posting op 22 april 2010. Het programma-management wilde de leveranciers betrokken houden bij het programma. Zowel de leveranciers die al participeren in het programma als degenen, die het programma met belangstelling volgen. Zelf heb ik daar genoten van de professionaliteit van de programma-manager. Hij luistert goed naar de vragen, maar weet irrelevante vragen en zeurders netjes af te wimpelen.
Een volgende bijeenkomst had ik gemist, maar ik ontving een bericht van het programma over de voortgang. Ik begreep uit het bericht, dat de deelnemers heel veel vragen hadden gesteld en allerlei vermeende gaten hadden gesignaleerd. Het programma is daarmee aan de slag gegaan om de specs verder uit te werken.

Het voortgangsbericht van mGBA ademt de geest van doorgaan en op het rechte pad blijven. Een brede set specificaties wordt voorgelegd en leveranciers, die serieus mee willen denken, zijn van harte uitgenodigd om te reageren. Het is echter niet de bedoeling om allerlei reeds gepasseerde stations weer aan de orde te stellen.

Door de jaren heeft men bepleit, dat architectuur leidend moet zijn bij systeemontwikkeling. Maar ik zie in projecten altijd weer, dat architectuur overruled wordt door de noodzaak van het moment. Tegelijkertijd zie ik, dat in voortrajecten de architectuurbeschouwing steeds meer leidend wordt en dat systeemonwikkeling in de totale overheidsomgeving niet denkbaar is daarzonder. Dat blijkt ook weer uit de documentenset die mGBA nu voorlegt.

Citaat uit het voortgangsbericht van programma mGBA:
Werkdocumenten Burgerzaken Modules gepubliceerd

Zoals toegezegd op de bijeenkomst van 14 oktober heeft het Programma modernisering GBA in het kader van het project Burgerzaken Modules op 10 december 2010 een set documenten gepubliceerd.
Deze set bestaat uit:
-          Projectstartarchitectuur Burgerzaken Modules;
-          Procesbeschrijvingen van de eerste acht modules (Afstamming, Naam en Geslacht, Huwelijk en Partnerschap, Migratie, Nationaliteit, Reisdocumenten, Rijbewijs en Overlijden);
-          (Essential outlined) Keten usecases van deze modules.

Dit zijn onderdelen van het Programma modernisering GBA waarop belanghebbenden kunnen reageren, maar die door de Stuurgroep modernisering GBA nog niet zijn vastgesteld.

De uiterste datum waarop reacties kunnen worden ingediend is 24 december 2010. Reacties kunnen uitsluitend per e-mail worden gericht aan infomgba@bprbzk.nl.
U vindt de documenten op onze website. Wij raden u aan eerst kennis te nemen van de Aanbiedingsnotitie die bij deze stukken behoort.
Einde citaat.
De set documenten is zeer doorwrocht. Knap werk van het projectmanagement om zo de leveranciers te informeren en te begeleiden. Door de duidelijkheid van de documenten wordt veel discussie voorkomen. De leveranciers, die op basis van deze duidelijke kaders willen meedenken, kunnen meedoen. Zij, die alleen maar moeilijk willen doen en die zich vooral senang voelen in een onduidelijke omgeving, mogen afhaken. Dat is de boodschap, die ik proef vanuit het programmamanagement. Knap leiderschap.

Zorg & ICT 2011

2011-07-20T12:12:00.000-07:00

De beurs Zorg&ICT vond plaats op 17,18,19 maart 2011 in de jaarbeurs te Utrecht.
Het was druk, meer nog dan vorig jaar. Dit is en blijft een groeimarkt. De nuttige toepassingen zijn legio en ondanks budgetdruk worden steeds meer toepassingen ingevoerd, die de kwaliteit van de zorg verbeteren en zicht geven op efficiencywinst.

Eerst wil ik iets kwijt over het EPD. Het landelijke EPD is dus voorjaar 2011 gestrand in de Eerste Kamer. (Overigens gaan overal in de zorgsector de implementaties van lokale EPD's verder. Eenvoudigweg omdat het zorgproces dat nodig heeft. Jammer alleen dat daar geen landelijke schil overheen komt. Het is wel een kans voor Google Health, Microsoft Health Vault e.a. Want mensen kunnen natuurlijk wel hun medische gegevens zelf consolideren in zo'n pakket. Alleen een kleine groep is echter in staat om dit te doen vanwege de benodigde kennis van zaken en de benodigde IT-affiniteit.)
Maar één opmerking uit de Eerste Kamer is mij bij gebleven. De VVD-woordvoerdster Dupuis (van huis uit filosoof) argumenteerde, dat de specialist gewoon even kan bellen met de huisarts als hij informatie nodig heeft. De domheid en de achterlijkheid van deze opmerking zijn adembenemend. Zonder enige notie van de overbelasting die het zorgproces van de 21ste eeuw kent. In grote tegenstelling tot de deskundigheid die een vrouw als Els Borst uitdraagt. Die pleitte op het congres van het Actuarieel Instituut voor toepassing van meer ICT in ziekenhuizen om de efficiency te vergroten. (“Er zijn nog steeds ziekenhuizen, waar men probeert om elkaar telefonisch te bereiken voor afspraken of informatie”. Waarvan akte, mevrouw Dupuis!)

In het blad Zorgmarkt las ik een artikel over ‘Lean’. Lean is een kwaliteitsfilosofie en wil alle overbodige onderdelen in bedrijfsprocessen elimineren. Er blijven altijd medici opduiken, die zich interesseren voor bedrijfsprocessen en ICT. Ze hebben ook gevoel voor meten en kwantificeren. Ik heb al eens eerder geschreven, dat je daaraan ziet, dat het uiteindelijk beta’s zijn. En dat is een schril contrast met bedrijven in administratieve en financiële dienstverlening, waar je deze instelling veel minder tegenkomt.

Op de beurs bezocht ik een workshop over Business Intelligence. Er werd een definitie gegeven van BI: 'Op basis van informatie nauwkeurig en je snel je bedrijfsvoering aansturen en bijsturen'.
De spreker behandelde een case over ZZP in ouderenzorg. Voor de bezoekers vanuit de zorg was de term ZZP duidelijk. Voor mij betekent het op de eerste plaats Zelfstandige Zonder Personeel. Daarom eerst een intermezzo over de ZZP in de zorg.

“Wat is een ZorgZwaartePakket?
Een ZZP is eigenlijk - zwart-op-wit - een nauwkeurige omschrijving welke soort zorg en hoeveel u daarvan, in uw situatie, nodig heeft. En het garandeert tegelijkertijd dat u die zorg ook daadwerkelijk krijgt. Als u van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) uw indicatie, zeg maar uw toegangsbewijs voor de zorg, heeft ontvangen, staat daar ook in welk ZorgZwaartePakket het CIZ aan u heeft toegewezen.
Wat staat er in een ZZP?
In een ZorgZwaartePakket staat waar u precies hulp bij nodig heeft. Bijvoorbeeld of u zichzelf kunt wassen en aankleden. Er staat ook in hoeveel zorg u krijgt.”

Afijn, ik vermeld nog dat de spreker volgens mij niet zozeer een BI-applicatie uitlegde, maar een simpele verbetercyclus. En uiteraard leg je daar meetgegevens vast, die je vervolgens gebruikt om verbeteringen door te voeren. De spreker stelt: “Data bepalen het verbeterpotentieel.”
Hij merkt op, dat managers in eerste instantie intuitief proberen om oorzaken van problemen te formuleren. Dit is subjectief, onnauwkeurig en onrealistisch. Dat onderschrijf ik ten volle. Met metingen moet je die manier van denken overwinnen.
De bezoekers in de zaal hadden duidelijk ervaring met procesonderzoek in de Zorg. Ze prikten het tijdmeten door medewerkers meteen door als een zeer subjectieve methode. Evenzo misten zij in de aanpak een klanttevredenheidmeting. Je kunt wel rapporteren dat je allerlei handelingen in korte tijd uitvoert; maar is die klant/ patiënt dan wel goed geholpen? Spreker was het ermee eens dat verwachtingsmanagement belangrijk is. Er is inmiddels een communicatiepogramma opgestart (Doen wat je zegt en zeggen wat je gaat doen.)
Hij meette dus tijd bij zijn cases. De helft van de klanten kreeg teveel tijd en de helft te weinig. (Surprise!Dat lijkt mij een typisch statistische uitkomst.) Hij kreeg direct voor zijn kiezen, dat de kwaliteit van de behandeling hierbij niet wordt gerekend. Gaf dat toe en dat ze de meting maar globaal hadden gehanteerd.
Er werd gevraagd naar werkdruk: Hij merkte terecht dat werkdruk begint tussen de oren. Door het inzicht van de medewerkers werden ze gemotiveerd om positief met hun werkproblemen om te gaan. Dat vind ik herkenbaar. Een leuke workshop, die bij mij veel herinnering opriep aan de tijd, dat ik bij AMEV Verzekeringen kwaliteitscampagnes leidde.

Evaluatie van UWV Marktplaats

2011-07-07T22:37:00.000-07:00

Ik heb al eerder geschreven over het innovatieve fenomeen UWV Marktplaats. Het bedrijf krijgt grip op zijn externe inhuur en het geeft een grote aanbiedersmarkt kansen om bij UWV te werken. Vooral voor zzp'ers is het een kans om direct zich aan te bieden, zonder dat tussenpersonen het aanbod filteren en een deel van het tarief opstrijken. Eerder schreef ik op 17 maart 2009 over de Marktplaats en op 7/1/10 over een Open Dag van de Marktplaats.

Diverse instellingen (vooral Overheid en Semi-overheid) hebben het voorbeeld van UWV gevolgd. Zelf vind ik vooral de vacatures van de Politie-organisatie interessant. In januari 2011 heb ik nog een aanbieding ingestuurd voor een korte audit-opdracht. Van de ruim 100 aanbiedingen kwam ik uiteindelijk op plaats 38. Alleen al die transparantie achteraf is heel correct. Het is ideaal voor een zzp'er om rechtstreeks te kunnen bieden. Je hebt zelf snelheid en kwaliteit van de aanbieding in de hand. Ik werd in het verleden nooit vrolijk van de tussenpersoon die met jouw cv aan de slag gingen. Met teksten, keuzes, toevoegingen en opmaak die de plank missloegen.

In de nieuwsbrief UWV Marktplaats van januari 2011 staat een bericht over het monitoren van leveranciersprestaties sedert januari 2010. Er wordt gemeten op de volgende punten:
Voldoet offerte aan gestelde minimumeisen?
Worden JA-antwoorden op vragen bevestigd door CV?
Scoort aanbieding in top 5?

Score in Top 5 levert 5 punten voor de monitor.
Score in Top 10 levert 1 punt.
Er wordt een gele kaart gegeven als niet aan minimum eisen wordt voldaan. Dan worden 5 punten afgetrokken in de monitor.
Er volgt eveneens een Gele kaart bij ontbreken CV, overschrijding tarief en als meerdere aanbieders dezelfde persoon aanbieden.
De Rode kaart wordt gegeven als Ja-antwoorden op vragen niet worden bevestigd door CV. In de monitor worden 5 punten afgetrokken.
Het zijn strikt procedurele eisen, maar ze dwingen wel af, dat een leverancier zeer consciëntieus de offerte maakt.

Over de groei van het aantal aanbieders op de Marktplaats zijn er de volgende cijfers:
Eind 2008 waren er 410 geregistreerde leveranciers, waarvan 108 zzp'ers.
Eind 2009 waren er 1613 leveranciers, waarvan 665 zzp'ers.
Eind 2010 waren de cijfers 7790 respectievelijk 4814.
55% van de vacatures wordt aan zzp gegund.
UWV heeft in 2010 570 aanvragen via Marktplaats gepubliceerd.
Dit schetst een beeld van een initiatief, dat zeer geslaagd is. Het aantal leveranciers op de Marktplaats is snel gestegen en er zijn volop kansen voor zzp'ers om werk te bemachtigen.

23 november 2010 hield UWV een bijeenkomst met de top 50 leveranciers en werden een aantal awards uitgereikt, onder andere aan Matchforce en Tempoteam. Het is logisch, dat het grotere partijen zijn die deze prijzen winnen; zij hebben immers meerdere aanbiedingen waarmee ze de bovengenoemde punten bijeen kunnen sprokkelen. Er wordt niet gemeld, hoeveel zzp leveranciers erbij waren en hoe deze relatief hebben gescoord. Dat had ik interessant gevonden.
In 2011 wordt Marktplaats geschikt gemaakt om behalve inhuur van externen ook aanbiedingen te doen voor Resultaatverplichtende Diensten/ Projectaanbiedingen. In plaats van een CV moet dan een Projectplan worden aangeboeden.

De Marktplaats heeft grote plussen, maar verbureaucratisering schept wel een zekere afstand tussen aanbieder en de eigenlijke probleemhebber binnen het bedrijf. De inkoopafdeling heeft grote macht. Al met al is voor UWV een goede zaak: Er is strakke controle op integriteit van de inkoop en op de kosten.

Storm in een glas water

2011-06-28T08:17:00.000-07:00

In de Utrechtse jaarbeurs vond op 8 en 9 december 2010 de Cloudstorm plaats. Het bleek een Belgisch initiatief. Veel van de sprekers waren Belgen, exponenten van een generatie jeugdige ondernemers. Hun werk is volgens mij spinoff van Universitair onderzoek. Diverse kleine ondernemingen, die een bepaald aanbod hebben in de explosief groeiende markt van het internet en de cloud.
Al met al vond ik deze Cloudstorm achteraf meer in een storm in een glas water.

Diverse sprekers wisselden elkaar af met snelle elevatorpitches, wel een leuke formule overigens. Het gaat snel en ze brengen wel degelijk de essentie van hun aanbod voor het voetlicht.

Bedrijf Beemaster was de eerste spreker. Sinds 2003 bieden zij hun diensten aan. Volgens mij bieden zij een portal om naar diverse rekencentra te gaan die zij hebben gecontracteerd. Ze bemiddelen dus eigenlijk in computercapaciteit. Voor kleinere bedrijven is het een hele stap om hun automatisering in de cloud onder te brengen. De functie van Beemaster is, dat zij deze vraag bundelen en onder brengen in de cloud. Zo interpreteer ik althans hun aanbod. In een wereld van 'disintermediation' is dat een uitdaging voor deze club.

Bedrijf Contact Office presenteerde zich met een veelheid van office-functies achter hun portal. Je kunt een jaar gratis een account proberen. Op hun klantenlijst vind je 10 grote onderwijsinstellingen en een tiental Belgische bedrijven. Het lijkt mij een vergelijkbare intermediairfunctie als het hiervoor genoemde Beemaster. Met het verschil, dat zij wel officepakketten selecteren en de klant helpen om uit het aanbod een geschikte selectie te kiezen. Daar is dus duidelijk sprake van toegevoegde waarde, omdat de klant geen personeel hoeft te hebben om selectie en beheer van officefunctionaliteit uit te voeren.

Racktivity meet de harde laag; wat er allemaal gebeurt in de hardware. De spreker stelt, dat die harde laag het minst wordt bemeten, daarentegen de meeste energie gebruikt en de meeste CO2 produceert. Dat is een interessante gedachte. Ik weet niet wat de impact is op de business, maar intussen is het wel zo, dat de energieconsumptie (hoewel laag per apparaat) van onze apparaten gigantisch is, eenvoudigweg omdat er zo veel apparatuur is in onze samenleving. TV's, radioos, lampen, computers, randapparatuur.

Vasco introduceert een beveiligingsoplossing met een reader. Dat aanbod kan ik niet beoordelen. Wellicht dat ik er in de toekomst nog aan zal denken, als het terugkomt in het brede spectrum van oplossingen voor security in gebouwen en in ICT.

Runmyprocess is een workflowapplicatie via de cloud. Een francophoon type in zeer frans engels deed de uitleg hierover. Ik begrijp, dat je niet alleen je applicaties in de cloud kunt brengen, maar ook met deze applicatie je processamenhang in de cloud kunt regelen. Lijkt me zinvol. Workflowmanagement wordt vaker toegepast in bedrijven en het lijkt logisch, dat je bij verhuizing naar de cloud ook workflowmanagement wilt behouden.
Ik zie dit als een portal waar je makkelijk je workflow kunt ontwerpen en op allerlei punten googleapps en oracle crm en salesforce kunt inpluggen met plugins.
Het bedrijfsmodel is Pay per use.

Het zijn allemaal oplossingen die er vanuit gaan dat klanten via internet (de cloud) hun oplossingen willen implementeren.

De beursvloer buiten de zaal, waar de pitch-presentaties werden gehouden, was dun bezet, met veel lege stands. Met name vond je daar de bekende leveranciers van hardware. Het valt mij op, dat iedereen zijn bestaande produkten als cloud-oplossingen aanprijst.
En dat is wel erg kort om de bocht. Zoals altijd zijn de hardwareleveranciers te veel techniekgedreven en zien over het hoofd, dat er binnen het bedrijf een aantal andere essentiële stappen moeten worden gezet, voordat je in de cloud gaat werken.

Zenith is de sponsor van het cloudstormseminar. Met een vestiging in België. Het seminar wordt sowieso geleid door Belgen; die blijken ondernemend op dit terrein.
Zenith is zo'n bedrijf dat zijn bestaande dienstverlenig onder de cloud definitie brengt. Zij bieden managed services voor MKB. Hoofdkwartier in Pennsylvania, Europees hoofdkwartier in Belgie, Network Operations Center in Mumbai met 700 mensen. Zij beheren 500.000 desktops, 150.000 serveromgevingen en 500.000 networkdevices. Werken samen met 4000 IT providers. White label services...inderdaad. Iedereen kan er zijn eigen merk opplakken.
Een organisatie in twee lagen. Zij bieden de infra voor IT leveranciers die dan zelf niet in hardware hoeven te investeren. (Www.zenithinfotech.eu)

Samengevat bieden al deze aanbieders portals of middleware, waardoor ze kanalen aan elkaar verbinden respectievelijk doorgang verlenen naar externe platformen. Het zijn dus vooral tussenpersonen of intermediairs. Ze bieden hun kennis aan, zodat bedrijven kunnen werken in de cloud. Dat werkt natuurlijk alleen zolang die bedrijven zelf niet de weg kunnen vinden naar deze externe platformen. En dat lijkt mij het geval voor veel kleine en middelgrote bedrijven. cloud?

Methoden van computer-inbraak

2011-06-18T11:16:00.000-07:00

Op 9 mei 2011 schreef ik een posting over de beurs Infosecurity. Op die beurs werd ook in meer detail beschreven, hoe computer-inbraken worden uitgevoerd. Daarover gaat deze posting.

Een spreker was bij Deloitte manager van een specialistische groep. Hij legt uit, dat inbreken bij bedrijven en websites moeilijker wordt en dat daarom de computer van de klant wordt aangevallen. Deze Gijs Hollestelle houdt zich bezig met zogenaamde ethical hacking en onderzoekt voor opdrachtgevers de zwakke plekken van hun systemen.
Vroeger waren de hackers academici, die de grenzen onderzochten. Nu zijn het steeds meer slimme, criminele figuren.
Er zijn marktplaatsen waar criminelen de buit van computer-inbraak te koop aanbieden. Voorbeelden van wat er zoal te koop is:
1. volledig te controleren bankrekeningen 10dollar
2. creditcardgegevens 5 dollar
3. identiteitsgegevens 2 dollar
4. ebay account 10dollar
5. etc.
De waarde van een gestolen ebay-account is een doordenker. Als je zo'n account hebt, kun je een produkt te koop aanbieden, zonder de intentie, dat je het produkt gaat leveren. Afnemers betalen geld op jouw rekening en daarmee kun je doorgaan totdat het account wordt ontmaskerd als frauduleus en wordt gesloten.
In feite is er een bedrijfskolom of waardeketen van computercriminaliteit. Vooraan in de keten zitten de criminelen die computergegevens stelen. Daarna komen de lieden, die deze gegevens misbruiken om geld en goederen te stelen. Ook 'katvangers' hebben een rol in deze ketens; zij stellen tegen vergoeding hun bankrekening ter beschikking aan criminelen om de geldstroom te kanaliseren.

Welke vormen van inbraak zijn mogelijk?
1. De eerste is 'simple phishing'. Formulier met verzoek om persoonlijke gegevens en bankgegevens op te geven zogenaamd ter controle voor de bank, of met een ander voorwendsel.
Mensen kregen een brief van de belastingdienst (IRS), dat ze geld terugkregen. Ze moesten alleen nog hun bankgegevens doorgeven.
Een andere mogelijkheid is een mail met een zip-file of een link waarop je moest klikken. Deloitte had zo'n mail laten analyseren en er bleek een zeus/zbot in te zitten. http://en.wikipedia.org/wiki/Zeus_%28trojan_horse%29 Deze malware werd maar door enkele van de ingezette virusscanners geïdentificeerd. De virusscanner van McAfee vond hem niet.
2. 'Beyond simple phishing.' Lokken naar een fakewebsite, soms ook een namaak van een echte site, die niet te onderscheiden is. En dan de bezoeker op deze site zijn gegevens laten inkloppen.
3. 'More sophisticated.' Je krijgt bijvoorbeel mail van een airline, dat een vlucht wordt gecancelled of verandert; als je de link volgt om de geboekte reis te kunnen afzeggen of aan te passen druk je op links, waarmee je trojans/ zbots naar binnen haalt in je eigen systeem. De trojans/ zbots hebben technieken tegen scanners en laten zich dus niet opsporen en verwijderen. Ze zijn op afstand bestuurbaar en kunnen andere pc's infecteren. Zo wordt een botnet opgebouwd.
4. 'Man in the browser'. Verandert het scherm dat naar de bank gaat, omdat de indringer de controle heeft over de browser. Verandert bij een betaling bijvoorbeeld de tegenrekening, maar laat op het scherm als bevestiging wel het echte nummer zien.
5. Er is ook het zg typo-squatting. Je typt per abuis www.gogle.com en je komt dan op een andere website waar je wel 'google' wordt voorgespiegeld terwijl je pc intussen geinfecteerd wordt.

Er zijn dus vele manieren, waarop criminelen binnen kunnen dringen in computers en zich meester kunnen maken van gegevens.
Het is opvallend, hoe vaak leveranciers van software 'security updates' moeten rondsturen om gaten in de software te dichten. Vaak is men dan al te laat, want gaten worden voortdurend gezocht en ze zijn geld waard zolang ze nog niet ontdekt en gerepareerd zijn.
Gebrek aan discipline bij gebruikers maakt het nog altijd mogelijk om bestanden via mail binnen te smokkelen, of via besmette usb-sticks of door het lokken van foute websites.

De spreker besluit met de opmerking, dat de I-pad controleert welke applicaties erop staan. Wellicht, dat je in de toekomst moet werken met twee machines: één voor de serieuze applicaties en één voor spelletjes.

'Aan de slag met de BAG'

2011-06-06T23:17:00.000-07:00

Ministerie van VROM organiseerde op 29 en 30 november 2010 twee workshopdagen om de implementatie van de Basisadministratie Gebouwen (BAG) te stimuleren. De BAG is één van de bouwstenen van het Nationaal Uitvoeringsprogramma NUP, waarover ik regelmatig heb geschreven op deze weblog. De bijeenkomsten waren in de Galgewaard in Utrecht en werden druk bezocht, heel veel uitvoerende mensen van lagere overheden, precies degenen waarvoor de workshops waren bedoeld.

Er was een hele goede keynote van Arre Zuurmond op de eerste dag.
Zuurmond neemt als academicus afstand van het hijgerige en stelt fundamentele vragen. Een verademing vergeleken met de hype-verhalen die bijvoorbeeld trendwatchers verspreiden.
Hij stelt de vraag waarom we eigenlijk basisadministraties willen maken en noemt voorbeelden uit het verleden. De volkstelling van Keizer Augustus, waarvoor Jozef met zijn vrouw Maria naar Bethlehem moest, is zo'n voorbeeld. Want de keizer wilde registreren, hoeveel mensen er in zijn rijksdelen woonden. En Nederland kreeg in de tijd van Napoleon de Burgerlijke Stand en andere samenhangende registraties. Veel mensen moesten toen nog een familienaam bedenken; de anekdotes daarbij kennen we. In beide voorbeelden wilde de staat vooral belasting heffen en manschappen recruteren.
Zuurmond noemt de middelen die de staat heeft om macht uit te oefenen:
recht
geld
mensen
informatie.

Registraties vormen rechtsfeiten. Een Geboorteakte is bijvoorbeeld een rechtsfeit. Zonder akte en inschrijving besta je niet!
Een Rechtsfeit heeft gevolgen. En registraties hebben voor individuen ook een beschermende werking. Als je vroeger in een pand een succesvolle zaak opzette, kon het plaatselijke hoofd van politie of een andere machtsfiguur zich die zaak toeëigenen. Want nergens lag vast, dat er een zaak bestond en dat jij daarvan de eigenaar was. Door de vastleggingen krijg je een bepaalde rechtspositie, met rechten en met plichten.

Vervolgens gaat Zuurmond in op de netwerken van basisregistraties die zijn gevormd. Deze netwerken zijn inmiddels met elkaar verbonden en sectoren wisselen zo gegevens met elkaar uit. De privacyridders worden hier natuurlijk zenuwachtig van, maar het verbetert het functioneren van overheden en ontlast de burger van allerlei gegevensuitvraag. Hij noemt als sprekend voorbeeld het RDW (registratie kentekens), dat veelvuldig wordt geraadpleegd. RDW heeft een budget, dat voor 25% opgaat aan ICT, maar zonder hun vergaande automatisering hadden ze 6000 fte meer in dienst moeten hebben! Over de baten van ICT gesproken...
Een ander belangrijk winstpunt voor overheden is de identificatie-koppeling. Voordien konden kleine variaties in schrijfwijze van de naam een match voorkomen, zodat allerlei vormen van misbruik van sociale voorzieningen ongezien konden gebeuren. En het opgeven van een niet bestaand huisnummer bij aanvraag van een gemeente-uitkering is ook niet meer mogelijk, omdat basisregistraties dat onmiddellijk zullen signaleren.

Kortom, Zuurmond onderbouwt waarom goede basisregistraties cruciaal zijn voor goed functionerende overheden en ik ben dat volkomen met hem eens.

In een volgende posting zal ik nog verslag doen van workshopsessies, die ik heb bezocht, met verschillende verhalen over BAG-implementaties.

'Nature of work changes through 2020'

2011-05-29T00:38:00.000-07:00

Het Nieuwe Werken (HNW) is een onderwerp dat mij boeit en waarover intussen veel gesproken en geschreven wordt. Hieronder de mening van onderzoeksbureau Gartner. Het staat weliswaar bol van jargon, maar het is toch nuttig voor de beeldvorming over HNW.

In 2010 is 25% van het werk volgens Gartner 'nonroutine'. In 2015 zal dat 40 procent bedragen. Dat heeft er natuurlijk mee te maken, dat het klassieke routinewerk meer geautomatiseerd wordt respectievelijk geoutsourced is naar Verweggistan. Per saldo zal dus het overblijvende werk meer vragen van medewerkers: vaardigheden, kennis, interpretatie, beoordelingsvermogen, houding.
Gartner noemt tien veranderingen met de opdracht aan organisaties om te beoordelen, of deze veranderingen hun organisatie raken. En of ze daarvoor een 'technology governance model' moeten inrichten.

1 'deroutinisation of work'

Waarde wordt toegevoegd in nonroutine processen met als kenmerken: menselijk, analytisch en interactief, resulterend in ontdekking, innovaties, teaming, leiden, verkopen en leren.
Deze zaken zijn niet te automatiseren, maar je kunt dat werk wel ondersteunen met tools.

2. 'work swarms'
De werkstijl wordt gekenmerkt door een vloed van collectieve activiteit van iedereen die beschikbaar is en die waarde kan toevoegen.
Gartner introduceert het woord Swarming om onderscheid te maken met de meer klassieke vormen van teaming.
Klassiek: Mensen hebben al vaker samen gewerkt, werken voor hetzelfde bedrijf en kennen elkaar.
Nieuw: De werkvorm komt snel op en lost ook weer op zodra de vraag opgelost is.
Deze werkstijl is een beweeglijk antwoord op ad hoc eisen en vervangt de gestructureerde bureaucratische situaties.

3. 'weak links'
In swarms kennen de individuen elkaar soms niet. De verbinding berust op tips van bekenden. Via navigeren in sociale netwerken vind je ze.

4. 'working with the collective'
Er wordt gewerkt in informele groepen buiten de directe controle van de organisatie. Ze bepalen wel het succes of falen van de organisatie. De binding is een gemeenschappelijke belangstelling en niet een hiërarchische dwang. Business executives moeten leren te leven in een business ecosysteem, dat ze niet controleren.

5. 'work sketch-ups'
De meeste non-routineprocessen zijn informeel.
Gartner gelooft weliswaar, dat er werkpatronen voor nonroutineprocessen zullen ontstaan, maar intussen blijven het sketch-ups, creating on the fly. (Dat inzicht klopt met de maturity-theorieën. Eerst adhoc, daarna steeds meer gestructureerd en beheerst. CMM bijvoorbeeld onderscheidt als vijf fasen: initial, repeatable, defined, managed, optimizing.)

6. 'Spontaneus work'
Het werk vraagt meer dan reactief handelen. Bijvoorbeeld omdat nieuwe patronen zich voordoen bij de werkzaamheden.
Ook proactief werk zoals het vinden van nieuwe kansen, opportunities, en scheppen van nieuwe ontwerpen en modellen.

7. Simulatie en experimenteren
Men zal actief bezig zijn met gesimuleerde omgevingen en virtual environments. Dit vervangt het boren in cellen van spreadsheets.
Er zal sprake zijn van n-dimensionale virtuele voorstellingen van allerlei soorten gegevens. Men werkt met deze data en manipuleert verschillende parameters om zo de wereld te veranderen die zij zien. (Zelf ontwikkel ik met de vakgroep Informatica van het Actuariëel Instituut een cursus Simulatie. Actuarissen analyseren door simulatie allerlei mogelijke toekomstige situaties van hun financiële instelling.)

8. Pattern sensitivity
Gartner publiceerde over research op Pattern-Based Strategy. Business world wordt meer volatiel en daardoor zijn lineaire modellen, gebaseerd op vroegere performance, minder bruikbaar.
Groepen medewerkers zullen opkomende patronen bestuderen. En maken Scenario's, hoe hun business plotseling kan veranderen ('disruption'), om nieuwe kansen en bedreigingen tijdig te signaleren.

9. Hyperconnectedness
Organisaties opereren binnen netwerken van netwerken, 'unable to control any of them'.
Dit leidt tot meer werken in formele en informele relaties die over de bedrijfsgrenzen heengaan.

10. My place
De werkplek wordt meer en meer virtueel. Vergaderingen gaan over tijdzones en organisaties heen. En de deelnemers kennen elkaar nauwelijks. Mensen werken 7*24 op willekeurige plekken aan eenzelfde opdracht.

De scheiding tussen persoonlijk, professioneel, 'social en family' verdwijnt. Gartner stelt, dat mensen die de onderliggende overload van verwachtingen en interrupts niet kunnen hanteren, minder zullen functioneren. 'As these overloads force individuals to operate in an overstimulated information-overload state'.
Ik wil daar wel de kanttekening bij maken, dat veel van die information overload oppervlakkig en nutteloos is. Mensen moeten wel de kern van de zaak kunnen zien. Zelf heb ik er een hekel aan, als tijdens een presentatie op de achtergrond een scherm met onzinnige tweets wordt geprojecteerd. ('Zet hem op spreker'. 'Ik zit ook in de zaal'. 'Wat een interessante presentatie is dit zeg'. Etc.)
Veel oppervlakkige triggers is soms goed. Evenzo is het goed om soms met absolute focus bezig te zijn met de diepgang van 1 ding!

Keteninformatisering in de strafrechtsketen

2011-05-19T05:47:00.001-07:00

Voor het AGIM (Amsterdams Genootschap van Informatiemanagers) hield op 18 november 2011 Wim Borst van het Ministerie van Justitie een voordracht over bovengenoemd onderwerp.
De bijeenkomst vond plaats in het nieuwe UvA Science Park, een prachtige omgeving, waar de wetenschap weer verder zijn vleugels kan uitslaan.

Wim is door de postdoctorale opleiding Informatiemanagement enthousiast geworden om te leren 'onderscheid te maken'. Tussen activiteiten, produkten, processen, organisaties en structuren. Deze analytische benadering was voor hem als jurist een openbaring.
Hij deelt wat hij allemaal leerde in de EMIM-studie, veel daarvan niet nieuw voor mensen die beroepsmatig al bezig waren met automatisering en informatiemanagement. Hij verdiept wel al zijn denkwerk met literatuurstudie en verwijzing naar auteurs. Een intellectuele en conceptuele verrijking van zijn beschouwingen.

Als produkt van de Strafrechtsketen benoemt hij de 'Interventie'. Deze Interventie is het gevolg van een 'Incident'. Hij noemt zijn voordracht 'Jegens en Wegens', omdat de interventie plaats vindt jegens een individu wegens een incident.
Daarmee heeft hij de drie centrale entiteiten benoemt, van waaruit hij de strafrechtsketen verder gaat definiëren.

De stappen van de strafrechtsketen zijn er vijf: Opsporen, Vervolgen, Berechten, Ten uitvoerlegging en Reïntegratie.
En dan komt de grootste complicerende factor. Bij elk van deze vijf stappen zijn circa zeven verschillende instanties betrokken. Hoe kan dan de coördinatie en de informatiestroom worden gewaarborgd?
Ik had al eens eerder bij een presentatie van de politie geleerd, hoe moeilijk het is om de informatiebehoefte van al deze instanties te bevredigen. De instanties vallen onder verschillende departementen en de wil om informatie te delen of om gemeenschappelijke dossiers en applicaties te ontwikkelen is niet maximaal. Vaak wordt dat nog verder belemmerd door praktische problemen als moelijk ontsluitbare legacysystemen.

Wim stelt, dat voor de kwaliteit van de processen in de keten de 'voorkant moet worden dichtgetimmerd”. Voor de strafrechtsketen betekent dat het creëren van een 'integer persoonsbeeld' door goede identificatie van de persoon. Dat herinnert mij aan mijn ervaring in de verzekeringswereld, waar we leerden, dat de intake van het proces bepalend is voor de verdere kwaliteit. Als foutieve input wordt doorgelaten bij de input, dan geeft dat in het vervolgproces problemen: rework, uitval, zoekwerk, opstoppingen.
Hij presenteert als een belangrijke conclusie, dat het delen van informatie over een individu over verschillende processtappen en applicaties wordt belemmerd. De oorzaak is, dat de zoeksleutels niet éénduidig zijn. Een familienaam bijvoorbeeld kan namelijk op veel verschillende manieren worden geschreven (per ongeluk of expres) en als je daarop zoekt vindt je dus veel relevante informatie niét. Zijn voorstel is om een uniek nummer in te voeren, het zogenaamde SRK-nummer. (SRK voor StrafRechtsKeten.)
Zijn oplossing was echter al lang onderkend binnen het vak Gegevensmanagement. En voor personen heb je dus in Nederland al het BSN, burgerservicenummer. En de tegenwerping, dat buitenlanders geen BSN-nummer hebben, is ook al ondervangen doordat voor hen het RNI wordt ingericht, het Register Niet Ingezetenen.
Het BSN nummer (inclusief RNI) mag alleen worden gebruikt door overheidsinstanties en voor de strafrechtsketen zal het gebruik van dit nummer dus gepermitteerd zijn.

Ten slotte verzucht hij, dat het moeilijk is om het denken in termen van Informatiemanagement onder de aandacht te brengen van zijn vakbroeders, de juristen. Zij distantiëren zich daar altijd nog van, omdat ze het beschouwen als het terrein van de IT. Zeer terecht is hij van mening, dat juist materiedeskundigen (de 'business') de leiding moeten nemen voor een goed informatiemanagement in de strafrechtsketen.
Hij heeft daarom het initiatief genomen om voor collega' s een collegecyclus te organiseren, waarin hij zijn kennis met hen wil delen.
Tenslotte heeft het Rijk voor de stroomlijning van de informatievoorziening een Rijks-CIO (Hillenaar) benoemt en CIO's per departement. Het lijkt mij, dat deze laag betrokken moet raken om tot vooruitgang in deze materie te komen.

Infosecurity in de Jaarbeurs: current cyber threats

2011-05-09T01:46:00.001-07:00

Op 3 november 2010 werd deze beurs gehouden in de Jaarbeurs. Jaren geleden ging ik daar voor het eerst heen, omdat het onderdeel Linuxworld mij aantrok. De andere delen (Infosecurity, tooling-event en storage expo) trokken mij minder. In de loop der jaren werd Infosecurity voor mij steeds meer de trekker om deze beurs te bezoeken. En dat geldt voor meer mensen, als ik zie, hoe druk de keynote-sessies van Infosecurity worden bezocht.

De inleider begon met het melden van onderzoeksresultaten. De consument in Nederland is vergeleken met de rest van Europa het meest bezorgd over security. Maar die zelfde consument gaat in vergelijking met de rest van Europa het meest laks om met security.
Hij vroeg zich af, hoe dat met professionals zit. De bomvolle grote zaal gaf volgens mij een deel van het antwoord.

Een spreker van PWC uit de States presenteert concrete praktijkvoorbeelden onder de noemer 'Current cyber threats'. Hij wil twee cases bespreken: 1. Sensitive data with commercial value. 2. Data with economic value (espionage).

Vooraf legt hij uit welke criminele groepen er te onderscheiden zijn: 1. botnetwork operators; 2. phishers/spammers; 3. malware authors; 4. industrial spies.
Een andere spreker vult later aan, dat deze groepen vaak het resultaat van hun inbraken verkopen. Zij concentreren zich op de elektronische inbraak. Het misbruiken van de gestolen gegevens (kaartgegevens, identiteitsgegevens) wordt dan uitgevoerd door weer andere criminelen. Er zijn marktplaatsen waar de gestolen gegevens worden verhandeld. Dat betekent, dat er een 'value chain' van computercriminaliteit is, waarin diverse specialisten het stokje aan elkaar doorgeven.

Volgens PWC zijn de belangrijkste zwaktes bij bedrijven van organisatorische aard. Een bedrijf is zich er niet van bewust wáár de gevoelige gegevens zich bevinden. Men gebruikt geen geschikte gereedschappen voor monitoring, waardoor verdachte situaties niet worden opgemerkt. Reeds bekende kwetsbaarheden in de omgeving worden niet aangepakt. Dat zijn allemaal drempels die je kunt opwerpen. Vergelijk het met het afsluiten van je huisdeur. Het is niet afdoende, maar wel drempelverhogend.

Case 1 laat een attack diagram zien. Schade was 10 miljoen dollar, gecoördineerd onttrokken aan ATM's wereldwijd binnen 24 uur. De aanval was bewust beperkt en de ingebrachte code heeft ook aan het einde van de aanval alle sporen uitgewist. Toevallig was het bedrijf bezig met een test van logging software; deze zat op een ander systeem waar de aanvaller niet binnen was. Langs die weg kon de aanval worden gereconstrueerd. De reconstructie levert het volgende beeld:
Stap1 was reconnaissance door 1 persoon gedurende 13 dagen. SQL werd geinjecteerd. Hij was binnen in de infrastructuur en heeft databases gelezen (om de bruikbare data te vinden). Hij heeft administratieve rechten verworven om applicaties binnen te gaan.
Stap2 duurde 12 dagen. Analyseren van databases, push in more tools, administratieve passwords verwerven, plaats gevonden waar ID's van creditcards en andere zaken bewaard werden.
Stap3 omvatte 3 dagen. Drie personen 'push more software into environment, capturing all the traffic'. Gestolen data in kleine pakketje naar buiten gebracht.
Stap4. Initiate transactions. Controle nemen over de financiele systemen, die bijvoorbeeld de rekeninglimieten beheren.

De clou is dus dat ze binnenkomen, code naar binnen kunnen brengen, gegevens vinden en naar buiten smokkelen. En ten slotte nog alle sporen weer uitwissen. (Vaak worden de inbraken bij toeval ontdekt. Wellicht zijn deze ontdekkingen maar het topje van de ijsberg.)

Case 2. Deze case ging over bedrijfsspionage. Het bedrijf wist van de inbraak, omdat de FBI de externe effecten ervan waarnam en het bedrijf waarschuwde. Ze mikten op een M&A afdeling. (Merger & Acquisition. Waar dus bedrijfsovernamen worden voorbereid.) Ze wisten wie de belangrijke functionarissen waren en mikten op de email van deze mensen. Konden zo voorspellen waar overnametargets waren en deden daar hun voordeel mee.

De maatregelen die PWC voorstelt weerspiegelen de bovengenoemde organizatorische zwaktes. 'Monitor logs en monitor outbound traffic. Know your baseline en compare to that.' Dan kan het bedrijf signaleren, dat er verkeer is dat niet past in de normale patronen. Voer audits uit en let vooral op sleutelfunctionarissen. En tenslotte: Automatiseer deze maatregelen.

Later las ik in infosecurity een artikel over APT's (Advanced Persistent Threats). Stuxnet is daar een voorbeeld van. Deze nemen makkelijk 2 jaar om zich langzaam, stap voor stap te installeren. Eerst binnen; dan software binnen halen; dan de binnenkant van het systeem inventariseren etc. De traditionele verdedigingsstrategie monitort, maar de APT blijft onder de radar. Niet te veel actie, niet te veel verdachte zaken, geen volume. Het wordt zaak om overall te monitoren en de samenhang te zien.

Er wordt veel geschreven en gesproken over computerinbraak. Het was interessant om eens een slag dieper te horen, hoe zo'n inbraak dan in zijn werk gaat. Er was nóg zo'n presentatie, van Deloitte, waarover ik later nog schrijf.

Vier jaar blogger!

2011-04-28T01:02:00.000-07:00

In april 2007 begon ik te schrijven aan deze weblog. Vier jaar geleden dus en een moment om even bij stil te staan. (Ik heb al eens eerder geëvalueerd bij gelegenheid van mijn 100ste blogposting. Dat was op 15 maart 2010.)

Toen ik in april 2007 begon, heb ik mezelf een aantal vragen gesteld en ook wat onderzoek gedaan op het net naar de beweegredenen van bloggers.
Waarom wil je het? Weet je zeker, dat je dit voor een langere periode wilt doen? Voor wie doe je het? Ik heb me zelfs nog afgevraagd, of ik in het Nederlands of in het Engels zou schrijven.

De antwoorden waartoe ik kwam, blijken nu na vier jaren nog altijd de juiste antwoorden te zijn geweest:
=Je moet het doen voor jezelf. (Als anderen het lezen, is dat een leuke bijkomstigheid.)
=De onderwerpen zouden gaan over ervaringen in mijn professionele praktijk en ervaringen, die daar dicht tegenaan liggen. Het gaat dus altijd over ICT-ontwikkelingen in bedrijven en instellingen, organisatieveranderingen in bedrijven en instellingen, ontwikkelingen in de ICT-branche. Die gebeurtenissen interesseren mij en dat vormt de basis voor de continuiteit van deze weblog.
=Je moet het leuk vinden om te schrijven.
=Ik beschouw de blog als een ideaal middel om je ervaringen uit te werken en duidelijk onder woorden te brengen. (Bijvoorbeeld je waarnemingen en je aantekeningen van seminars, beursbezoek, klantbezoek etc op een nette manier uit te werken.)

Een blogger van het eerste uur schrijft op internet, dat blogs een 'channel for self-expression' zijn. Dat is volgens mij de clou, want als je het niet voor jezelf en vanuit jezelf doet, dan is het niet vol te houden om altijd maar weer stukjes te componeren voor je weblog.
Een andere blogger heeft zich er lang aan geërgerd, dat zijn weblog geen focus had. Hij schreef over alles wat hem op zeker moment boeide. Tenslotte heeft hij dat geaccepteerd en schrijft: 'This blog is me!' En een andere blogger reageert daarop door te schrijven, waarom ze zelf zo'n moeite heeft om haar blog te updaten: De blog dient om haar kunst te verkopen en blijft daarom voor haar een 'moetje'.

De keuze van Blogger van Google als blogtool is een goede geweest. Laagdrempelig kan je daar een professionele weblog uitbouwen.
Al vrij snel heb ik Statcounter geïnstalleerd als een teller om het bezoek bij te houden. Het is interessant om die statistieken te volgen. Vooral in de eerste jaren heb ik een paar keer een lijstje relaties van mijn LinkedIn connecties geïnformeerd over een bepaalde posting en je zag dan gedurende een tijd het bezoek omhoog schieten.
Op dit moment staat de teller van Statcounter op 4469 pageloads, 3033 visitors en 393 returning visitors. Het aantal visitors geeft aan, dat sedert april 2007 de weblog ruim 3000 keer bezocht is. De eerste pagina toont de laatste 3 postings; als iemand meerdere pages bekijkt, heeft hij dus uit interesse doorgeklikt naar vroegere postings. De returning visitors worden door Statcounter herkent als bezoekers, die al eerder op de weblog zijn geweest. Als criterium daarvoor hanteert Statcounter volgens mij het IP-adres. Als ik geen speciale actie onderneem om kennissen via LinkedIn bijvoorbeeld te attenderen, schommelt het aantal bezoekers per dag tussen de 1 en de 4.
Het gebeurde éénmaal, dat het bezoek een langere periode sterk verhoogd was; later begreep ik, dat de directeur van het Actuarieel Instituut (door mij geattendeerd op een posting over actuarissen) de link op de website van het AI had gezet!
Verder heb ik een administratie ingericht, waarin alle voorbije postings worden gearchiveerd en waarin de postings zitten die nog in bewerking zijn voor toekomstige publicatie. Tegenwoordig heb ik meestal zo'n 15 teksten in bewerking en in onderzoek; bij een publicatiefrequentie van 3 per maand betekent dat voor 5 maanden kopij.

Mensen reageren nooit direct op een posting. Wél hoor je soms bij een ontmoeting, dat ze af en toe op de weblog kijken en het leuk vinden te lezen, wat je hebt geschreven.
Hoewel ik mijn verslagen op de weblog zie als een verwerking en vastlegging van ervaringen en lessen, is het zelden nodig op mijn weblog daarop na te slaan. Als je namelijk een tijdje intensief bezig bent geweest met het produceren van een tekst (schrijven, controleren, verbeteren, herlezen), dan heb je het onderwerp ook echt in je hoofd zitten, om niet meer te vergeten.

Vooral tijdens vakanties vind ik de rust om de vele drafts die ik heb liggen uit te werken tot definitieve teksten. En daarbij nog via internet wat extra research te doen. Tot het najaar van 2011 ligt er nog kopij, dus voorlopig gaan we nog even door.....

De toekomst volgens IBM en Verizon

2011-04-18T05:56:00.000-07:00

Rond de jaarwisseling komen altijd weer toekomstvoorspellers in beeld. Bij deze wat beelden die IBM en Verizon ons laten zien.
Op 8 december 2010 las ik in het AD een gesprek met John Post, Chief Technology Officer van IBM.
Elk jaar voorspelt IBM de vijf meest waarschijnlijke innovaties voor de komende 5 jaar.
En het is nu voor de vijfde keer....
(Ik ben dan benieuwd of die eerdere voorspellingen achteraf geëvalueerd zijn. Hebben ze echt voorspellende waarde gehad?)
Ik citeer zijn innovaties:

1. Auto kan via GPScontact info doorgeven over gladheid of plotselinge opstoppingen. Rijkswaterstaat kan daarmee stoplichten aanpassen of alternatieve route voorschrijven.

2. 3D hologram voor thuis. Techniek bestaat al sinds jaren 60 maar er is nu versnelling door bioscoopfilms. Chatten met vrienden en televergaderen krijgt zo een nieuwe dimensie.

3. Je kunt straks apparaten zoals mobiel opladen door over je arm te wrijven en zo de statische energie te benutten. Zowel chips worden zuiniger als batterijen die zich zo kunnen voeden.

4. Eentje die het steeds maar niet haalt: spraakherkenning. Toch te moeilijk te begrijpen voor computer.

Zelf denk ik voor de komende 5 jaar meer aan de elektrische auto. Zag pas dat Opel eind 2012 een auto wil brengen die 1 op 60 rijdt. Er werd op tv in proef gereden. De hiervoor genoemde voorspellingen van IBM raken mij niet zo. Toch een beetje te nauw geredeneerd vanuit de computertechniek.

De firma Verizon geeft zijn prognose af in het decembernummer van Cloudworks:
1.Everything as a service
2.High IQ-netwerken. Hoge breedbandcapaciteit, superdatacenters voor de cloud, intelligente mobiele apparaten overal.
3.Verbeterde beveiliging
4.bedrijfstoepassingen worden mobiel
5.Video grote bedrijfstoepassing. HD videohardware voor desktop, webbased video de norm voor zakelijke vergaderingen.
6.Onderlinge communicatie van machines. In 2014 acht miljard apparaten verbonden met het internet.
7.UC&C unified communications and messaging
8.vaarwel Ipv4 en welkom ipv6
9.virtuele wereld met 1 username en 1 password. Vele landen gaan in 2011 bouwen aan de infrastructuur die deze visie realiseert.
10.Innovatie door personalisatie. Crowdsourcing, business analytics bevorderen de communic van bedrijven met hun klanten. Basis voor oneindig veel creatieve oplossingen die door de individuele gebruiker worden geinspireerd.

Deze voorspellingen klasseer ik als ook tech driven en de meeste zijn al gaande.

IBM richt zich op een tamelijk korte termijn, is eigenlijk wel praktisch, maar zit naar mijn gevoel wel vast aan innovaties waarmee ze zelf bezig zijn.
Al met al toch wel prikkels om door te denken over, wat we de komende jaren te verwachten hebben

eHerkenning

2011-04-12T02:01:00.000-07:00

Op 27 oktober 2010 was er een bijeenkomst voor NUP-leveranciers in Amersfoort. (Zie ook posting van 9 maart 2011).
Vooral de workshop over eHerkenning vond ik zeer informatief.

Ik vind herkenning/ toegangscontrole altijd al een lastig fenomeen om te begrijpen. De authenticatie door de aloude combinatie userid plus password was me altijd wel duidelijk. Maar daarna kwamen er zwaardere methoden, waar werd gesproken over certificaten en Public Key Infrastructure PKI.
Inmiddels heb ik in de praktijk kennis gemaakt met authenticatieprocessen, waarbij je via sms een code krijgt toegestuurd om in te voeren. (Volgens mij bedoelen ze dat met certificaat-uitwisseling.) En banken kunnen je een calculator geven, die na invoer van gegevens als pasnummer, rekeningnummer en password, ook nog een code van de te bezoeken site geven ter invoer. Als deze code past, genereert de calculator een code genereert die je weer moet invoeren op de site. (Volgens mij is dat een uitwisseling van gerelateerde certificaten.) En daarmee heb ik kennis gemaakt met zwaardere authenticatieprocessen dan de aloude userid plus password combinatie.

Op het ECP-EPN platform in december 2008 vond ik een interessante studie, die Cap Gemini had gemaakt voor het Ministerie van EZ. (Op deze blog beschreven op 6-1-2009). Er werd gezocht naar een systeem, waarbij bekende authenticatiemiddelen (zoals bankpassen) kunnen worden ingezet en waar de authenticatielaag zo kan worden georganiseerd, dat de 'markt' daarvoor diensten kan leveren. Op deze manier hoeven partijen in het economische verkeer dus niet zelf de authenticatie helemaal te ontwikkelen, maar kunnen ze die betrekken in de markt. En op deze NUP-dag in 2010 zie ik dat terug in de NUP-bouwsteen 'eHerkenning'. In het Cap-rapport wordt gerefereerd aan publicaties van Innopay, die op heldere wijze 'schemes' uitwerken, waarin als het ware het fenomeen authenticatie wordt genormaliseerd, ontleed in de elementaire bouwstenen. Die elementaire bouwstenen kunnen door meerdere aanbieders in de markt worden verzorgd.
Ik citeer de website van eHerkenning:
Met eHerkenning wordt het eenvoudiger voor bedrijven en overheidsdienstverleners om elektronisch zaken met elkaar te regelen:

Een bedrijf wijst één of meer personen aan die -namens het bedrijf- gemachtigd zijn om bepaalde digitale overheidsdiensten af te nemen en zorgt dat deze personen beschikken over een geschikt eHerkenningsmiddel. Zo kan men zich op betrouwbare en gebruiksvriendelijke wijze kenbaar maken bij de overheid. De overheidsdienstverlener op zijn beurt sluit aan op een door eHerkenning erkende aanbieder (de Herkenningsmakelaar). Daardoor is de overheidsdienstverleners in staat zijn zakelijke afnemers te herkennen.
eHerkenning wordt aangeboden door verschillende, erkende aanbieders die zijn verenigd in het netwerk voor eHerkenning. Het netwerk baseert zich op een afsprakenstelsel dat op initiatief van het Ministerie van Economische Zaken is opgesteld. Aan de afspraken in dit stelsel voldoen alle deelnemende aanbieders. Erkende aanbieders herkent u aan het keurmerk eHerkenning.
In dit afsprakenstelsel is veel aandacht besteed aan belangrijke aspecten zoals kwaliteit, gebruiksvriendelijkheid, privacy en toezicht. eHerkenning is ook toepasbaar voor overheden onderling (government-to-government) en bedrijven onderling (business-to-business).
Hieronder een schematische weergave van de werking van eHerkenning:
eHerkenning bestaat uit een netwerk van aanbieders die volgens bepaalde rollen met elkaar samenwerken. Partijen kunnen één of meerdere rollen voor hun rekening nemen:
- De eHerkenningsmakelaar
de partijen in deze rol leveren eHerkenning aan de overheidsdienstverleners.
- De Middelenuitgever
deze levert de eHerkenningsmiddelen aan een bedrijf voor gebruik door haar werknemers. eHerkenningsmiddelen worden geleverd in maximaal vier betrouwbaarheidsniveaus. De overheidsdienstverlener bepaalt welk betrouwbaarheidsniveau van toepassing op welke dienst.
- De Authenticatiedienst
deze maakt de eHerkenningsmiddelen van bedrijven beschikbaar binnen het netwerk voor eHerkenning.
- Het Machtigingenregister
hierin leggen bedrijven vast welke persoon namens het bedrijf een bepaalde taak mag uitvoeren bij een bepaalde overheidsdienstverlener.

De technische samenwerking gaat volgens internationaal gestandaardiseerde protocollen (oa SAML 2.0 en XACML). De technische verbindingen tussen de aanbieders worden beveiligd en de onderling uitgewisselde berichten (bewijzen van herkenning) worden allemaal elektronisch getekend.

LinkedIn binnen bedrijven en instellingen

2011-03-29T10:16:00.000-07:00

Ik heb eerder mijn enthousiasme voor LinkedIn laten blijken in postings van 7/5/2006 en 12/7/2007. Maar intussen is het fenomeen al weer veel verder gegroeid.
LinkedIn bestaat sedert 2003, groeit snel en kent momenteel 90 miljoen gebruikers. Daarvan zijn er 2 miljoen in Nederland, waarmee Nederland een top vijf land is binnen LinkedIn. De dichtheid van deelname is in Nederland zelfs het grootste wereldwijd.

Wat LinkedIn onderscheidt is, dat het professionals met elkaar verbindt. Dit in tegenstelling tot andere sociale netwerken, waarin mensen vooral contact houden over belevenissen met vrienden en familie en waar het uitwisselen van gezellige fotoos belangrijk is. Binnen LinkedIn kun je maar één foto plaatsen, een aanvulling op de persoons- en loopbaangegevens.
De professionaliteit is binnen LinkedIn ook het bindmiddel:
LinkedIn verschaft uitgebreide cv's van de deelnemers.
biedt mogelijkheden om contacten te (her)vinden op basis van gemeenschappelijke vooropleiding, gemeenschappelijke werkgever, gemeenschappelijke kennissen.
Biedt vraag en antwoord forums over interessegebieden.
Biedt mogelijkheden om (soms tegen betaling) contact te leggen met interessante functionarissen.

En blijkbaar kan je het ook ombuigen tot een interne applicatie, zoals de directeur van V&W hierbeneden uitlegt.
Zo wordt een externe applicatie in een bedrijf geïntegreerd; veel beter dan het zelf proberen te ontwikkelen van een dergelijke toepassing. Net zoals je een tekstverwerker en een mailprogramma niet zelf bouwt, doe je dat ook niet met een netwerksite waarop professionals elkaar kunnen ontmoeten.

In het magazine SDU Select Overheid&ICT 2010 in juni 2010 wordt onder 'trends van 2011' het volgende gerapporteerd.
De directeur van een SSO (shared service organisatie) van enkele ministeries waaronder V&W (Perry van der Weyden): Trend die het qua applicatie helemaal gaat worden in 2011 is een interne netwerksite als LinkedIn voor overheidspersoneel. 'Kenniskaarten van elke ambtenaar, waarbij de specialisaties zichtbaar zijn'. Door deze tool kan iemand met een bepaald dossier gemakkelijk opzoeken wie er verstand van heeft en die kennis gebruiken. Een aantal departementen is in gesprek om dat samen te realiseren.
Er is ook een beweging Ambtenaar 2.0, die bevordert, dat ambtenaren in hun onderlinge contacten en bij de dienstverlening aan burgers maximaal gebruik maken van de internet-verworvenheden. Daarbij wordt het gebruik gepropageerd van sociale netwerken, van Youtube en allerlei tools die op internet vrij beschikbaar zijn. En als ambtenaren van departementen, provincies, gemeenten en overheidsinstellingen daarmee vertrouwd raken, kan dat een flinke boost geven aan e-government.
Met alle voordelen van lagere kosten, snellere response en betere dienstverlening.

Internetapplicaties, die bij het publiek zijn ingeburgerd vinden vaak hun plaats in de bedrijfsarchitectuur, omdat dezelfde mensen in bedrijven en instellingen werken. Daar willen ze deze handige functies ook gaan gebruiken. De voordelen van invoering van dergelijke tools: Ze zijn bekend en geaccepteerd bij medewerkers. Ze hebben een rijke en bewezen functionaliteit. Het bedrijf heeft geen ontwikkelkosten en geen softwarebeheer.
Een zorg kan de beveiliging zijn. Wat die heeft het bedrijf niet in eigen hand. Er ontstaat een afhankelijkheid van externe, vaak onbekende leveranciers.

Een andere interessante toepassing van LinkedIn blijkt uit een artikel in de Automatiseringsgids.
http://www.rekenkamer.nl/Actueel/Nieuwsberichten/2010/11/Algemene_Rekenkamer_zoekt_praktijkervaringen_open_source_software_en_open_standaarden
De Algemene Rekenkamer vraagt via LinkedIn om input voor een onderzoek naar mogelijkheden van open source.
Men realiseert zich, dat veel professionals LinkedIn kennen en gebruiken. Dus voor zo'n onderzoek, waarbij je de kennis van deze professionals wilt aanboren, is LinkedIn dan een logisch platform. Voor de onderzoeker (de Rekenkamer) een activiteit met lage kosten en groot potentiëel, want:
Het platform is zonder kosten beschikbaar en de doelgroep van professionals kennen het allemaal.
Je moet alleen moeite doen om te attenderen op je initiatief. Daarna kan een grote groep relevante professionals zijn vragen en antwoorden op het platform achterlaten.
Het is een sociaal netwerk van de internetgeneratie. Dat wil zeggen, dat iedereen any place any time kan deelnemen aan het onderzoek.

In maart 2011 lees ik in het Pharmaceutisch Weekblad een oproep om zich aan te sluiten bij de KNMP-groep op LinkedIn. Dat kan een krachtig netwerk van intervisie worden. Zo´n toepassing creëren zou vroeger alleen mogelijk zijn geweest voor kapitaalkrachtige bedrijven of instellingen; nu is die applicatie gewoon beschikbaar via internet en kunnen de deelnemer direct met het belangrijkste asset, namelijk hun kennis en professonaliteit.

Het lijkt erop, dat LinkedIn een applicatie wordt binnen veel bedrijfsarchitecturen.

De waarde van ICT

2011-03-19T01:38:00.000-07:00

ICT werd en wordt vaak alleen als kostenpost gezien, een zeer grote kostenpost bovendien. Daarom is er veel gezocht naar manieren om de opbrengstwaarde van ICT te bepalen. Een opbrengstwaarde, die weliswaar moeilijk te bepalen is, maar die overal intussen als evident wordt gezien.
Strassman publiceerde al rond 1992 over de 'Economic value of computers'. Hij zocht daarnaar omdat hij als grote CIO maar niet goed kon aantonen, wat de investeringen in IT opleveren. Hij bewees met zijn onderzoek, dat er geen enkele relatie is tussen de omvang van de IT-investeringen en het bedrijfsrendement. En concludeert uiteindelijk, dat de kwaliteit van die investering en niet de kwantiteit van de investering doorslaggevend is. De kwaliteit van de investering wordt geheel bepaald door de kwaliteit van management. Voor iedereen die zich met Kwaliteitsmanagement heeft bezig gehouden, is dit natuurlijk geen verrassing.

In dit verband is het interessant om de waarde-ontwikkeling van IT-bedrijven te zien. Want als die bedrijven een hoge waarde hebben, betekent het, dat de markt heel veel wil betalen voor hun diensten. Oftewel, dat de waarde van ICT hoog wordt ingeschat.

Ik werd getriggerd door een krantenbericht in januari 2011 over de beurswaarde van Apple. En ik heb daar de beurswaarde van andere bedrijven eens naastgezet. Enerzijds andere IT-bedrijven en anderzijds meer traditionele industriële bedrijven.

Op 3 januari 2011 sloot de beurs van New York met de volgende cijfers:
De beurswaarde van Apple bedroeg 302 miljard dollar. En van Microsoft 239, Google 193, General Motors 56 en Exxon Mobil 376.

Naast de beurswaarde heb ik nog het balanstotaal opgezocht. (Zie http://finance.yahoo.com/q/bs?s=GOOG+Balance+Sheet&annual )
In het balanstotaal zit bij Apple 5 Miljard voor Plant Property & Equipment (PPE), bij Google 5 M PPE, bij Microsoft 8 M PPE, bij Exxon 195 M PPE en bij General Motors 19 PPE.

Per bedrijf respectievelijk de beurswaarde en het balanstotaal:
Exxon
376 miljard dollar beurswaarde
300 miljard dollar balanstotaal
Apple
302
42
MS
239
92
Google
193
41
GM
56
137

Apple en Google hebben de kortste balance sheet. Het zit dus niet in de fysieke omvang, maar in de innovatie en de prijs die klanten voor je produkt willen betalen. Want die hogere prijs vertaalt zich in hogere marge, hogere winst en hogere beurswaarde.

Het is een economische wet, dat op lange termijn de winst van een bepaalde bedrijfstak zich naar nul ontwikkelt, omdat er nieuwe toetreders zijn zolang als de bedrijfstak zicht op winst biedt. Het is evenzo een economische wet, dat bedrijven door innovatie hun voorsprong kunnen verdedigen en zo hun winstgevendheid kunnen continueren. Aan de ene kant zie je dus de oude industriële giganten als Exxon en GM, die veel omzet moeten maken en veel activa en personeel moeten inzetten om winst te behouden. Aan de andere kant zijn er technologiepioniers als Apple en Google, die met relatief weinig inzet van activa en mensen grote winsten kunnen boeken. Omdat hun produkten zo aantrekkelijk zijn, dat er hoge prijzen (met hoge marges) voor worden betaald. Maar die winstgevendheid lokt veel andere toetreders. Diverse varianten van de Apple I-pad en de Apple I-Phone bijvoorbeeld zijn al geïntroduceerd.

De waarde van de ICT-bedrijven toont dus indirect aan, hoe groot de waarde is, die bedrijven en instellingen toekennen aan de betreffende ICT-produkten.

Leveranciersbijeenkomst van het NUP

2011-03-09T02:49:00.000-08:00

Op 27 oktober 2010 organiseerde het NUP een leveranciersbijeenkomst in de Eenhoorn te Amersfoort. Al eerder schreef ik over het NUP, het Nationaal Uitvoeringsprogramma. In postings van 10 december 2009 en 3 mei 2010.

Programmamanager Ineke Schop was dagvoorzitter en gaf de aftrap. Steeds wordt weer duidelijk, dat daadwerkelijke implementatie van NUP de uitdaging is nu bijna alle bouwstenen er liggen. Bijna wanhopig en smekend wordt gekeken naar de leveranciers.
Gesteld wordt, dat de overheid gaat over het WAT en de leveranciers over het HOE. En dat is ook een terechte filosofie. De maakbaarheid van ICT is voor de overheid beperkt; dat is in het verleden met schade en schande vaak gebleken.
BZK ziet zich niet meer in de rol van financier, maar in die van implementator. Dat zullen leveranciers niet leuk vinden; die willen het liefst op kosten van BZK blijven bouwen, terwijl nu leveranciers en lagere overheden zelf initiatieven moeten nemen om tot implementatie van de vele bouwstenen te komen. Het is goed om te stoppen met ontwikkelen en nu echt bouwstenen bij allerlei overheden in te voeren. Dan blijkt pas of het allemaal echt nuttig is en of er voldoende draagvlak is om alle mooie theoretische koppelingen ook te gaan inzetten.

Er loopt een groot scherm met tweets. Ik leverde eerder commentaar op het getwitter tijdens andere seminars. Vandaag had ik moeite om de sprekers te volgen door het lezen van de tweets. Ze leiden mij af. Men zegt dat je hiervoor moet kunnen multitasken, maar ik vind het eerder duiden op oppervlakkigheid en gebrek aan concentratie voor een onderwerp. De tweets waren bijna alle zonder toegevoegde waarde. Een paar tweets vervangen eigenlijk de klassieke laatste sheet van een spreker: 'Vragen?'.
Eén tweet vond ik opvallend: Een bekende figuur reageerde van ergens ver weg en zei, dat hij bijna het gevoel had aanwezig te zijn. Het is me vaker opgevallen, dat de twittergemeenschap via het getwitter een soort samen zijn creëert. Het gaat meer om sfeer dan om inhoud.

Voor mij was de workshop over eHerkenning het meest waardevol en leerzaam. Daar zal ik in een aparte posting over uitweiden. In deze posting vermeld ik een aantal andere onderwerpen.

KING richt zich op het implementeren van NUP-bouwstenen bij gemeenten. Men spreekt over doorstarten, omdat na het stoppen van de EGEM-teams nu weer opnieuw snelheid moet worden gemaakt.
KING wil SSC-vorming (shared service centers) van gemeenten stimuleren. Gemeenten willen betere dienstverlening en geen bouwstenen.... Ze nemen dus afstand van technology push en beginnen bij het verbeteren van de dienstverlening. Het 'Zaakgericht werken' van de laatste jaren wordt genoemd als voorbeeld van een techniek gedreven inzet waarbij verschillende leveranciers verschillende produkten naar binnen hebben gebracht (voor dezelfde bedrijfsfunctie).

Ik was bij de workshop over “Mijnoverheid.nl” en “Overheid geeft antwoord”. Bij “Workshop Overheid geeft antwoord” wordt gebruik gemaakt van een zogenaamde Antwoordcontentcollectie. Dat is een grote database met allerlei mogelijke antwoorden op vragen. Het vullen en controleren van zo'n Antwoordcontentcollectie vraagt veel inspanning van een gemeente en “Overheid geeft Antwoord” is nutteloos als er geen goed gevulde antwoordcollectie achter zit. Een klassiek Kip en ei- verhaal. Wanhopig zoeken de projectverantwoordelijken naar meer verkeer voor hun bouwstenen. Ze kijken hoopvol naar de leveranciers, maar die wachten op betaalde opdrachten om werk te maken van een en ander. En ik moet zeggen, dat ik als burger wel eens gekeken heb op dergelijke sites, maar dat ze voor mij geen toegevoegde waarde hebben. In onderstaand schema zijn deze bouwstenen de nummers 4 en 5 van de totale lijst van 19 NUP-bouwstenen.
'Mijn overheid' met digid wordt al gebruikt door 50 overheden en 50.000 burgers. Volgens mij hoor ik daar ook bij, omdat ik ooit wel eens heb ingelogd zonder wat interessants aan te treffen. Vooral de Manifestpartijen zullen doorslaggevend zijn. (Dat zijn Belastingdienst, UWV en andere die grote en voor de burger belangrijke informatieverzamelingen beheren.)

'Overheid heeft antwoord' berust dus een antwoordcontentcollectie (vragen en bijbehorende antwoorden). Deze collectie wil de projectmanager graag uitventen naar gemeenten en KCC's (Klant Contact Center, zeg maar callcenter). Een gemeente kan de collectie afnemen inclusief de gegevens van UWV, DUO etc.
Een antwoordcollectie moet goed zijn. Als negatief voorbeeld wordt genoemd, dat een klant zoekt naar Kinderbijslag en geen hit krijgt. Dan denk ik bij mezelf: Waarom niet gewoon via Google? Dat is toch de meest gebruikte zoekmachine voor mensen en als je Kinderbijslag zoekt, zul je ongetwijfeld nuttige links krijgen.

Tenslotte nog het overzicht van de 19 NUP-bouwstenen:
1Webrichtlijnen
2Samenwerkende catalogi
3Antwoord voor Bedrijven
4MijnOverheid.nl
5Overheid heeft Antwoord
E-authenticatie
6DigiD burger
8DigiD bedrijven
7Gemeenschappelijke machtigingsen
werknemersvertegenwoordiging (GMV)
Nummers
9Burger Service Nummer (BSN)
Basisregistraties
10Gemeentelijke Basisregistratie Personen (GBA)
11Registratie Niet Ingezetenen (RNI)
12Nieuw Handelsregister (NHR)
13Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG)
14 Topografie
15Kadaster
16Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN)
E-informatieuitwisseling
17Overheidsservicebus (OSB)
18 Terugmeldfaciliteit (TMF)
19 Gemeenschappelijke ontsluiting

De computer in je zak

2011-02-28T08:17:00.000-08:00

De computer in je zak wordt een wijd verbreid fenomeen. Bij deze noteer ik, wat ik daarover waarneem. Bij deze zakcomputers wordt gesproken over 'apps', een korte verwijzing naar Applicaties oftewel toepassingssoftware voor computers. Met name wordt met 'apps' gedoeld op applicaties, die op mobiele apparaten worden gebruikt.

Ik las in het maanblad Arts&Auto (oktober 2010) over een arts die diverse handige apps dagelijks gebruikt. Ooit puilden zijn zakken uit met boekjes en papiertjes. Dat is veranderd sinds hij 2 jaar geleden een iPone aanschafte. Hij noemt een waslijst van apps: WikEM geeft allerlei procedures voor de spoedeisende hulp, zoals de trombolysecriteria bij een CVA. MedCalc maakt allerlei berekeningen zoals een score voor triage van TIA-patiënten en de pneumonia severity score. Verder heeft hij Medicatie met een lijst van 191 veelgebruikte anesthesiologische medicatie (dosering, eigenschappen, indicaties en waarschuwingen). 'Het aanbod is intussen eindeloos en verspreid', zegt de arts. Om daar overzicht in te brengen zijn er intussen sites als www.iMedicalApps.com, waarop artsen en studenten apps beoordelen en rangschikken op hun bruikbaarheid in de dagelijkse praktijk.

Zo zijn er zijn op elk vakgebied vele apps beschikbaar. Bij een jongere generatie (dan ikzelf) wordt de computer in je zak steeds vanzelfsprekender.

De partij die een grote voorsprong heeft op dit terrein is Apple. In de zogenaamde Appstores van Apple is een grote hoeveelheid apps verkrijgbaar.
De apps van concurrent Google zijn gebaseerd op het besturingssysteem Android van Google. Dat wordt dus een concurrentieslag tussen het Apple-platform en het Android-platform. De partij die hier dus (tot nu toe in ieder geval) niet meespeelt is Microsoft.
Amazon is een grote interspeler, eigenlijk een internetwarenhuis. Deze Amazon begint recentelijk een apps-store voor apps op Android. En kiest daarmee dus partij voor het Androidplatform van Google.

In september 2010 staat er in magazine Telecom Works, dat Ahold verhuist naar Google Apps.
Deze apps zijn op mobiele apparaten te draaien, maar vervangen op de eerste plaats de e-mailsystemen op de desktops van 55.000 medewerkers in Europa en de VS. “Een wereldwijde webgebaseerde communicatie- en collaboratie oplossing”. Een aardige klap voor de desktopsystemen van Microsoft.

De applicaties op mobiele apparaten hebben soms revolutionaire gevolgen. Wat voorbeelden:

In oktober twittert Youp van het Hek over Tmobile en de wanprestatie van hun helpdesk ten opzichte van zijn zoon. 45000 volgers van Youp zien 4 tweets en Tmobile verhelpt snel de klacht. De volgende bucklerlul-affaire? Want ooit verdween het merk Buckler van de Nederlandse markt toen Youp zijn buckler-lul conversatie voordroeg.

In november sprak ik een generatiegenoot, actief in de provinciale politiek, die los is op de i-phone. Hij weet niet meer hoeveel apps hij heeft, maar geeft de meest onwaarschijnlijke voorbeelden. Er is ook een perfecte synchronisatie mét en toegang tót de thuiscomputer.
Onze kinderen zoeken op hun mobiel adressen en telefoonnummers op via Telefoonboek en Googlemaps en zijn voortdurend on line.

Maar het meest spectaculair (en letterlijk revolutionair) zijn de recente volkopstanden in de Arabische wereld, waar de jongere generatie met behulp van applicaties als Facebook en Twitter grote groepen mensen wist te mobiliseren om strak georganiseerde dictaturen ten val te brengen.

En enige dagen geleden meldde Tomtom, wereldmarktleider in navigatiesystemen, dat de verkoop van hun apparaten niet meer groeit vanwege de concurrentie van de mobiele apparaten (Iphone, Google, Samsung e.a.) die allemaal de navigatietoepassingen op hun apparaten een plaats geven. (Overigens heeft Tomtom dat voorzien en waarschijnlijk tijdig strategische aanpassingen in zijn aanbod in gang gezet.)

Eerst organiseren en dan automatiseren

2011-02-19T01:31:00.000-08:00

Op een seminar over Virtualisatie, waarover ik eerder schreef op 18/11/2010, was dus zowaar iemand, die de verandering bekeek vanuit de organisatiekant.
Albert Roelofswaal, programmamanager voor het nieuwe werken bij SNS Reaal.
Dit was dus meer een organisatieverhaal dan een automatiseringsverhaal. Hetgeen altijd de kern is geweest van mijn eigen functioneren, als hoofd organisatie, als business consultant en als programmamanager. Het oude motto kwam bij mij op: 'Eerst organiseren en dan automatiseren'. Je zou geneigd zijn om dat te vergeten als je de seminars van ICT-leveranciers bezoekt waarop de mogelijkheden van nieuwe technologie worden uitgevent.
SNS had als visie ontwikkeld “los te maken, wat onnodig vast zit”.
En wilde daarbij alle relevante aspecten in beschouwing nemen: Het gebouw, de arbeidsverhoudingen, de technologie en het financiele domein.
Hoewel de technologie het nieuwe werken (tegenwoordig vaak aangeduid als HNW) mogelijk maakt, gaat het veel meer om de organisatie, het leidinggeven en de werkstijl van de medewerkers.
SNS heeft in dat kader ook aangepaste HR-instrumenten ontwikkeld: De thuiswerk overeenkomst, een arbo checklist, een vergoeding voor de werkplek thuis, NS business card, een regeling voor telefonie. Verder waren er mogelijkheid om de stoel en de monitor van de medewerker mee te geven naar zijn thuiswerkplek.

De vragen uit de zaal vielen mij niet mee. Ik interpreteerde ze als de vragen IT'ers, die de achtergronden van het geschetste beleid niet begrijpen. De vragen ademden een wantrouwen tegen de bedrijfshierarchie en waren gebaseerd op gezochte problemen.
Bijvoorbeeld over het feit, dat de medewerkers in flexruimtes een plek moeten zoeken, als ze naar kantoor komen. Daarop volgt de sceptische vraag: Houdt de manager wél zijn kamer?
Andere vragen: Mag je ook heel vroeg beginnen op kantoor?
Wordt laptop niet te zwaar? (De spreker zei, dat hij moe werd van die vragen, maar dat er inderdaad klachten waren. Waarop lichtere notebooks werden aangeschaft en trolleys werden verstrekt. Tevens werden lockers beschikbaar gesteld, waar medewerkers hun spullen kunnen achterlaten.)

Een ander belangrijk criterium bij deze veranderingen is voor organisaties de Financiële beschouwing. Die wordt bij technologische benaderingen ook vergeten. De seminars over virtualisatie schetsen geweldige mogelijkheden, maar in de praktijk zijn de kosten daarvan natuurlijk wel een drempel voor bedrijven. Bij SNS bijvoorbeeld was het een onderdeel van de thuiswerk-overeenkomst, dat een medewerker zijn eigen internetverbinding van thuis gebruikt. Als die er niet is of onvoldoende mogelijkheden biedt, gaat de medewerker gewoon op kantoor werken. De boodschap is dus, dat SNS niet gaat investeren om alle thuiswerkplekken state-of-the-art te gaan maken.
Maar zware toepassingen als Televergaderen zijn niet meer haalbaar als één van de deelnemers een slechte verbinding heeft.

Ik kwam weer helemaal thuis door deze presentatie over Het Nieuwe Werken bij SNS. De ijsberg zit voor het grootste deel onder water en ook bij Het Nieuwe Werken is er veel meer dan de technologie. SNS heeft de organisatorische overwegingen leidend gemaakt.

Ik heb eerder geschreven over Het Nieuwe Werken, waarbij wordt uitgegaan van een andere doelgroep. Jonge professionals, vertrouwd met technologie en bijvoorbeeld als ZZP'er er al mee vertrouwd, dat vele zaken 'losgemaakt zijn' (om maar de terminologie van SNS over te nemen).
Maar als je deze veranderingen wilt doorvoeren bij bedrijven, die een personeelsbestand hebben, dat grotendeels in de oude manier van werken is opgegroeid, dan vraagt dat om een aanpak zoals SNS heeft ontwikkeld.

Een futuroloog over de Zorg

2011-02-07T06:15:00.000-08:00

Onlangs schreef ik over de futuroloog Adjiedj Bakas, die de laatste jaren veel van zich doet horen. (Zie posting op deze weblog van 10-8-2010 “Een trendwatcher over netwerken in de toekomst.”) In het oktobernummer 2010 van Arts&Auto is er een interview met hem over de toekomst van de Zorg.
Hij wordt geïntroduceerd als een afgestudeerde neerlandicus die een aantal jaren een communicatiebureau leidde en “zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld tot dé trendwatcher van Nederland”.
Bakas signaleert twee drivers die de zorg op zijn kop zullen zetten: financiën en technologie. Dat stemt overeen met andere beschouwingen van hem over de toekomst en die drivers zijn ook heel herkenbaar.

Bakas zegt, dat veranderingen weerstand oproepen maar vervolgens heel snel kunnen inburgeren. Hij neemt als voorbeeld, dat je 15 jaar geleden als een uitslover werd gezien als je een mobiele telefoon gebruikte. Nu 'ben je een versleten sok' als je geen mobiel hebt. Inderdaad zijn ook verschijnselen als e-mail en e-commerce na een aarzelende start razendsnel geadopteerd.
Dat is allemaal technologie, die de mensen veel gemak brengt. In zijn visie zal ook de technologie, die in het menselijk lichaam ingrijpt, zeer snel worden geadopteerd. Dat laatste betwijfel ik, maar zijn beschouwingen zijn zoals gewoonlijk prikkelend en inspirerend. Na zijn boeken over De toekomst van de liefde en De toekomst van werk zal eind 2010 De toekomst van de zorg verschijnen.

Bakas haalt zijn kennis over de zorg uit boeken, bestuurskamers en familie en bekenden. Een neef, tandarts, vertelde hem over een nieuwe trend: een kunstkies met ingebouwde sensor, die een medicijn in het bloed pompt. “Straks krijgt iedereen zo'n kies die hoort bij zijn persoonlijke genpaspoort”, voorspelt Bakas. “Nog voordat je hoofdpijn voelt, heb je al een shot botox te pakken. Superefficiënt!”. Zelf ben ik een bèta, zowel op gymnasium als universiteit, en beschouw dit toch als naïeve praat van alpha's, die de complexiteit van de natuur niet begrijpen.

Een andere trend die hij noemt vind ik zeer geloofwaardig. Aangezien 'financiën' een krachtige driver is van veranderingen, ziet hij bepaalde ontwikkelingen in de ouderenzorg. De meeste zorgkosten maak je in de laatste levensfase. Hij ziet dus financiële conglomeraten ontstaan, waarin pensioenfondsen, zorgverzekeraars en woningcorporaties samenwerken. Zij bieden het pensioen in drie delen aan: geld, wonen en zorg in natura. Een vijftiental jaar geleden zag ik Achmea al initiatieven nemen met hun Proveniersplan, maar zij waren daarmee nog te vroeg. Ongetwijfeld zal deze door Bakas genoemde trend doorzetten.

Ten aanzien van de tweede driver (technologie) doet Bakas dus prikkelende voorspellingen zoals de voornoemde kies met botoxshots. Hij citeert Philipsfarmaceuten, die met een apparaat kunnen zeggen hoe oud je wordt, hoeveel je gaat kosten voor de zorg en wanneer je een hartaanval zal krijgen. Ik kan zo'n verhaal niet serieus nemen. Wel akkoord ben ik met zijn opmerking, dat het elektronisch patiëntendossier er gewoon gaat komen. “Natuurlijk zeuren er nog wat mensen over hun privacy, maar dat is gelul.” Mee eens. (Zie mijn posting van 18/8/2009). Voor zichzelf weet Bakas al zijn toekomstige doodsoorzaak: Suiker, want dat zit in de familie. Hij concludeert uit gesprekken met de farmaceutische industrie, dat deze het onderzoek naar de behandeling daarvan bewust blokkeert, omdat insuline de cashcow is van de industrie. Volgens hem zullen venture capitalbedrijven baanbrekende innovaties vinden en daarmee de traditionele machtspositie van de farmaceutische industrie doorbreken.

Als ziektes van de toekomst noemt Bakas obesitas en verstoringen van het immuniteitssysteem. Dat is herkenbaar want de groei daarvan kan eenieder waarnemen. De zorg zal meer te maken krijgen met patiënten, die al via internet diagnoses hebben gesteld en verwachtingen hebben over de medicijnen die ze wensen. En ook het e-consult zal een grote vlucht nemen. Hij ziet meer groepspraktijken ontstaan, omdat arts-zijn een vrouwen beroep wordt, waarbij parttime werken vanzelfsprekend is. Deze ontwikkelingen zijn al waarneembaar en zorgen inderdaad voor een ander verschijningsvorm van de zorg.

Dan toch nog even twee technologische uitsmijters van Bakas. Hij ziet twee ontwikkelingsgolven. Tot 2025 leidt dat tot een stelsel , waarin we onze eigen stamcellen gaan 'reprinten'. Dus als op je 70ste je hart kapot gaat, printen ze van je stamcellen een nieuw hart in de lokale apotheek, dat je in het ziekenhuis laat wisselen. Na 2025 zullen kleine nanomachientjes in ons bloed zwermen en automatisch alles repareren wat kapot is. Dat vind ik weer de alphapraatjes waar ik hierboven al gewag maakte.

Beschouwingen van Bakas zijn interessant en prikkelend!

Nog wat aantekeningen over het IT Galaxy seminar

2011-01-28T05:23:00.000-08:00

Op 18 november schreef ik op deze weblog over dit door PQR georganiseerde seminar. Ze hadden erop ingezet om zoveel mogelijk sessies te houden waarin inhoud wordt overgedragen: over de mogelijkheden van produkten en over de resultaten van implementaties. Daar zijn ze goed in geslaagd. Er waren diverse interessante sessies waarin praktische resultaten de overhand hadden boven verkooppraat. Hierbij nog wat aantekeningen vanuit deze sessies.

VP Dave Wright van Vmware memoreerde de drieslag waarmee virtualisatie zijn intrede deed.
De eerste toepassing bij noncritical applications, met kostenverlaging als ambitie.
Vervolgens toepassing bij produktie-applicaties. Dit is alweer ambitieuzer: integratie van processen, verhoging van kwaliteit en flexibiliteit.
En tenslotte de hoogste ambitie: Time to market verkleinen waardoor strategisch voordeel en concurrentievoordeel wordt verkregen.
Deze drieslag wordt consequent door VMware executives uitgedragen en ik had dat dus al vaker gehoord.
Hij schetste hoe snel de cloud opkomt en gaf een voorbeeld van een bedrijf, dat afzag van een zware Siebel CRM-implementatie. Zij kozen voor een applicatie in de cloud, het bekende salesforce.com. Dat is heel laagdrempelig. Je krijgt een gratis eerste gebruiksperiode en met een sign-on in de cloud ben je klaar. Niks van onwikkelprojecten en implementaties. De hele technische voorbereiding en invoering ben je kwijt. Je moet alleen de organisatie in het gebruik begeleiden. (Hetgeen altijd al moeilijk genoeg blijkt te zijn.) Deze keuze voor Salesforce bleek een groot succes. Dat is inderdaad een prachtig voorbeeld van de winst die een bedrijf kan behalen door gebruik te maken van cloudmogelijkheden.

Als voorbeeld uit zijn eigen ervaring vertelde hij, dat hij op zeker moment veel opslag nodig had en daarvoor 10 Gig binnenhaalde in een dropbox. Dat kun je dus via de cloud gewoon doen, zonder dat je opslagschijven moet kopen en installeren, die je daarna misschien niet meer nodig hebt. Ik heb naar aanleiding van zijn verhaal een googlesearch gedaan, zie:
http://en.wikipedia.org/wiki/Dropbox_%28service%29 . En vervolgens ook een dropbox op mijn pc's geïnstalleerd. Al na een week werken ben ik daarover enthousiast. Het is niet alleen een goede back-up. Ook actuele files kun je op diverse plekken en met diverse apparaten gemakkelijk benaderen en bewerken.
Het aanbieden (deels gratis via het Freemium-model) van opslagcapaciteit in de cloud gebeurt door veel aanbieders. Er wordt daarmee niet alleen gratis opslag geboden, maar ook de mogelijkheid om 'any place, any time and with any device' gebruik te maken van de opgeslagen gegevens. En tevens om deze gegevens met anderen (teamleden, vrienden) te delen. Ook weer een treffend voorbeeld van de cloudmogelijkheden.

Hij gaf nog een voorbeeld: Stel dat je wilt testen en je hebt daarvoor 50 servers nodig. Dat zou ooit onhaalbaar zijn geweest. Maar je hoeft ze niet meer fysiek aan te schaffen. Je kunt ze gewoon huren voor de tijd dat je ze nodig hebt. De cloud maakt onmogelijke dingen waar.
“BT ziet dat Vmware de servermarkt verandert in een e-bay!”. Want je hoeft geen servers te kopen, maar kunt bij providers shoppen en offerte vragen voor de kosten van (tijdelijke) servertijd.

Hij sluit af door te illustreren, hoe vanzelfsprekend de huidige mogelijkheden zijn voor de jongste generatie mensen. Er meldde zich bij hem thuis een babysit, die vroeg of ze zijn Mac mocht gebruiken. Na een half uur had ze Twitter, Youtube, MSN etc etc open staan. Waarschijnlijk heeft ze nog nooit software geinstalleerd of een backup gemaakt. Ze gebruikt alles gewoon! Dat is de cloud, die de jongste generatie als vanzelfsprekend gebruikt.

Een spreker van Netapp vraagt wie er nog een analoge camera gebruikt. Niemand in de zaal steekt zijn vinger op. En toch bestonden digitale camera's 10 jaar geleden nog niet. Zelf kocht ik mijn eerste digitale camera in 2004. Sommige dingen gaan dus razend snel. Dan gaat het om gebruikstechnologie die volledig in een behoefte valt, uitsluitend voordelen geeft en geen nadelen. Zijn punt is natuurlijk, dat de cloud zich ook zo zal ontwikkelen.
Als opslagspecialist richt Netapps zich op de ontwikkeling in gegevensopslag. Hij citeert cijfers van Gartner.
In het jaar 2000 beschrijven we gegevensopslag in MB/GB. Getallen met respectievelijk 6 en 9 nullen.
In 2010 gaat het om TB/PB. Terabytes en Petabytes. Die afkortingen kende ik ook al en je schrijft er dus steeds 3 nullen bij.
Gartner rekent voor 2020 op Exabytes en Zetabytes.
En voor 2030 op Yottabytes. Zie voor definities: http://en.wikipedia.org/wiki/Exabyte

En je ziet de ontwikkeling ook gebeuren. Denk in de Zorg maar aan alle hartfilmpje en röntgenfotoos, enorme opslagvreters.
Anderzijds worden bestaande data ook verspreid en gebruikt als reserve waardoor het meermalen wordt opgeslagen. Netapp heeft technieken ontwikkeld om de hoeveelheid te beheersen en doet dat vooral softwarematig. Met snapshottechniek streven ze naar single copy. Blokken herkennen en eenmalig opslaan.

Er waren nog meer interessante voordrachten. Teveel om hier te beschrijven. Maar de cloud zal snel terrein winnen. Dat is zeker.

Overwegingen over de Cloud

2011-01-16T01:41:00.000-08:00

Er wordt veel geschreven over de Cloud. ( http://en.wikipedia.org/wiki/Cloud_computing ).
Vooral vanuit de leveranciers is er een grote push. De belofte daarbij is, dat ICT veel goedkoper wordt, dat bedrijven ICT kunnen consumeren zoals zij ook water en electriciteit consumeren, dat vernieuwingen in communicatie, security etc tot hun beschikking komen.

In Cloudworks van december 2010 schrijft de column van Brouwer over de 'kater na de hype'.
Hij zet zijn vraagtekens bij gurus zoals die van Gartner. Ze beweren van alles maar weten volgens amper wat er onder de motorkap gebeurt. Hij memoreert voorbeelden van bedrijven die door schade en schande leerden, dat het niet zo zonnig is achter de cloud. Het is van alle tijden: management wordt gek gemaakt met beloftes en luisteren niet naar de insiders en vakmensen die de praktijk van het eigen bedrijf goed kennen. Brouwer trekt een vergelijking met de verkoper in de showroom van autos, die desgevraagd niet weet hoe de motorkap open moet.

Cloudcomputing zit dus volop in de hypefase, maar de beloften zijn er absoluut wel, zij het, dat je wel goed moet bepalen, wanneer en hoe het voor jouw bedrijf opportuun is. Veel van ons maken al lang gebruik van cloudcomputing, als ze gebruiker zijn van Gmail en andere internetmaildiensten, van Youtube, van Picasa, van Googledocs. En we kennen dus de winst. Diensten met hoge beschikbaarheid, met datavolume naar behoefte, met geavanceerde functionaliteit, tegen lage kosten of zelfs nul kosten. Ook de sociale netwerken als LinkedIn en Facebook werken in de cloud.

Instellingen, die grote, versnipperde ICT-landschappen hebben met veel verschillende hardware en veel verschillende software, lijken grote winst te kunnen boeken bij overgang naar de cloud.
16 augustus 2010 stellen VVD-parlementariers, dat de rijks-overheid jaarlijks een miljard kan besparen door gebruik te maken van de cloud in plaats van eigen computers te beheren. Uitgaande van 2.2 miljard rijksuitgaven in 2009 rekent kamerlid Szabo op 1 miljard besparing. Een welkome suggestie voor de formatiebesprekingen, die toen gaande waren en waar grote besparingen worden gezocht. “Alle computers kunnen onder het bureau vandaan. Alleen een scherm en toegang tot internet. Programma's voor email en tekstverwerking haal je van het net. Niet langer hoeft voor elke pc rechten te worden afgedragen voor al die programma's.”
Saillant detail: dit kamerlid hoor je nooit over NoiV (het programma Nederland Open in Verbinding, het programma dat ernaar streeft open standaarden en open software te laten gebruiken bij overheden). Dat deel van de politieke agenda moeten socialistische kamerleden van PvdA en SP opknappen. Daar liggen al langer de besparingen te wachten. Maar het genoemde VVD-kamerlid is toevallig werkzaam in de ICT-industrie.

Van de Nederlandse politiek hoor je sindsdien niet veel meer. In Amerika is het een soort verplichting om in de cloud te gaan sedert Obama regeert. Het wordt als een grote spaarmogelijkheid gezien. Hieronder volgt een tekst uit magazine Datamation van 19/11/2010.
quote
In perhaps its most dramatic move yet toward reshaping the federal IT apparatus, the Obama administration on Friday announced a multipronged strategy to improve efficiencies and eliminate waste from the government's sprawling technology operations, including a mandate for all agencies to embrace cloud computing.
Speaking here at an event hosted by the Northern Virginia Technology Council, Jeffrey Zients, the deputy director of the Office of Management and Budget (OMB), described a "cloud-first" policy that Obama plans to incorporate in the fiscal 2012 budget, directing IT managers across the federal government to look to lightweight, distributed IP-based systems ahead of building their own technologies in-house.
"Government agencies too often rely on proprietary, custom IT solutions. We need to fundamentally shift this mindset from building custom systems to adopting lighter technologies and shared solutions," Zients said.
"What this means is that going forward, when evaluating options for new IT development, OMB will require that agencies default to cloud-based solutions whenever a secure, reliable, cost-effective cloud option exists."
The cloud computing initiative means that agencies will be asked to consider Web-based applications in areas like productivity and collaboration, but it also calls for a hard look at infrastructure. The administration has conducted a review of federal IT installations, and tallied more than 2,000 data centers across the country, many of which operate well below their peak capacity.
"The reason we're really, really focused on cloud computing is because it also allows us to bring in new ideas, new energy, new ways of solving some really, really difficult problems when it comes to information technology," Federal CIO Vivek Kundra said in a question-and-answer session following Zients' talk. "With the default policy towards cloud, what that really moves is behavior toward where agencies are going to provision IT rather than build wherever possible, especially when it comes to commodity IT."
Zients announced a goal of trimming the number of federal data centers by 40 percent by 2015, with more detailed plans for phasing out and consolidating specific locations to come in March.
unquote
De Engels business-language leent zich altijd perfect voor het beschrijven van zaken. Aan bovenstaand verhaal over de Cloud heb ik dan ook helemaal niks toe te voegen.

Invoering van CRM: eerst organiseren en dan automatiseren.

2011-01-05T23:32:00.000-08:00

Zomer 2010 werd in Houten een seminar georganiseerd over Sugar CRM. Ik schreef daarover in mijn posting van 8 november 2010.
Tijdens het seminar realiseerde ik mij, dat het aloude adagium 'eerst organiseren en dan automatiseren' in het geval van CRM absoluut doorslaggevend is. Zonder organisatorische inbedding is invoering van zulke software ineffectief.
Zoals altijd weer is ook CRM-invoering veel meer een organisatieverandering dan een ICT-verandering. Dat bevestigde ook mijn buurman in de zaal, een zzp'er die in de Zorg met CRM-invoering ervaring heeft.

Een van de sprekers, als zelfstandig adviseur betrokken bij CRM-implementaties, wees op het belang van contacten en netwerken. Want het onderhouden en gebruiken van contacten is immers een centrale doelstelling van CRM-systemen. Veel van wat hij zei waren open deuren, maar desondanks goede opfrissers.
Klanten maken bij aankopen veel gebruik van peer reviews (meningen van gelijkgestemden of lotgenoten), peer advies, advies van vrienden van vrienden. In het jargon van sociale netwerken gebruik je contacten in de n-de graad. (Een vriend of kennis is een contact in de 1ste graad. Vrienden van vrienden zijn jouw contacten in de tweede graad. En zo verder.)
Bij het kiezen van sociale netwerken moet je (nog steeds volgens deze spreker) de netwerken kiezen, die je klant ook gebruikt. Zelf heb ik mij altijd beperkt tot LinkedIn, omdat daarin de professionals zitten, waar ik het meeste affiniteit mee heb. Anderzijds ontmoette ik op een Volmac-reunie een professional, die werkelijk op alle netwerken mee draait om maar zoveel mogelijk contacten te behouden; maar die vond het als rasechte marketeer ook leuk om daar geweldig veel tijd in te steken.

Veel bedrijven brengen communities tot stand. Daarin faciliteren ze doelgroepen om elkaar te vinden. Zo heeft ABN AMRO een platform voor ondernemers. RABO biedt een platform aan met veel nuttige functionaliteit. Dell laat klanten op een platform ideeën voor probleemoplossing aandragen. De spreker noemt KPN als negatief voorbeeld; hun platform meldt, dat Apple niet ondersteund wordt. KPN blijft de klant zien als een lastig iemand.

Er is een discussie met de zaal, hoe sociale netwerken eigenlijk opereren en of je de effectiviteit ervan kunt meten. De spreker citeert daarop cijfers van Forrester. Van de mensen die deelnemen aan sociale netwerken is 48 procent creator, 50 procent participeert op fora e.d., 80 procent beperkt zich tot lezen en kijken, 30 procent doet reviews en beoordelingen en 5 doet helemaal niks.
Het is dus heel wisselend wat mensen doen, maar het lijkt mij evident, dat je vanuit de optiek van Customer Relationship Management niet om de sociale netwerken heen kunt.
Ik heb over de psychologie van social networks nog niet veel zinnigs gelezen. Je moet eenvoudig veel zaaien en gieten, op zeker moment kan er iets groeien. Maar daarvoor moet je dus de affiniteit en de interesse hebben.

Na deze hele discussie over sociale netwerken herinner ik mij, dat we helemaal niet meer praten over de CRM-software waarvoor we kwamen. Deze software voor het beheren van je klantcontacten is nutteloos als je geen contacten en klanten hebt! Eerst dus zorgen dat je contact hebt met klanten bijvoorbeeld via klantplatformen en sociale netwerken.

Een vraagsteller wijst op basisvaardigheden die ontbreken zoals het netjes registreren wie je contacten zijn en acties bijhouden: eerst organiseren en dan automatiseren!!
Spreker antwoordt dat die vastleggingen in social networks dus goed geregeld zijn en er wordt geantwoord dat dit zowel een zegen als een vloek kan zijn. Ik kende zelf een programmamanager die bewust bepaalde relaties bewust buiten LinkedIn hield. Om te voorkomen, dat 'vrienden' op het spoor zouden komen van zijn leads....

Het proces CRM is een groter geheel dan de specifieke database CRM! Het CRM proces kan gebruik maken van contactgegevens in een 'ander systeem' t.w. LinkedIn, Facebook en andere.
De CRM-softwareleveranciers doen natuurlijk alsof je met de installatie van hun software je CRM opeens geregeld hebt, maar dat is absoluut niet zo.

Nieuwe spelers in e-commerce

2010-12-27T01:52:00.000-08:00

In vakblad Cloudworks (juli 2010) stond een top 10 van veelbelovende cloudleveranciers.
Echte oude namen staan daar niet bij. Het zijn Amazon, Rackspace, Salesforce, Google, Microsoft, Joyent, GoGrid, Terremar, Savvis en Verizon.

Er zit één speler bij die groot werd door computercapaciteit wereldwijd aan te bieden, namelijk Rackspace.
En de anderen zijn vooral de spelers die groot werden door de mogelijkheden van internet als eerste uit te buiten, met Amazon en Google als prominente voorbeelden.

Ik noteer mijn observaties en eigen ervaringen met deze succesvolle ondernemers van de internetrevolutie.

Amazon begon met boeken aan te bieden.
Als je tegenwoordig via Amazon een boek koopt, kies je uit een veelheid van boekaanbieders, die gefaciliteerd worden door het platform van Amazon. Er worden nieuwe boeken aangeboden, maar vooral ook gebruikte of overtollige boeken door duizenden minibedrijfjes. Op deze manier creëert Amazon een gigantisch aanbod, waarop een ieder kan vinden wat hij zoekt en voor de juiste prijs. Uiteraard zal Amazon een deel van de boekprijs en de shippingfee incasseren. En door het enorme volume leidt dat tot grote winsten.
Het Amazonplatform is een platform, dat zeer rijk is aan functionaliteit. Als ik een boek zoek over golf, houdt het platform al mijn zoekopdrachten bij. En geeft tips als: “Andere belangstellenden met dezelfde voorkeuren als jij, hadden ook nog belangstelling voor boek xyz”. Of: “Uiteindelijk kochten zij boek abc”.
En als ik op de site kom, word ik verwelkomd met suggesties over nieuwe boeken, die volgens Amazon in mijn interessesfeer liggen. Ze verzamelen dus veel gegevens over jou, maar gebruiken die mijns inziens om je op een perfecte manier te helpen.

Wanneer je van een bepaalde aanbieder op het Amazonplatform een boek wilt kopen, geeft het platform informatie over het aantal klanten, dat al boeken heeft gekocht bij deze leverancier. En welke 'rating' deze klanten hebben afgegeven voor deze leverancier. (Dan weet je dus bij wie je koopt; als een aanbieder al 20.000 transacties heeft gedaan, die voor 99% door klanten als goed zijn beoordeeld, dan doe je met een gerust hart je bestelling. Op deze manier neemt Amazon een nadeel van internettransacties weg, namelijk dat je niet weet van wie je koopt en hoe betrouwbaar de leverancier is.) Amazon biedt je de mogelijkheid om te kiezen uit een waanzinnig groot assortiment, adviseert je daarbij over je keuze en geeft informatie over de leverancier. Wat een geweldige propositie!

Amazon verzamelt en bewaart dus gigantische hoeveelheden informatie en voert daarop ook vele analyses uit, die voor hen en voor de klant toegevoegde waarde bieden.
Blijkbaar hadden zij in hun strategische plannen voorzien, dat zij daarvoor in de toekomst grote rekencentra nodig zouden hebben. En die hebben ze ook gebouwd, zodat ze nu in de positie zijn om een nieuwe kernactiviteit toe te voegen: Aanbieden van cloudcomputing diensten aan bedrijven.

Hetzelfde verhaal gaat op voor Google. Groot geworden met hun zoekmachine, hebben ze succesvolle diensten aangeboden als mail, youtube, picasa e.a. Allemaal gratis aangeboden toepassingen, die stuk voor stuk grote volumes data kennen. Hun gebruikers werken dus gratis en Google verdient goud met reclame-inkomsten. Een nieuw en zeer succesvol bedrijfsmodel.
Net als Amazon heeft Google strategisch gewerkt aan het bouwen van mega computer centra. Daarvoor is zelfs al de afkorting MCC ontstaan.

Toezichthouders worden gealarmeerd en vragen zich af, of de marktmacht van deze spelers nog te beheersen is. Maar voorlopig hebben zij met hun visie en hun ondernemerschap de wereld geweldige innovaties gebracht.

China, Google en individuele vrijheid

2010-12-16T03:01:00.000-08:00

Naar aanleiding van het conflict tussen China en Google heb ik sedert begin 2010 de ontwikkelingen rond China en Google gevolgd. Al vrij snel ben je dan in wezen getuige van de wrijving tussen het vanouds totalitaire regime van de communistische partij enerzijds en het verlangen naar democratische vrijheden anderzijds, dat wordt gevoed door de groeiende internationale contacten van China en de communicatiemogelijkheden die de technologie biedt.

Op 14-1-2010 staat in de krant: “Google dreigt Peking met vertrek om zelfcensuur”.
Peking ontkent de censuur en de voortdurende cyberaanvallen, bedoeld om google mailboxen van dissidenten te kraken. Google doet aan zelfcensuur, die wordt opgelegd door de regering, en heeft daar moeite mee. Filtersystemen van Google blokkeren bijvoorbeeld zoeken op ‘dalai lama’ en andere politiek ongewenste termen. Er volgt een technische foutmelding. Google wil echter de resultaten van die zoekopdrachten wél laten zien en in ieder geval als foutmelding geven, dat lokale regels een bepaalde zoekopdracht blokkeren.

Democratie en vrijheid van meningsuiting zijn belangrijke westerse waarden en vroeg of laat gaat dit botsen met de totalitaire erfenis van de chinese communistische partij. Sommige landen lijken voorlopig verloren met hun gesloten totalitaire systeem (Iran, Birma), maar China heeft de afgelopen jaren laten zien, dat ze meegaan in de vaart der volkeren; zo’n conflict geeft daarbij duwtjes in de goede richting. Overwegend laat China vreedzame bedoelingen zien. Ze willen hard werken en zo een wereldmacht worden. Maar af en toe handelt de totalitaire macht vooral intern op een schrikbarende wijze. (De slachting op het Plein van de Hemelse Vrede bijvoorbeeld.) Je kunt je ook voorstellen, dat een land met miljarden mensen niet zomaar burgerlijke ongehoorzaamheid zal toestaan zoals bijvoorbeeld in Nederland mogelijk is.

In mei 2010 wordt er in de kranten geschreven over de Wereldexpo in Sjanghai. Daar zet China weer zijn beste beentje voor, zoals ook tijdens de voorgaande Olympische Zomerspelen in Peking. Europese exposanten doen hun best om hun westerse opinie te geven zonder op gevoelige tenen te gaan staan. Zo sprak de Zwitserse vertegenwoordiger: “De opkomst van steden bevordert het proces van burgerschap en democratie. Dit is een constatering en geen advies.” Ik vind dat een belangwekkende boodschap. Inderdaad is China één groot platteland en op het platteland heerst vanouds een feodale cultuur. Dat was in de Europese middeleeuwen niet anders. Het is inderdaad de opkomst van de steden geweest, die het proces van burgerschap en democratie in Europa initieerde. Ook in Amerika zie je nog steeds grote verschillen tussen stad en platteland; Boston en quakerland zijn andere werelden.

In mei 2010 zit Google nog altijd in China. En meer dan ooit wordt er gesproken over de Chinese successen op allerlei terreinen. Ik kreeg een animatiefilm gestuurd over een Chinees systeem om hogesnelheidstreinen bij stations passagiers te laten in- en uitstappen zonder dat de trein stopt. En een trendwatcher vertelde vorige week op de beurs Overheid & ICT dat na de produktie-economie ook de kennis-economie door China zal worden getrokken, vanwege de enorme aantallen hooggeschoolde en gedrilde academici die daar van de universiteiten stromen. De verwende jeugd van Nederland lijkt zich voor een groot deel niet te realiseren, dat ze knalhard moet studeren en werken om in de wereld een rol te kunnen blijven spelen.
En in juli 2010 wordt de licentie van Google.cn verlengd, zodat Google op het chinese internet aanwezig blijft. Google zegt, dat ze ‘committed’ zijn, maar dat de toekomst onzeker blijft. Intussen geeft de chinese regering op geen enkele manier aan, dat het censuurbeleid zal worden gematigd.

Op 8 oktober 2010 wordt de Nobelprijs voor de vrede toegekend aan een Chinese dissident, Liu Xiaobo, die in de gevangenis zit. Zoals dat ooit gebeurde met de Rus Sakharov en de Birmese Aung San Suu Kyi. China is hevig verontwaardigd en roept de Noorse ambassadeur op het matje. (Volgens de chinese regering is het ‘obsceen’, dat het Nobelcomité de prijs toekent aan een misdadiger.) Obama zegt dat China enorme economische vooruitgang heeft geboekt voor haar burgers, maar dat ook op het terrein van hun individuele vrijheid die vooruitgang gewenst is.
En over de rol van de technologie: Binnen enkele minuten na het bekend worden van het nieuws, verspreidde zich dat via SMS en Twitter over heel China en veroorzaakte overal grote vreugde. Hoewel ook weer binnen enkele minuten CNN en BBC in China op de televisie ‘op zwart’ gingen, krijgt de overheid toch geen grip op alle kanalen. De technologie is alom tegenwoordig.

De sport (voetbal, Olympische Spelen) heeft jarenlang Oost-Europa achter het ijzeren gordijn een beetje open gehouden. Die rol vervult de sport ook in China, maar daar spelen ook internet en sociale netwerken een grote rol. Hopelijk zullen de oude partij-dinosaurussen op een vreedzame manier het stokje doorgeven aan de jongere generatie.

Desktopvirtualisatie

2010-12-06T01:47:00.000-08:00

Op 28 september 2010 organiseerde Centric een seminar over de Virtuele Realiteit in uitspanning Groot Kievitsdal te Baarn.
Men onderscheidt bij virtualisatie in het algemeen virtualisatie van de rekencentra, virtualisatie van de applicaties en virtualisatie van de desktop. Centric wilde zich op deze dag vooral richten op de laatste categorie. Met als belangrijkste motivatie, dat veel bedrijven op dit moment aanhikken tegen de overgang naar Windows 7.

De inleider van Centric had een interessante beschouwing over virtualisatie. Ik heb zelf vaker nagedacht over het gebruik van het woord virtueel binnen de ICT. Al 35 jaar geleden begon IBM er mee (MVS, multi virtual omgevingen). Ik heb het vanaf toen altijd zo geïnterpreteerd, dat een 'virtueel iets' er eigenlijk niet is, maar dat het door de gebruiker wel als iets tastbaars wordt gevoeld.
De inleider van Centric stelde de vraag 'Wat is virtueel?' en gaf daarvan voorbeelden:
Je maakt iets zichtbaar wat eigenlijk te ver en te groot is om voor de menselijke zintuigen zichtbaar te zijn (melkwegen). Of je maakt zichtbaar wat voor het oog verborgen is (werking van hart en bloedvaten). Of iets dat er nog niet is (werking van toekomstige apparaten en systemen, nieuwe vliegtuigen, simulatie). In alle gevallen maak je dus iets, dat mensen als tastbaar beschouwen. En bij het virtualiseren van ICT geef je zo de gebruiker het idee, dat hij een eigen desktop heeft, of een eigen server, of een eigen applicatie om op te werken. Terwijl in werkelijkheid de bouwstenen daarvoor 'ergens' vandaan worden gehaald (buiten je huis, buiten je bedrijf, of zelfs buiten je land).

Willem van Engeland van Vmware toont een thin client van Teradici. Het apparaatje heeft geen operating system. Men noemt het een zero client. Hardwarematig wordt het binnenkomende schermbeeld aan de gebruiker getoond. BMW gebruikt dit om remote users de gelegenheid te geven om ontwerptekeningen te bekijken, zonder dat je de mogelijkheden hebt om deze tekening te kopiëren. Daarna pakte hij een i-pad om te laten zien, dat de omgeving 'device-onafhankelijk' is.
De clou is dus, dat je jouw eigen desktop op elk apparaat kan binnenhalen. De desktop zit niet op je PC zoals tot op heden gebruikelijk, maar wordt vanuit de server of vanuit de cloud naar de plek gebracht, waar je toevallig inlogt, met 'any device'.
Omdat de desktops vanaf een server worden binnengehaald, worden een aantal huidige beperkingen omzeilt, waar bedrijven tegenaan hikken. Zo is het bijvoorbeeld niet mogelijk om op een traditionele pc-desktop Windows 7 te installeren en dan toch nog gebruiken te maken van IE6 (een oude versie van Internet Explorer die nog door belangrijke applicaties wordt gebruikt). Met een gevirtualiseerde desktop kunnen ze wel naast elkaar worden opgeroepen. Ook Office 2007 en Office 2009 kunnen naast elkaar in de gevirtualiseerde omgeving worden gedraaid.
En überhaupt zegt men, dat de invoering van Windows 7 makkelijk verloopt, als je een gevirtualiseerd omgeving hebt. Windows 7 wordt namelijk geïnstalleerd ergens centraal in de gevirtualiseerde omgeving en desktops kunnen naar believen Windows 7 gebruiken of als dat gewenst is bijvoorbeeld Windows XP.

Ik sprak met een andere bezoeker, die bij de ICT-afdeling van het UMC, Utrechts Medisch Centrum, werkt. Zij hebben reeds hun servers gevirtualiseerd. Dat ligt het meest voor de hand, want veel bedrijven hebben de afgelopen 15 jaar te maken gekregen met een moeilijk beheersbare en dure wildgroei van hun serverpark. Hij was speciaal gekomen voor desktopvirtualisatie, omdat zijn afdeling eraan twijfelt of dat wel wat oplevert. Zelf denk ik, dat het zou kunnen lonen, als je veel desktops hebt, uitgebreide desktops (veel verschillende applicaties) en veel apparaten op verschillende en mobiele lokaties.

Een spreker van Netapps gaf interessante achtergrond info, maar achteraf bedacht ik mij, dat die niet direct over desktopvirtualisatie ging. Hij legde bijvoorbeeld uit, hoe een bedrijf bootstorms en loginstorms kan voorkomen. (Dat is het verschijnsel, dat bijvoorbeeld 's ochtends heel veel gebruikers tegelijk gaan werken en allemaal een sessie aanvragen.) Hij noemt de toepassing van Flash cache geheugen met SSD geheugen waardoor informatie over de (sessie van de) gebruikers van de vorige dag snel beschikbaar wordt gemaakt. Interessant was een voorbeeld, waarin ergens het aantal servers door Netapps software terugging van 300 naar 56. Volgens mij praat hij dan over opslagvirtualisatie en niet over desktopvirtualisatie. Andere trucs die Netapps toepast: Voordat je gegevens wegschrijft, eerst in cache de random writes sorteren om ze vervolgens sequentieel weg te schrijven. Hun software zorgt er ook voor, dat geen blokken worden weggeschreven, die al bekend zijn (deduplicatie).
Netapps hanteert verder de zogenaamde snap mirror, waarbij je elke 30 minuten een foto van al je data maakt. Dat gebeurde bij een metrocluster (twee rekencentra in hetzelfde stedelijke gebied), waarbij voor de zekerheid nog op een derde site snap mirrors werden bewaard, voor het geval beide centra zouden uitvallen.

Mn Services papierloos sinds 2003

2010-11-27T08:24:00.000-08:00

Voorjaar 2010 bezocht ik een oude collega uit mijn AMEV-tijd, die intussen een belangrijke functie bij Mn Services bekleedt.
Allereerst gingen bij het betreden van het gebouw in Rijswijk mijn gedachten terug naar 1993, toen ik voor het eerst dat gebouw betrad om vanuit Cap Volmac mijn klus te doen. In 1993 namelijk introduceerde de politiek één van de bijstellingen voor een doorgeschoten sociale zekerheid , een wet die bekend werd als het wao-gat.
Ik herinner me, dat destijds de besturen van het toenmalige ASR (Administratie Sociale Regelingen) inzagen, dat er een grote kans lag om het gat te vullen, dat de overheid liet vallen. Als ik mij goed herinner waren toen zo' n 30.000 werkgevers met 300.000 werknemers verplicht verzekerd bij ASR voor hun pensioen en bepaalde sociale regelingen. (Zij waren conform de wetten Publiekrechterlijke Bedrijfsorganisatie en Wet Financiering Sociale Verzekeringen ingedeeld in de sectoren metaalnijverheid, garagebedrijf en installatiebedrijven.) Ik herinner me ook, hoe ik de term 'oplegging' leerde kennen. Dat is een periodieke inning, waarin ASR op basis van het aantal geregistreerde werknemers en op basis van de vigerende CAO de premies voor pensioenen en sociale regelingen inde bij de bedrijven, die in genoemde sectoren waren ingedeeld. Ook voor de 'wao-gat verzekering' van ASR moest er zo'n factuur komen. Het project met Cap als bouwer begon na de zomer en moest voor januari 1994 de eerste 'opleggingen' produceren. Intussen veranderde ASR de naam in Mn Services. Samen met een oude Aegon-directeur werkte ik toen aan de vorming van een nieuwe afdeling, MnS Verzekeringen, waarvoor we ongeveer 25 mensen wierven, het merendeel van buiten.
Voor mezelf concludeerde ik toen, dat zo´ n verzekering onnodig was: voor een gezonde kenniswerker is het risico van arbeidsongeschiktheid klein. Bovendien heb ik de fictie nooit begrepen, dat mensen zo hechten aan 70% van het laatstverdiende inkomen. Het was goed dat de overheid eindelijk de trend van de uitbreidende sociale voorzieningen keerde; ik meen dat er toentertijd een half miljoen mensen een WAO-uitkering genoten. Iedereen kende in zijn straat wel een voorbeeld van iemand, die op middelbare leeftijd al volop van het leven genoot op basis van een WAO-uitkering. Een werkelijk onbetaalbare regeling. Iemand die in 1993 op 30-jarige leeftijd zo'n uitkering had verworven zit er volgens mij tot zijn 65ste in, tot 2028 dus. En zal meewarig kijken naar al diegenen na hem, die met veel minder rechten genoegen moeten nemen. Hij heeft in de tussentijd alleen een aantal herkeuringen moeten passeren.

De ingrepen in de Sociale Verzekeringen sedert 1993 zijn een goede zaak geweest. In 1996 volgden ingrepen in de Ziektewet en de Algemene Nabestaandenwet. En het verplicht aan een bedrijfstak opleggen van verzekeringen, die het gat in de Sociale Zekerheid moesten invullen, is ook verdwenen. De aanbieders van die produkten moesten daarna werkelijk aan hun klanten verkopen, dat zij het produkt nodig hadden en daarnaast natuurlijk met een concurrerende premie komen.
Dat gold voor Mn Services en de vergelijkbare aanbieders als PVF, Achmea, ABP, Cordares e.d. Die tak van sport werd aardig opgeschud en de aanbieders gedwongen om te concurreren en om kwaliteit te bieden tegen lagere kosten.
Van mijn gastheer begreep ik, dat Mn Services het in dat geweld goed heeft gedaan.
Zo werden Vermogensbeheer en Administratie van PME (de 'grootmetaal') overgehaald van PVF.

En zoals de titel van dit stukje aangeeft, is bij Mn Services met visie geautomatiseerd op de uitvoerende afdelingen. De kern van het pensioensysteem is een eigen ontwikkeling, aangevuld met Coda en workflowsoftware. Het resultaat is, dat er sedert 2003 daar papierloos wordt gewerkt. Dat zullen niet veel bedrijven in administratieve sectoren als Financial Services, Sociale Zekerheid en Overheid kunnen zeggen!

IT Galaxy over virtualisatie

2010-11-18T03:00:00.000-08:00

De afgelopen 2 jaar heb ik vele bijeenkomsten meegemaakt over virtualisatie. Organisatoren waren onder andere Vmware, Telindus, CAM, PQR en Centric. Het zijn de 'nieuwere spelers' van de internetrevolutie en de systeemintegratoren. Andere spelers als Netapp en de softwareleveranciers deden het nog niet zelf, maar zijn wel altijd als sponsor van de partij.
Opvallend is, dat de leveranciers samenwerken en dat ze dat vooral ook benadrukken. Ze hebben geleerd, dat klanten koudwatervrees krijgen, als ze merken, dat leveranciers elkaar tegenwerken, die in feite allemaal een stuk van de oplossing moeten bieden (computers, netwerkapparatuur, opslag, besturingssystemen, virtualisatiesoftware, applicatiesoftware, systeemsoftware, monitoring etc.)
Op 30 september 2010 organiseerde PQR in Maarssen een IT-Galaxy over virtualisatie.

Virtualisatie wordt steeds meer toegepast. In een eindfase is er sprake van cloudcomputing.
De verwerking en opslag van je data gebeurt dan 'ergens op het internet'. Cloudcomputing zal weer een enorme groeistuip geven aan de ICT. Richard Nolan beschreef hoe de ontwikkeling van ICT schoksgewijs verloopt. Er is een steile stijging van de investeringen en vervolgens volgt een rijpheidsfase waarin het investeringsniveau een tijd lang gelijk blijft. Tot nieuwe technologie leidt tot een nieuwe groeistuip. Achtereenvolgens de mainframes, de pc, de kantoorautomatisering en internet veroorzaakten zulke groeistuipen.
Het is dus begrijpelijk, dat de ICT-leveranciers zich actief profileren, want als je in deze ontwikkelfase achterblijft, ben je ten dode opgeschreven.

De salesmanager van PQR noemt bij de opening een aantal issues die 'drijven' naar oplossingen die PQR het dynamisch datacenter noemt.
Volgens hem zijn die issues: Storage (exponentiele groei, schoning), Consolidatie&Virtualisatie, Windows7 (wel of niet overgaan), ICT management, Security, Cloudcomputing.
De oplossingen van PQR zijn gebundeld naar drie gebieden: de desktop, de 'machinekamer' en de toegangsbeveiliging.
Een vergelijkbare bundeling hanteert de firma CAM, waarover ik op deze weblog schreef op 15 oktober 2010.

VP Dave Wright van Vmware memoreert de drieslag waarmee virtualisatie zijn intrede deed.
Eerst virtualisatie toepassen voor 'noncritical' applications. De ambitie is kostenverlaging. Als de techniek zich bewezen heeft, durft men de tweede stap aan om virtualisatie ook toe te passen in de produktie-applicaties, het primaire proces van het bedrijf. De ambitie is dan integratie, verhoging van kwaliteit en flexibiliteit. En in een derde fase is de ambitie 'Time to market'. Door virtualisatie kan men sneller vernieuwingen doorvoeren en strategisch voordeel behalen tegenover concurrenten.
Deze filosofie hoorde ik al eerder op de grote Vmware bijeenkomst in Nijkerk, waarover ik op 15 mei 2010 schreef op deze weblog. Momenteel zie ik Vmware als de meest prominente speler in de virtualisatie, die eigenlijk de hele nieuwe ontwikkeling draag.

Een vertegenwoordiger van Netapp zette nog eens keurig op een rij, waarom virtualisatie een noodzaak wordt voor bedrijven.
Ik noteerde, dat deze man in tegenstelling tot vele techneuten een goede spreker is. Techneuten praten voor zichzelf, te snel, slikken de helft in, sonderen niet wat er bij de luisteraars gebeurt. Deze man had duidelijk vele jaren in sales en management achter de rug. Hij somt op:
– Virtualisatie tackelt de onderuitnutting van resources (10% van processoren, 10% van netwerken, 40% van storage.)
- De groei van het data volume bedraagt 50 tot 100%.
Netapp werkt de business case dan uit in eenvoudige stappen. Het is opmerkelijk, dat Netapp als focus heeft om de opslag te beheersen en dat doet door uitsluitend software aan te bieden. Een van de pijlers daarvan is, dat de fysieke data worden gescheiden van de logische data ('single data').
Grappig genoeg was na de lunch één van zijn bazen geprogrammeerd om een visieverhaal te houden. Hetzelfde verhaal, maar dan verteld door iemand die het niet zelf heeft geschreven en die het maar half begrijpt. Een voorbeeld van hoe je een goed verhaal kunt verknoeien.

Omdat de bijeenkomsten over virtualisatie worden georganiseerd door ICT-leveranciers, is de invalshoek altijd technocratisch. Terwijl het duidelijk is, dat een succesvolle toepassing alleen lukt, als de organisatie en de mensen het dragen. Daarom was het goed, dat er tenminste één spreker was, die vanuit de organisatorische invalshoek werkte. Dat was een programma-manager die bij SNS verantwoordelijk was voor de invoering van het Nieuwe Werken. Daarover een andere keer meer.

Een Open Source CRM-pakket

2010-11-08T06:39:00.000-08:00

Op 10 juni 2010 werd in Houten een seminar georganiseerd over het softwarepakket Sugar CRM.
De bijeenkomst werd georganiseerd door Brix CRM, een firma die adviseert en ondersteunt bij de invoering van CRM-systemen.
Ook vertegenwoordigers van het bedrijf Sugar CRM waren prominent aanwezig.
Als ik het goed begrepen heb, werkt Brix CRM met 20 medewerkers (in Nederland) en is Sugar CRM gevestigd in Californië, alwaar 180 mensen werken aan produktie en onderhoud van de software.

Ik oriënteer me al een aantal jaren op het fenomeen Open Source software en heb intussen zelf ervaring met het gebruik van Open Office, Mozilla Firefox, Thunderbolt en Linux (Ubuntu).
Maar Open Source software voor bedrijfsapplicaties als Content Management Systems (CMS) en Customer Relationship Management (CRM) beschouw ik als een categorie met andere eigenschappen.
De eerste categorie is echt gratis en voor individuele gebruikers. Het geld wordt daar verdiend met advertising en via donaties van gebruikers. Het aantal gebruikers van deze categorie is potentiëel ook zeer groot, namelijk iedereen die thuis of op zijn werk aan een pc werkt.
Het aantal gebruikers (bedrijven) van de tweede categorie is natuurlijk vele malen kleiner. Het bedrijf Sugar maakt met 200 man de software in Californië. Een eenvoudige versie van de software wordt gratis ter beschikking gesteld; voor krachtigere versies moet licentie worden betaald. Deze constructie zie je veel bij het aanbieden van softwarepakketten.

De CEO van Sugar, Larry Augustin, vertelde over de zegeningen van de laatste versie van de software. Hun ambitie is om de software dezelfde look and feel te geven als gebruikers intussen gewend zijn van Google, Facebook en LinkedIn. Door zijn verhaal begreep ik ook wat het business model is van deze firma. Het is Open Software in die zin, dat je de basisversie van de software gratis kunt gebruiken. Uiteraard moet je natuurlijk wel betalen, als je adviesfirma's als Brix CRM vraagt om hulp bij de invoering. Een ander kenmerk van Open Source is, dat de code vrij beschikbaar is. In het geval van Sugar CRM betekent het, dat zogenaamde communities aanvullingen en uitbreidingen op Sugar schrijven. Waarschijnlijk zal het bedrijf Sugar CRM deze aanvullingen eventueel opnemen in nieuwe versies van de software.

Het algemene frame van Customer Relationship Management (CRM) leerde ik kennen een paar jaar vóór de dotcom-crisis in het jaar 2000. Toen waren Peoplesoft en Siebel de aanbieders, die 'hot' waren. Veel grote banken bijvoorbeeld deden toen POC's (proof of concept) om te beslissen of ze er mee aan de slag zouden gaan. Beide genoemde aanbieders zijn intussen opgeslokt door Oracle. CRM betekende het vastleggen en gebruiken van alle informatie en contacten m.b.t. klanten. Het systeem was in eerste instantie bedoeld voor de salesforce, het callcenter en alle frontoffice medewerkers.
Ik heb nog even de laatste beoordelingen van ICT-watcher Forrester nagekeken: Oracle, Oracle Siebel en Oracle People Soft worden alle drie geklasseerd als zogenaamde Enterprise Solutions. (Die overnames door Oracle zijn overigens een mooi voorbeeld van verticale integratie. Oracle is oorspronkelijk een leverancier van relationele databases en heeft dus nu de toepassingen overgenomen, die gebruik kunnen maken van de Oracle database.)
Sugar CRM wordt genoemd als CRM-suite for midsized organizations. Forrester definieert 8 pakketten waaronder Sugar als zogenaamde Leader Category.

Ik heb thuis factsheets van Sugar CRM en Brix CRM doorgenomen.
Ik denk, dat deze CRM-applicatie in dezelfde hoek zit als CMS-applicaties (Content Management Systeem) als Hippo. Zowel van Sugar als van Hippo weet ik, dat diverse overheidsinstanties ze hebben ingezet in hun bedrijfsproces.

Voorzitters vakgroepen AI nemen kennis van EMAS

2010-10-27T01:41:00.000-07:00

Op 24 juni 2010 was er voor de voorzitters van de vakgroepen van het Actuarieel Instituut een laatste bespreking van de EMAS-cursus die in september 2010 start. (EMAS: Executive Master of Actuarial Studies). De inhoud van EMAS heb ik eerder beschreven in mijn posting van 10 april 2010 “AI leidt nu ook op voor de mastertitel”.

Het EMAS programma start voor het eerst in september 2010. Het zogenaamde Schakelprogramma loopt intussen al enige tijd.
Het Actuariëel Instituut heeft na een inkoopprocedure de opleiding deels ingekocht bij de Universiteit van Tilburg, hetgeen tot gevolg had, dat de Universiteit van Amsterdam haar eigen 'emas' heeft opgetuigd.
Amsterdam kan een deel van de opleiding onderbrengen in bestaande masteropleidingen; alleen het beroepsvormende deel komt in de nieuwe masterstudie 'emas', waardoor de opleidingskosten voor de student in Amsterdam fors goedkoper uitvallen.

Als vakgroepvoorzitter hebik mij eens verdiept in enig opleidingsjargon. Want er wordt geschreven, dat de studiebelasting van EMAS 60 ECTS bedraagt. Wat nu is een ECTS?
Een studiejaar in een voltijdsopleiding heeft een omvang van 60 ECTS.
En 1 ECTS heeft 28 studie-uren.
Deze normen zijn internationaal vastgesteld. In eerste instantie schrik ik enigszins van deze bureacratische en technocratische benadering van onderwijs, maar anderzijds moet je voor vergelijkingen, internationaal en tussen vakken, wel bepaalde normen aanleggen. Laat onverlet, dat onderwijs niet alleen bepaald wordt door 'uren aanwezigheid' of 'uren activiteit', maar uiteindelijk door de kwaliteit van de leerstof, de activiteiten gedurende de contact-uren, de activiteiten in zelfstudie en de begeleiding van het geheel.......

De instroom voor EMAS-master is drieledig. Op de eerste plaats vanuit de universitaire studies Wiskunde, Econometrie en Actuariele Wetenschappen. Op de tweede plaats vanuit de opleiding Actuarieel Analist van het AI. En op de derde plaats is er een reststroom van personen uit diverse opleidingen die zich kunnen aanmelden.
Met name voor de laatste groep is er een Schakelprogramma (Transition Program), dat deficienties aanvult voordat mensen worden toegelaten tot de EMAS-opleiding.
Tot op heden was er een speciale stuurgroep voor de ontwikkeling van het Schakelprogramma, maar vanaf heden, najaar 2010, zullen de modules van het Schakelprogramma ook onder de verantwoordelijkheid van de bestaande vakgroepen van het Actuarieel Instituut gaan vallen. Voor mijn eigen vakgroep Informatica betekent het, dat de module SC3 Simulatie zal worden toegevoegd aan het aandachtsgebied.

CAM solutions day

2010-10-15T06:51:00.000-07:00

Op 17 juni 2010 ontving de firma CAM haar relaties in de grote bioscoopzalen van Cinemec in Ede.
Zij presenteren zichzelf en hun vierlagen-model voor de inrichting van de ICT-infrastructuur. Dit model vind ik heel inzichtelijk. Daarbij positioneren zij alle produkten die in de markt worden aangeboden bij de laag waar het produkt een rol speelt. Het zijn nogal wat produkten die je nodig hebt om zo'n nieuwe ICT-infrastructuur te maken: NetApp, Quantum, Commvault, Vmware, Microsoft, Platespin, Citrix, RES software, Trend Micro, Sonicwall, BlueCoat, Imprivata en Check Point. Dat zijn alleen nog maar de produkten, waarmee zij samenwerken.
De vier lagen zijn Storage, Back-end (netwerk en databasprocessen), Front-end (desktop en applicaties) en Access (toegang vanaf standaardwerkplekken). Daarbij moet je bedenken, dat front-end niet synoniem is met PC. Front-end is het samenstel van functionaliteit voor een bepaalde gebruiker. En deze front-end wordt ergens vanuit het netwerk aangeboden aan de gebruiker, waar en waarmee die gebruiker ook inlogt. En de vierde laag, een nieuw inzicht wat mij betreft, is nodig geworden, omdat standaard werkplekken tegenwoordig vele vormen kunnen aannemen: via LAN, WAN, VPN, Internet, GPRS/UMTS met allerlei apparaten. En al die werkplekken moeten effectief en veilig worden ontsloten.
In hun metafoor vergelijken zij Data plus Proces met een machinekamer en Frontend plus Acces als de werkplek.

De presentatie van zichzelf vond ik verrassend en verfrissend. Inhoudelijk is CAM goed. Jonge, enthousiaste, capabele mensen. Ook het publiek was jong. Jonger en dynamischer dan in sessies van IBM, Vmware en Telindus..... Niet de klassieke operators van computercentra, maar meer de jongeren die zijn opgegroeid met de nieuwe technologie.
Generatieverschillenin bedrijven worden zichtbaar. De jeugd werkt als vanzelfsprekend met internet, werkt in de cloud met youtube en social software.

De lokatie, Cinemec Ede, was top. In de voorhal is een zee van ruimte voor koffie, eten en pauze. De conferentiezaal (een grote bioscoopzaal eigenlijk) is ruim met comfortable stoelen, een megascherm en zeer goede geluidsapparatuur. Eigenlijk wel een verademing vergeleken met oude fabriekslokaties, die de laatste jaren populair zijn. Die zijn wel romantisch, maar qua voorzieningen inferieur. Wat ook een verademing was: Bij binnenkomst was er geen ergerlijke keiharde discodreun, zoals bij recente bijeenkomsten van Nederland Open in Verbinding en van Adobe, maar een rustig elektronisch deuntje. Hier zijn geen PR-mensen in de lead, maar gedreven inhoudelijke mensen!

In hun visie van Werkplek typeren zij zeer goed het Nieuwe Werken als het losmaken van persoon, werkplek en werktijd. Onafhankelijk van tijd en plaats heette het altijd. Maar hun beschrijving is meer to the point. Bij andere gelegenheden wordt het Nieuwe Werken gedemonstreerd door flitsende voorbeelden van bedrijfjes, maar CAM typeert het heel kort, analytisch en treffend: los van persoon, werkplek en werktijd.
Je kunt overal je ding doen. En als dat passend is ook 's avonds, in je weekend of in je vakantie.
Bij werkplek wordt geen onderscheid gemaakt tussen Intern en Extern, maar tussen Beheerd en Onbeheerd! Dat is ook een nieuw inzicht. Het nieuwe onderscheid richt zich niet op WAAR je bent, maar op je verbinding. Als je onderweg vanaf een parkeerplaats werk doet, kan dat op een manier, die net zo veilig is als in de beschermde kantooromgeving.

CAM werkt conform het motto “Eerst organiseren en dan automatiseren”. Dat betekent, dat je werkt aan het opstellen van SLA's, kostendoorbelasting en het gebruik van KPI's alvorens je een nieuwe technische inrichting introduceert.
Ter afsluiting werden demo's getoond, waarin binnen 1 minuut een OTA omgeving werd ingericht.
En op een PC werd een virtuele desktop getoond, die werd binnengehaald van het datacenter van CAM in Nieuwegein. Daar staat een citrixserver en met behulp van de tool RES werden supersnel alle instellingen van de gebruiker binnengehaald.
Het was sterk, dat de demo niet werd gedaan met powerpointsheets of met een ingeblikte demo op een stand-alone PC. Nee, de demo toonde echt een gevirtualiseerde desktop, binnengehaald via internet. Practice what you preach!

Stellingen over het ‘nieuwe werken’

2010-10-05T01:32:00.000-07:00

Onlangs schreef ik over het optreden van trendwatcher Adjiedj Bakas op de beurs Overheid&ICT in het voorjaar van 2010. Zie posting van 10 augustus 2010. Als afsluiting van zijn optreden zat hij in een forum met jonge overheidsmanagers. De stellingen die daar werden besproken zal ik in deze posting behandelen.

Stelling 1
Onderscheid tussen werk en privé verdwijnt.
Ik vraag me af, of dat nieuw is. Voor mijzelf en veel mensen uit mijn ‘peer’-group is dat altijd zo geweest. Ambitieuze professionals waren altijd al bezig om in hun vrije tijd verder te praten over hun werk, te lezen over relevante ontwikkelingen, studies te volgen en na te denken over hun loopbaan. In feite waren veel van die mensen 7*24 (in het jargon van heden) met hun werk bezig. Ik interpreteer de stelling dan ook zo, dat een steeds grotere groep mensen zo met hun werk omgaat en dat in feite het fenomeen ‘9 tot 5 werker’ minder voorkomt.
Een interessante kant van deze stelling is, dat het nieuwe werken niet alleen 7*24 werken betekent, maar ook 7*24 bezig zijn met privé-zaken. Bakas merkt op, dat de website Funda (huizen zoeken) en sollicitatiesites het meest vanuit het werk worden bezocht. En dat is wél nieuw, want ‘vroeger’ was dat soort activiteit vanuit kantoor toch ongewenst.
Eén van de managers vult aan, dat je als tegenwicht vanuit huis ook veelvuldig je mail checkt.

Interpolis is een bedrijf dat al tientallen jaren experimenteert met nieuwe werkvormen. Geen vaste werkplekken en werken vanuit huis. Vanuit die praktijk weten we, dat vooral de middle manager moeite heeft met de ontwikkeling. Zij hebben niet meer van 9 tot 5 hun mensen in hun nabijheid. En hoe moet je de output van je mensen sturen zonder hun fysieke aanwezigheid?
Het zijn in wezen de oude managementcompetenties waarop meer dan ooit een beroep wordt gedaan: Beoordelen welke mensen goed zijn, welke resultaten ze boeken, wie je meer moet controleren, wie aandacht nodig heeft, wie je vooral veel ruimte moet geven.
Interpolis geeft workshops ‘leiding geven aan een leeg kantoor’.

Stelling 2: Branding op internet is essentieel voor je netwerk.
Dat vind ik echt een stelling van deze tijd. Bakas benadrukt deze branding keer op keer. Ik vind het een logisch gevolg van het internetverkeer: Je kent veel meer mensen en veel van die mensen vooral via internetcontacten en niet meer vanuit een langere fysieke samenwerking. En toch wil je weten, wie zij zijn, wat ze doen etc etc. Branding dus.
Een voorbeeld is, dat politie-agenten in uniform op datingsites staan. Waarmee ze zichzelf meteen positioneren. Gezagsgetrouw, betrouwbaar, baanzekerheid, conservatief…..
Iemand merkt op, dat de privacywaakhond CPB werkgevers streng controleert op informatie, die over hun personeel en klanten beschikbaar is, terwijl mensen zelf werkelijk alles op het net gooien.

Stelling 3: De afstand tot collega’s en aantal contacten is niet het issue, wél de intensiteit van het contact.
Het is duidelijk, dat virtueel vergaderen (via internet) heel effectief kan zijn. Er wordt geen tijd verspild met reizen en mensen op heel verschillende plekken kunnen snel de ‘hoofden bijelkaar steken”. Bakas meldt, dat Cisco na de Ijslandse vulkaancrisis een blijvende toename in virtueel vergaderen constateert.
Maar er worden ook kritische kanttekeningen gemaakt, die ik van harte onderschrijf, omdat ontmoetingen tussen mensen veel meer zijn dan alleen het uitwisselen van woorden.
Zo is gemeten, dat afspraken die in fysieke vergaderingen worden gemaakt voor 70% worden nagekomen, terwijl dat voor virtueel vergaderen maar voor 50% gebeurt.
En iemand brengt terecht in, wat ieder van ons heeft geleerd bij cursussen over presenteren: De woorden in de presentatie vertegenwoordigen maar 10% van de impact van een presentatie. De impact wordt vooral bepaald door de fysieke verschijning van de spreker, zijn uitstraling, zijn body language, zijn stemgebruik. Dat alles komt veel minder over bij virtueel vergaderen.

We blijven bij dit onderwerp (het Nieuwe Werken) nog even in de hype-fase. Nuttige vernieuwingen zullen worden geadopteerd, nutteloze ideeën zullen vanzelf afsterven.

Nederlandwerktonline.nl

2010-09-24T07:25:00.000-07:00

Op 25 mei 2010 was ik in Utrecht bij het event Nederlandwerktonline.nl. Eén van de initatiefnemers daarvan is een alumnus van de EMIM-opleiding (Sam van Buuren) en waarschijnlijk had hij de leden van de alumnivereniging AGIM uitgenodigd. Ik zag overigens geen andere bekende gezichten van AGIM, hoewel er een grote opkomst was. Naar schatting ruim 100 mensen. Wel een bepaald nieuw, progressief, enthousiast publiek. Wat minder duf dan de groep, die de AGIM-bijeenkomsten bezoekt.
Het was een jong publiek, de meesten onder de leeftijd van 35. En een enkele 50-plusser zoals ondergetekende. Het is ook een soort spiegel voor jezelf, dat je eigen generatie langzaam uit beeld verdwijnt. Eén van de sprekers vond, dat de vrouwen afwezig waren, terwijl ik toch naar schatting 30% vrouwen zag; maar waarschijnlijk vond ze dat tegenvallen.
Vrouwen, die zich roerden met vraagstelling, stelden zich voor als “online coach voor burnout” en als “coach voor stem en presentatie”. Een andere vrouw draagt de website “nooitmeerdieet”, een soort tegenhanger van Sonja Bakker, zeg maar.
Echte freelancers dus, met onconventionele beroepen. Een groep, die zeker ideeën heeft over “het nieuwe werken”.

Bij die nieuwe wereld hoort ook Twitter. Een fenomeen, waaraan ik maar moeilijk kan wennen. Op een groot scherm liepen tijdens de bijeenkomst tweets die de wereld in worden gestuurd. Soms door mensen in de zaal, soms door lieden die er niet bij konden zijn en elders in het land meedenken. Wat ik aan tweets op het scherm langs zag komen, bevestigt mijn indruk van Twitter: geen inhoud. Maar een dame in de zaal merkte op, dat ze de mensen op Twitter zo leuk vindt. En dat begrijp ik wel. Er is een grote groep, die elkaar aanvoelt en die via Twitter in verbinding blijft. Geestverwanten dus. Voor hen hebben deze tweets wel degelijk waarde en waarschijnlijk ook inhoud, zij het dat het om gefragmenteerde, korte boodschappen gaat.

Dan naar de kern van de bijeenkomst en de boodschap van de initiatiefnemers. Als ik dat tenminste goed begrepen heb.
Gesteld wordt, dat je al je werk op internet kan doen. En dat alle gereedschappen, die je nodig hebt via internet te vinden zijn, vaak als gratis open source software.
Sam had vier leveranciers uitgenodigd om in gesprek te gaan met de zaal over een aantal stellingen. Volgens hem zijn dit de vier leveranciers, die in de visie van Gartner in 2020 het gebeuren op internet bepalen: Google, IBM, Apple en Microsoft. In de opstelling van de sprekers herkende ik de open mind van Google, terwijl Microsoft toch een beetje blijft hangen in de lock-in situatie die ze voor klanten hebben gecreëerd.

Uiteindelijk kwam hij ook met zijn propositie: Hij biedt bedrijven de volledige verzorging van hun IT-infrastructuur voor een prijs van 10 tot 50 euro per werkplek, afhankelijk van de uitgebreidheid van de gewenste functionaliteit. Hoewel hij het woord cloud niet gebruikt, wordt dus in feite de hele IT-behoefte van zo’n bedrijf overgebracht naar de cloud. (Het fenomeen ‘cloud’ behandel ik in diverse andere postings op deze weblog.)

Er waren veel workshops om na de paneldiscussie uit te kiezen.
Ik had me opgegeven voor ‘projectmatig werken’ en de ‘psycholoog over inzet van sociale netwerken voor commercie’. Ik verwachtte bij nader inzien geen diepgaande inzichten vanwege het vluchtige karakter van de voorafgaande beschouwingen. En daarom handelde ik conform de vierde stelling van het panel: Slimmer werken.
Dat deed ik door naar huis te gaan en een boom in de tuin te kappen, die al enige tijd op de klussenlijst stond.

We zitten naar mijn inschatting betreffende het Nieuwe Werken in de hype-fase. Het getwitter van de jonge enthousiaste groep zal nog wel even door gaan, totdat duidelijk wordt welke werkwijzen echt hun plek vinden.
Duidelijk is, dat de cloud doorzet. Je zult geen last meer hebben van IT-professionals waarvan je afhankelijk bent en IT zal uit de kraan komen net als water en gas.

Relatiedag Actuarieel Instituut

2010-09-13T04:16:00.000-07:00

Eens per jaar gaat het Actuariëel Instituut een dagje uit met zijn relaties, voor het merendeel docenten en leden van de vakgroepen en examencommissies. Zie bijvoorbeeld de postings van 7 oktober 2007 over een dagje op kasteel Montfoort en 14 oktober 2009 over een dagje Utrecht.

Op 4 juni 2010 stond een stadsexcursie in Haarlem op het programma.
Altijd leerzaam om je weer eens te verdiepen in de geschiedenis van een oude Hollandse stad. De stad, die claimt dat Laurens Janszoon Coster daar de boekdrukkunst heeft uitgevonden. En die ooit in 150 bierbrouwerijen uit het Spaarnewater het edele vocht produceerde. Ik wist niet, dat bier behalve met hop ook gemaakt kan worden met ‘gagel’. Na afloop van de wandeling hebben we het lokale Jopen bier geprobeerd. (Overigens had ik een aantal maanden geleden tijdens een stadsexcursie in Amersfoort pas voor het eerst geleerd, dat je zo rond 1600 zonder bier niet kon overleven in de steden. Het water was namelijk niet drinkbaar en bier was eigenlijk een soort ‘geconserveerd’ water.)
Aan de markt van Haarlem staat het oude stadskasteel van de graven van Holland; dat verlieten zij op zeker moment om definitief domicilie te kiezen in ’s Gravenhage. Dat herinnert je aan de begintijd van Holland rond 1700 waarin de basis werd gelegd voor het huidige welvarende Nederland. Een land dat niet groot is, maar kwalitatief wel zijn mannetje staat in de wereld. (Tweede buitenlandse investeerder in de VS, tweede van de voetbalwereldkampioenschappen etc. etc.)

De gids vertelde, dat ooit na de overgave van Haarlem aan de Spanjaarden zo’n bloedbad werd aangericht, dat er bijna geen mannen meer over waren. Daarna vestigden zich veel Belgen in Haarlem en op zeker moment was de helft van de mannen van Belgische afkomst. Curieus wat zich in de loop van de geschiedenis afspeelt.
Verder hoorden we van de gids, dat de twee grootste kerken van Nederland in Haarlem staan…

Bij de borrel en het eten sprak ik diverse mensen en opnieuw viel het mij op, dat veel van de zelfstandig werkende actuarissen echte vrije vogels zijn. Echte zzp’ ers. Ze kijken wat er op hun weg komt, zoeken werk dat ze leuk vinden en genieten vooral van hun vak. Al eerder heb ik eens geschreven, dat ze veel minder bezig zijn met geld verdienen en status dan andere zzp’ers, zoals bijvoorbeeld interim-managers of ICT’ers. Die bescheiden opstelling en eenzijdige gerichtheid op de inhoud kan ook wel eens een beletsel zijn om een bepaalde, gewenste positionering te bereiken. Zie mijn posting van juli 26-6-2009 over “actuarissen als kritische waarschuwers.”

HCC organiseert Ubuntu Releaseparty op 29 mei.

2010-09-01T06:09:00.001-07:00

Open Source software heeft mijn sympathie, maar het is niet altijd eenvoudig om de switch naar deze software te maken. Overstappen naar open source alternatieven voor Microsoft Office is nog het gemakkelijkst. Al een jaar of drie gebruik ik Open Office. Maar uit voorzichtigheid moet je toch altijd nog Microsoft Office daarnaast blijven gebruiken, omdat het grootste deel van je omringende wereld MS Office gebruikt en je wilt natuurlijk wel met iedereen blijven communiceren. Het overstappen naar de open source browser Firefox is probleemloos en dat gebruik ik dan ook al een paar jaar.
Al langer oriënteerde ik mij op het Operating System Linux. Daarop overstappen leek me riskanter, want het is natuurlijk wel je operating system en niet één van de applicaties. Tot ik in voorjaar 2010 aankondigingen zag van de Ubuntu release party 2010. HCC Nederland (hobby computer club) organiseerde dat in samenwerking met ubuntu-communities. Naast vele lezingen waren er installatietafels, waar vrijwilligers Ubuntu op je computer wilden zetten.

Nu heb ik een oude desktop, die al een jaar of 6 draait op Windows XP en de afgelopen jaren steeds langzamer is geworden, onwerkbaar eigenlijk. Deze heb ik meegenomen, maar doordat het interne geheugen te klein was, concludeerden we al snel dat we geen Ubuntu, maar het lichtere Xubuntu moesten installeren. Ik koos voor een dual-boot, zodat ook XP nog beschikbaar zou blijven. Om een lang verhaal kort te maken: Ik heb thuis nog een dag of vijf steeds opnieuw Xubuntu geïnstalleerd, omdat de PC toch vast kwam te zitten, en uiteindelijk de stap genomen om XP geheel te verwijderen. Daarna was het klaar en was het oude beestje weer klaar om te functioneren, voornamelijk om printwerk af te leveren.

De installatie-CD van Ubuntu heb ik thuis gebruikt om ook op mijn notebook van 2007 dual-boot Ubuntu te installeren naast Vista. Die notebook heeft 2 G intern geheugen en de installatie verliep vlekkeloos. Ik moet zeggen, dat ik sedert die installatie op mijn notebook vooral onder Ubuntu werk. Het is in ieder geval voor opstarten veel sneller dan Vista en ik start alleen nog Vista op, omdat ik oudere documenten nodig heb, die onder Vista zijn gemaakt en beheerd. Waarschijnlijk zal dit werken onder Vista langzaam minder worden.

Ik ben dus heel blij met het initiatief van HCC voor deze Ubuntu-releaseparty. Ik kan nu echt uit eigen ervaring kennis maken met het werken onder Linux.
Mijn eerste ervaringen:
- Ubuntu is sneller dan Vista.
- Qua functionaliteit verschillen ze niet zoveel. Soms moet ik terug naar Vista, omdat ik nog niet weet, hoe onder Ubuntu zaken werken.
- Ik vind de indeling in Ubuntu logischer en eenvoudiger. Windows wordt volgens mij sneller een rommeltje.
- Je hebt dus geen antivirussoftware nodig onder Linux. Ik weet niet, of dat komt door de betere structuur en kwaliteit van de open software. Misschien komt het, omdat de cybercriminelen geen tijd investeren in de Linuxplatformen, eenvoudigweg omdat er te weinig gebruikers van zijn.

Tenslotte nog een indruk van de releaseparty. De gastheren en de gasten waren echte computerliefhebbers. Mensen van alle leeftijden, verbonden door hun interesse in computers. Daar zie je de oude roots van de HCC. Veel baarden ook, geen snelle ICT-jongens.
De lezingen die ik volgde vond ik oppervlakkig. Maar tenslotte kwam ik voor de installatietafels en die waren fantastisch.

Rijke Internet Applicaties

2010-08-19T02:55:00.000-07:00

Ik heb de titel maar even vertaald om een stortvloed van hits naar mijn weblog te vermijden. Maar het gaat dus om de zogenaamde Rich Internet Applications, die werden besproken op de Adobe business exchange in de maand mei in het Utrechtse Media Plaza.

Het laatste jaar heb ik verschillende bijeenkomsten meegemaakt, waar bij het vollopen van de zaal de ruimte werd gevuld met een enorme discoherrie en ik blijf me daartegen verzetten. Waarom die herrie? Deze trend moet gekeerd worden. De twee sprekers stonden ook bij deze Adobe business exchange weer hulpeloos af te wachten, totdat de herrie en de sterspots ophielden. Leeg en waardeloos.

Er waren bij die middags voor financials ruim 100 bezoekers. Vanaf 11 u was er voor de liefhebbers uitleg over de Adobe-produkten. Achteraf gezien waren in de ochtendsessie maar 3 gasten waaronder ikzelf, maar dat was wel het meest interessant. Er was geen herrie maar wel veel inhoud! In de middag werden de zogenaamde business issues gepresenteerd die wat mij betreft vooral open deuren zijn. Het gaat om inhoud! Dat wordt ook door deze nieuwe speler alweer vergeten, hoewel hun produkten heel goed zijn.
Zij stellen dat de klantverwachtingen worden gevormd door de Amazons en Youtubes van deze wereld. Dat is de norm die consumenten verwachten. Interactief, geen databaseschermen nalopen, het systeem moet alles wat het al kan weten ook mobiliseren.
Adobe maakt de tools om deze nieuwe applicaties (in HTML5) te bouwen.

Ik kende Adobe alleen van de reader (PDF documenten) en van Flash, maar het is verbluffend, hoeveel zij in hun documenten kunnen stoppen.

Stel je voor, dat je een document binnenhaalt van een bank, waarbij je een lening wilt sluiten.
Dat kan de volgende kenmerken hebben:
- Het document geeft op de oude vertrouwde manier informatie over de bank.
- Met een klik kun je vervolgens van het gewenste produkt een aanvraagformulier opvragen. Tot zover klinkt het bekend.
- Als de bank je al kent, kunnen bepaalde gegevens vóór-ingevuld worden.
- Bij het invullen van bedragen rekent het formulier uit, wat de lasten zullen zijn. Waarna je de bedragen kunt veranderen, tot de uitkomst je bevalt.
- Wanneer je akkoord gaat met de propositie, communiceert het formulier met de bank voor interne controles en bij akkoord krijgt het formulier de status van contract.
- Als het bijvoorbeeld een autoverzekering betreft, kan het formulier ook visuele effecten tonen, om de klant te helpen zijn keuzes te maken.

Ik was onder de indruk van de mogelijkheden en begreep wat de term Rich Internet Application inhoudt.
Want het internetformulier presenteert niet alleen gegevens. Het rekent en simuleert situaties, zodat de klant kan kiezen. Het formulier communiceert met de aanbieder om gegevens op te halen en controles uit te voeren. Bij een akkoord wordt de transactie afgesloten en is er een contract. Het hele proces is daarmee online en interactief afgesloten. Er is geen tussenkomst meer van mensen of papier. Dit ‘formulier’ zit vol met clicks, die de noodzakelijke programma’s activeren. Perfecte tools dus die Adobe aanbiedt.

Zo’n 15 jaar geleden waren websites een etalage, waar een bedrijf informatie kon verstrekken. In een volgende fase werd het mogelijk om via invulformulieren gegevens op te halen. Nu dan is de e-commerce voltooid: In één contact kunnen elektronische transacties volledig, online, interactief worden afgehandeld. Het vergt wel een business process redesign om die nieuwe werkwijze in een bedrijf te adopteren en het heeft grote gevolgen voor de organisatie en de medewerkers.

Een trendwatcher over netwerken in de toekomst

2010-08-10T01:02:00.001-07:00

Dit voorjaar (eind april) trok op de beurs Overheid & ICT het ‘netwerk-evenement’ mijn aandacht. Het werd georganiseerd door tijdschrift Re:Public. “Netwerken nu en in de toekomst” was het onderwerp. Een onderwerp dat aanslaat want de zaal zat stampvol.
Waarschijnlijk ook omdat een bekende keynote-speaker was uitgenodigd: Adjied Bakas.

Ik had Bakas al diverse malen opgemerkt in tijdschriften en deze kans om hem in levende lijve te zien, wilde ik niet laten lopen. Bakas is een Surinamer met Hindoestaanse achtergrond en timmert de afgelopen jaren flink aan de weg als trendwatcher en futuroloog. In zijn inleiding legt hij uit, wat een trendwatcher eigenlijk doet en welke attitude hij moet hebben.
Op de eerste plaats moet hij een brede belangstelling hebben, veel lezen en vooral veel communiceren. Trendwatchers komen volgens hem (net als hij) vaak uit het communicatievak en praten met iedereen. Hij bestempelt dat als uniek omdat de meeste mensen binnen hun eigen generatie en binnen hun eigen vak blijven. Dat herken ik. Boundary spanners zijn altijd uitzonderingen geweest. Zelf heb ik vaak als boundary spanner geopereerd; tussen ICT en business. Tussen management en werkvloer, tussen leverancier en klant, specialist en programma management.

Hij vraagt wie andere generaties kent. En daarmee netwerkrelaties onderhoudt. Hij stelt, dat de meeste mensen dat niet doen. Terwijl een leerproces zich over meerdere generaties voltrekt. Hij merkt op, dat de kennis over kernenergie uitsterft omdat in westelijke landen de kernenergie gedurende 40 jaar een taboe is geweest. Dus met de babyboomers gaat deze kennis op pensioen. (Frankrijk is daarop mijns inziens een positieve uitzondering. In hun centraal geleide economie hebben de technocraten daarin blijvend geïnvesteerd en daarvan gaan ze profiteren, nu het tij keert. Landen die willen investeren in kernenergie komen bij Frankrijk of bij het Duitse Siemens.) Volgens Bakas is de kennis over kernenergie hoog in China, omdat een hoogopgeleide generatie deze kennis heeft verworven.

Hij bespreekt vervolgens een aantal trends. Die zijn fragmentarisch, kreterig zelfs en doorspekt met voorbeelden. Maar dat zij hem vergeven, want je kunt de toekomst niet precies uittekenen.

Trend 1 noemt hij ‘netwerken in een tijd van vervaging’. Netwerken kun je formuleren in dollartermen en dat is volgens mij niet nieuw. Hij ziet een superclass van 6000 mensen die wereldwijd de zaak regelen. Ook dat is volgens mij niet nieuw. Als voorbeeld noemt hij, dat Derk Sauer een nieuwe baas haalt voor het NRC, omdat hij iemand wil, die begrijpt dat kranten strak online worden gelezen.
Hoewel hij stelt, dat momenteel de mythe van de schuldenberg heerst, ziet hij als trend, dat bezuinigingen de komende jaren werelwijd hun stempel zullen drukken. Overal is de CFO de baas. Doe dus vooral je verkoopverhaal in geldtermen. Volgens mij is de business case al jaren van grote invloed, maar ik herken zijn punt, dat de financiële afweging de komende jaren zwaar doorslaggevend zal zijn.
Tenslotte stelt hij onder dit punt: Netwerk met Aziaten! Ik moet nog altijd Gavin Menzies 1434 opzoeken, een advies van Bakas. Daarin kun je lezen, dat de Chinezen ervan overtuigd zijn, dat in 1434 de Europeanen met de Chinese kennis aan de haal zijn gegaan om de wereldhegemonie te pakken. Nu is het hun beurt om dat leiderschap weer terug te nemen…..

Trend2: Technology. Deze is doorslaggevend en veel beslissers hebben geen verstand van techniek. Daar heeft hij gelijk in. Sommige groepen kunnen dus voorsprong nemen en andere ver terugvallen. Ik zie bijvoorbeeld Google en Amazon geweldig groeien. (En las dat de Europese Commissie gaat onderzoeken of ze geen machtsmisbruik plegen.)
Sociale netwerken nemen een grote vlucht en daartegen komt oppositie. Hij memoreerde, dat zelfs de koningin gewaarschuwd heeft tegen deze vervlakking. De vraag is inderdaad of hier sprake is van vervlakking of dat ze gewoon vanuit een oud ‘mental model’ deze ontwikkeling verkeerd beoordeelt.
Onder dit punt vermeldt hij ook nog dat mensen naar de steden trekken op zoek naar een geschikte liefde. En ook dat ‘marrying down’ uit is. Dat wil zeggen, dat mensen van gelijk opleidingsniveau elkaar zullen opzoeken. Ik citeer hem, maar zie niet direct de verbinding met de technologie-trend.

Trend 3: in emotionele en bozige tijden ziet hij de opmars van robots. Mensen worden verliefd op robots. Ik vermeld zijn waarnemingen, maar herken daarin geen reële ontwikkelingen.
Hij stelt, dat Engineers van merkfabrikanten netwerken voor innovatie. Hun loyaliteit richt zich dus meer op idealen dan op hun ‘baas’. Dat herken ik wel. Want mensen hebben tegenwoordig veel bredere contact die in hun eigen bedrijfsnetwerk; via sociale en professionele netwerken kunnen zij wereldwijd gelijkgestemden treffen en daarmee discussiëren en samenwerken. In die zin vind ik dit voorbeeld meer passen bij Trend 2 Technologie.
Hij ziet nieuwe coalities, zoals de ontwikkeling, dat IBM zich in de ‘water’- business begeeft.
Sociale netwerken bewerken in Amerika de beweging Move Your Money, waar mensen hun geld weghalen bij de grote verguisde banken. Deze voorbeelden hebben inderdaad een emotionele kant, maar worden volgens mij ook gefaciliteerd door de technologie.

Tot zover zijn trends. Ik zie het vooral als teasers. Ze zetten je aan het denken.
Ter afsluiting zat Bakas in een forum met jonge overheidsmanagers (de doelgroep van tijdschrift Re:Public). Daarop kom ik terug in een latere posting.

Elektronisch Patiënten Dossier tijdens de beurs Zorg & ICT

2010-07-29T03:16:00.000-07:00

De laatste jaren is de ontwikkeling van het EPD via deze weblog van tijd tot tijd gevolgd.
Discussie over EPD wordt vooral aangewakkerd door tegenstanders die menen, dat hun privacy wordt bedreigd. Daarover heb ik al eerder mijn mening gegeven (posting van 18 augustus 2009).

Rondom de beurs Zorg & ICT in maart 2010 was er weer extra aandacht voor het EPD. Want het mooie van zo’n fundamentele ontwikkeling aan de basis is, dat deze heel solide doorzet, omdat het gewoon keihard nodig is. Ziekenhuizen en andere zorgverleners werken gestaag door aan hun EPD’s, omdat ze het nodig hebben voor hun bedrijfsvoering. Het EPD stelt de gegevens beschikbaar, die de diverse spelers in de keten van het zorgproces gebruiken. Het EPD zorgt voor een leesbare en foutloze vastlegging, voor een snelle beschikbaarheid van de gegevens overal waar ze nodig zijn.
De naam Elektronisch Patienten Dossier is verwarrend, want bij zorgverleners is het meer dan een dossier met gegevens. Allerlei aantekeningen voor het proces worden gemaakt en er wordt vastgelegd, wie acties heeft gepleegd, wie er wat moet gaan doen en wanneer. Het bewaakt kortom ook de workflow. Geen passief dossier dus, maar een systeem van werkvoorbereiding en werkbegeiding.
Wèl een dossier is het landelijke EPD waarover voortdurend discussie is, onlangs nog tot in de Eerste Kamer. Het zogenaamde EPD van Klink. Voor de privacy-ongerusten: Het landelijke EPD bevat niet de gegevens zelf, maar uitsluitend verwijzingen naar de zorgverleners, die gegevens van het betreffende sofinummer in beheer hebben.
Vakblad ICTzorg van maart 2010 schrijft, dat intussen 3000 van de 6300 zorgaanbieders zijn aangesloten op het landelijke EPD. Begin 2009 waren dat er 100. Ik vind dat verbluffend, want het vereist toch aandacht en investering bij de individuele zorgaanbieder om de aansluiting gerealiseerd te krijgen. Blijkbaar helpt het toch, dat Klink harde deadlines heeft opgelegd!

Siemens heeft het laatste jaar de Europese aanbestedingen van het UMC Utrecht en het Leids Universitair Centrum LUMC verloren van Chipsoft. Iets om over na te denken, dat een lokale speler als Chipsoft het afgelopen jaar 5 van de 7 aanbestedingen van ziekenhuizen won. Siemens met 3300 implementaties wereldwijd kwam er niet tussen.
Een tijdje terug schreef ik over het EPD van het Antonius Ziekenhuis, geheel zelf gebouwd met open source software. En concludeerde toen, dat uniek leiderschap van een medisch onderlegde ICT-directeur dat kon realiseren, maar dat zo’n situatie voor de meeste ziekenhuizen niet is weggelegd. Die hebben toch behoefte aan sterke spelers als Siemens en IBM om de klus voor ze te klaren.

In het vakblad van ICT-professionals in de zorg verscheen een artikel van 4 auteurs, waaronder 3 specialisten van het Beatrixziekenhuis in Gorinchem. Het is getiteld “Het Nieuwe Veiligheidsprobleem”.
Zij constateren, dat het EPD snel terrein wint in ziekenhuizen. Handmatige en papieren vastleggingen zijn er niet en daardoor wordt de afhankelijkheid van het EPD groot. Als het systeem niet beschikbaar is, kan de staf zijn werk niet doen. Dit is een voorbeeld van de achterlopende ICT-organisatie in ziekenhuizen. Bedrijven in handel, industrie en diensten hebben al jaren geleden het onderwerp ‘back-up en recovery’moeten aanpakken. Want als het systeem en de gegevens langere tijd niet beschikbaar zijn, kan dat in het ergste geval betekenen, dat een bedrijf out of business gaat.
Bij ziekenhuizen is het nog veel erger, want daar is het direct levensbedreigend voor patiënten. Een verzekeraar kan best een dag zonder zijn systemen, voor een betalingssysteem van een bank is het al kritischer, maar voor de zorg kan men zich rampzalige situaties voorstellen.
Goed punt dus van deze auteurs. Echt een issue, in tegenstelling tot het fantasieloze geklaag van de privacy-ridders over het EPD. De auteurs geven geen indicatie van de verbreidheid van het probleem. Er zijn absoluut ziekenhuizen die het gewoon onder controle hebben. Zo schreef ik in december 2008 in een posting, dat de Gelre-ziekenhuizen sedert 2001 een drievoudige terugvalcapaciteit in hun infrastructuur hebben ingebouwd. Dat wil zeggen, dat elk van de drie ziekenhuizen in staat is om voor het collega-ziekenhuis de informatievoorziening te continueren. Voor de Gelre-ziekenhuizen bestaat het probleem dus niet.
Tenslotte las ik in mei een column in een securitytijdschrift over het LPD. De column reageert op een artikel van een deskundige van de Vrije Universiteit, die beveiligingsproblemen van het LPD signaleert en eist, dat het LPD moet vastleggen welke zorgverleners een dossier inzien. De columnist typeert dat als onuitvoerbaar, want wie controleert dan die registraties? En doet vervolgens een goede suggestie. Neem de patient serieus, die steeds mondiger en meer betrokken wordt, en laat hém controleren, wie het dossier inziet. Dat sluit weer mooi aan op het pleidooi van de vaatchirurg van het LUMC die medischegegevens.nl heeft opgezet. (Zie posting van 16 juni j.l.).

Nog een paar cases van jaarcongres NOiV

2010-07-16T02:11:00.000-07:00

Op 28 mei schreef ik hier over het jaarcongres van NOiV (Nederland Open in Verbinding). Dit vond plaats op 18 maart 2010 in het Media Plaza Utrecht Bij deze beschrijf ik nog een aantal besproken cases op dit congres.

In de plenaire zaal werd als intermezzo het spel Petje Op Petje Af gespeeld, bekend van het televisieprogramma Holland Sport. Iedereen in de zaal gaat staan en beantwoordt gestelde vragen met JA door zijn petje op te houden en met NEE door zijn petje af te doen. Uiteraard lag er op elke stoel een NOiV-petje. Degenen, die af zijn, doen niet meer mee en blijven zitten. Zelf was ik na vijf vragen af en de laatste 30 personen, die nog stonden, werden uiteindelijk naar voren geroepen. De vragen werden gesteld naar aanleiding van een enquete naar de opinies bij overheden over het programma NUP. (Zie postings van 10-12-2009 en 3-5-2010.) De vraag aan de 30 overblijvers luidde: Hoeveel procent van de overheden denkt eind 2012 volledig te kunnen voldoen aan de eisen van het NUP?
Degenen, die het lager dan 50% schatten, kwamen uiteindelijk rechts van de presentator te staan. Ikzelf zou daar ook gestaan hebben, want ik zou nog geen 20% schatten. En aan de linkerkant stonden 4 personen, die boven de 50% zaten. Die hadden het dus bij het goede eind. Ik vond dat verbluffend hoog net als de meerderheid in de zaal dus. Zouden de ondervraagde overheden gelijk hebben of zouden ze kunnen lijden aan ongefundeerd optimisme? Uiteindelijk won van de 4 overblijvers een jonge Marokkaanse knul op gympies. Leuk.

Er was een spreker namens de Duitse stad Muenchen. Daar loopt een project LiMux waarin de stad wil overschakelen naar open source. Dat is een majeure operatie als je bedenkt, dat de stad 21 diensten kent en 15.000 desktops. Ze hebben de periode 2001-2007 gebruikt om studies uit te voeren. Knap lang als je het mij vraagt, maar aan de andere kant zijn de afbreukrisico’s groot en moet je zeer zorgvuldig te werk gaan. Uiteindelijk werd overgegaan op de eerste stap, zijnde de uitrol van Open Office. De tweede stap zal de uitrol van een open operating system zijn. Daarnaast worden ook 28000 desktops op scholen overgezet naar open software. De filosofie daarachter is, dat je zo ook de ouders dwingt om met deze standaarden om te gaan.
Een belangrijk advies dat de spreker meegaf: “Analyze how many lock-ins there are in business applications that prevent installation.” Daarbij moet je bijvoorbeeld denken aan macro’s die in Word zijn geprogrammeerd. www.wollmux.org

Olle Johansson is een bevlogen Zweedse spreker, die zich inzet voor het gebruik van open source telefoniesoftware. Hij promoot de SIP standaard, een open source VOIP commonplace protocol. En benadrukt, dat telefonie slechts één applicatie is binnen de IP community (de internet wereld). Laat je dus niet wijsmaken, dat telefonie iets bijzonders is waarvoor je specifieke leveranciers met hun produkten nodig hebt. Aldus de mening van Olle. Hij citeert Simon Phipps: The biggest enemy of freedom are happy slaves.
Volgens hem kan de hele wereld communiceren op basis van een persoonlijk IP-adres. Hij vindt het dan ook een bedreiging, dat de huidige reeks IP nummers ‘op raakt.’
Niet de kosten maar de business benefits zijn voor hem driver naar open source. Stay in control. Skype vindt hij een prachtige applicatie, maar wel proprietary.

Bij dit telefonie-onderwerp constateer ik opnieuw, dat open source succesvol wordt neergezet als aan twee voorwaarden is voldaan. Ten eerste moeten er leiders zij die erin geloven en die het begrijpen. En op de tweede plaats moeten zij in hun omgeving de nodige competenties hebben om zulke systemen te realiseren. En dat zijn de uitzonderingen! Zoals bijvoorbeeld het Elektronisch Patienten Dossier van het Antonius Ziekenhuis, dat ik in februari 2010 beschreef. En de kennis en ervaring van deze Olle Johansson over telefonie lijkt mij ook zeer schaars. Meestal zal de ondersteuning van een gekwalificeerde ICT-partner nodig zijn. (IBM, Siemens, KPN etc.) Ooit zal het allemaal zo rijp worden, dat applicaties als water en gas uit de kraan komen, maar zover is het nog lang niet!

Jaarcongres Actuarieel Genootschap over Risicomanagement

2010-07-08T02:54:00.000-07:00

Op 25 maart j.l. vond het congres plaats in Theater Gooiland te Hilversum.
Zo’n 500 bezoekers waren er aanwezig.

Het Actuarieel Genootschap werkt al een paar jaar aan de positionering van de ‘nieuwe actuaris’ en ambieert een belangrijke positie in het actuele thema Risicomanagement.
De voorzitter ging daar in zijn openingswoord op in. Hij schetste niet alleen het beeld van de ideale actuaris, maar schroomde niet om ook de tekortkomingen van de beroepsgroep te schetsen. (Zie mijn posting van juni 2009 “Actuarissen als kritische waarschuwers”.)
Hij benadrukte het ‘leren van andere beroepen’ en het hanteren van zelfreflectie.

Mr Kellerman van toezichthouder DNB maakte indruk met haar degelijke en professionele benadering. Interessant was een kansverdeling van opbrengsten en hoe diverse stakeholders daar met verschillende brillen naar kijken. De CEO’s benadrukken vooral de upside, terwijl de toezichthouders juist belangstelling hebben voor de downside. De aandeelhouders bekijken het middengebied van risk en return. De rating agencies analyseren een gebied dat deels de aandeelhouders en deels de toezichthouders overlapt.

Harry Panjer, een Canadese professor met Nederlandse voorouders, opende met een verhaaltje in het Nederlands voordat hij overschakelde naar het Engels. Hij maakt zich sterk voor het certificeren van de CERA-titel. Hij toonde realisme door in te schatten, dat maar 10 tot 20% van de actuarissen ambieert om CERA te worden. Toen hij via het aanwezige stemmensysteem onderzocht, hoe dat in de zaal ligt, was de uitkomst verbluffend. Dat was namelijk meer dan 50%. Ik schat in, dat er twee oorzaken zijn voor deze hoge uitkomst. Op de eerste plaats roepen mensen makkelijk JA, terwijl ze bij nader inzien, de benodigde tijd en inspanning overziende, wel eens anders zouden kunnen beslissen. Op de tweede plaats was de gemiddelde leeftijd in de zaal laag. Er waren voor meer dan de helft twintigers en dertigers aanwezig en veel daarvan hebben de ambitie om zich nog verder te ontwikkelen.

Roland van de Brink van Mn Services beschouwde Risicomanagement en probeerde voorbij de hype te komen. Hij zag vele bomen, waardoor je wellicht het bos niet meer ziet. (Enterprise Risk Management, Integrated RM, Global RM, Quantitative RM, Financial RM etc.) Noemde het voorbeeld van een consultant die bij een bedrijf 200 mogelijke risico’s had benoemd, waarop hij werd overtroffen door een collega die er 400 had benoemd. Bij hetzelfde pensioenfonds overigens. Waar ben je dan eigenlijk mee bezig?
Hij opende door te spreken over de financiële crisis die ons sedert 2008 bezig houdt en refereerde aan een stelling uit de chaostheorie. Die luidt, dat grote uitslagen een teken zijn van stabiliteit van het systeem. En dat je moet gaan oppassen bij een langdurige lineaire ontwikkeling. Vond ik wel een eye-opener!

Als laatste spreker was er de bioloog Midas Dekkers. Vaak is zo’n spreker vanuit een hele andere wereld een succes. Hij relativeert en krijgt de zaal aan het lachen. Maar deze spreker was waarschijnlijk niet in vorm want de zaal, inclusief mezelf, was maar weinig geboeid en blij dat men door kon naar de borrel met rijk voorziene hapjes.
Een interessant congres al met al, met boeiende sprekers over Risicomanagement.

Computerplatformen van de toekomst

2010-06-27T08:46:00.000-07:00

Voor de 11de keer organiseerde Telindus-ISIT een visiedag over datacenter technologie. Daar zijn volop ontwikkelingen aan de gang.
Het event vond plaats op 10 maart 2010 in theater Het Spant te Bussum. (Op 9 februari jongstleden was er een vergelijkbare bijeenkomst van VMware in Nijkerk.)

Sinds twee jaar volg ik events over virtualisatie. En lees nu in het storage-periodiek SNS,
Storage Networking Solutions, dat het nog vooral om visie gaat en minder om realisatie. Een deel van de bedrijven zet de eerste voorzichtige stappen in virtualisatie. In mijn ervaring zijn de hoogdravende vervolgstappen vooral natte dromen van leveranciers. De business zal uiteindelijk keuzes maken.
Hoewel de meeste bedrijven zich nog oriënteren, zijn er koplopers zoals Google die al ver voorop lopen met zogenaamde Mega Data Centers (MDC’s) en cloudcomputing.

Net als in Nijkerk checkte ik ook in Bussum weer de outfits van de bezoekers:
2% jasje dasje, 10% stropdas, 20% geblokt overhemd en de rest overhemd of trui.
Bovendien had 80% een rond buikje van circa 10 cm.
Kortom techneuten en uitvoerders met een rustig, overwegend zittend bestaan.
Dat verklaart ook deels waarom deze trend nog niet doorzet. De “beslissers” zijn hier niet en kennen en begrijpen de trends niet. Maar de bedrijven die door ‘nerds’ worden gerund zoals Google begrijpen het heel goed en maken er ook werk van.

Circa 5 % van de mensen zit in de wachtruimtes in zijn Apple te turen en een even groot deel rommelt met zijn blackberry. De rest praat met elkaar met een kopje koffie.
Ik zag in de plenaire zaal een figuur met witte schoenen in zijn Apple turen en dat bleek daarna technology watcher Vincent Evers te zijn, die de openingsspreker was.

Een vertegenwoordiger van Telindus schetst bij de opening van de dag de uitkomsten van een enquete onder de bezoekers. De behoeftes van respondenten zijn respectievelijk: 1. virtualisatie, 2. disaster recovery, 3. back up en restore. Nog weinig cloud computing, en dan eerst maar interne clouds.
De bezoekers hebben dus duidelijk nog beide voetjes op de vloer en vooral uitvoerende behoeften. Geen hoogdravende business ambities zoals onlangs in Nijkerk geformuleerd door Vmware. (Posting van 17 mei op deze weblog.)

Keynote speaker Everts kwam binnenrijden op zijn Segway en demonstreerde ook zijn andere hebbedingetjes, Applegadgets vooral.
Hij vertelde honderduit over zijn geloof in blogs en twitter.

Interessant was dat hij vertelde over Amazon. Deze pionier internetwinkel is intussen in een stadium, waarin ze volop ruimte geven aan de ‘word of mouth’. Laat mensen maar reclame voor je maken; dat is de beste reclame. Mensen vertellen bij Amazon wat ze vinden van artikelen. En zelf krijg je voorgeschoteld wat mensen, die qua zoekgedrag op jou lijken, uiteindelijk allemaal hebben gekocht.
Hij is uiteraard ook verzot op de Kindle, het portable book van Amazon. Sowieso lijkt hij mij verzot op ‘dingetjes’. Hij doet mij denken aan schaatscoach Kemkers, die zo in de weer was met bordjes, stiften en papieren, dat hij geen oog had voor de situatie op de schaatsbaan, zodat hij zijn pupil de verkeerde kant op stuurde en de gouden medaille ontnam…..

Bij een search van Evers bleken inderdaad een tweetal twitteraars vanuit de zaal verslag te doen van zijn spreekbeurt. Ik vat nog even niet, welke inhoud en welke toegevoegde waarde deze tweets hebben voor anderen.

Het valt mij op, dat veel netwerktijgers weg zijn van twitter. Ik denk dat het moet passen bij je bezigheden en vooral ook met je persoon en blijf het iets vinden voor ADHD’ers.

Sgml/xml user group over ketens in de zorg

2010-06-16T12:00:00.000-07:00

Op 30 maart tijdens de beurs Zorg & ICT was er een congres van de SGML/XML users group. Een groep waarvan de naam duidt op gegevensstandaardisatie, maar die in toenemende mate zich richt op keteninformatisering. Een logische ontwikkeling.
Hoewel de naam een techneutenclub zou kunnen suggereren, werd een programma gebracht met cases, die bijzonder interessant waren voor het gebruikerspubliek van deze beurs.

De eerste spreker was zonder meer het hoogtepunt van het programma.
Alexander de Vries is chirurg in het Medisch Centrum Haaglanden en initiatiefnemer van Medischegegevens.nl.
Dit is een project waarbij een patiënt van MC Haaglanden toegang heeft tot zijn eigen medische gegevens.

De spreker vindt de rol van de patiënt bij het medisch dossier belangrijk. En vindt, dat de medische informatietechnologie achter loopt in een wereld waarin internetbankieren, internetshoppen en sociale netwerken gewoon zijn geworden. Doordat patiënten intensief hun dossier volgen, verloopt de communicatie tussen arts en patiënt beter, zo is de ervaring van de spreker.

Ten aanzien van het eigenaarschap van de gegevens werden tot op heden door de medische wereld vooral de medici als eigenaar gezien. Volgens de spreker moet toch uiteindelijk de patiënt worden gezien als belangrijkste eigenaar.
De autorisatie is momenteel binnen het ziekenhuis eenvoudig, hetgeen ook onverwachte bijverschijnselen heeft. Zo was er 1500 keer een inkijk in het dossier toen een zekere Holleeder in het ziekenhuis werd behandeld. En ook bij de behandeling van voetballer Van Persie bleken opvallend veel leden van de staf belangstelling te hebben voor het dossier.

Het systeem wordt gevoed door het Elektronisch Patiënten Dossier van het MC Haaglanden, maar kan ook gevoed worden door de systemen van andere zorgverleners. Dat laatste zouden de initiatiefnemers graag zien, maar helaas is bij deze toepassing het Not Invented Here syndroom sterk. Op veel andere plaatsen zijn soortgelijke toepassingen in onderzoek. Een vraagsteller, die enthousiast zo’n alternatief elders beschreef, kreeg een korte en terechte repliek van de spreker: “Jullie hoeven er niet over na te gaan denken, want dat heb ïk al gedaan.”

De kracht van deze applicatie is, dat hij gedreven wordt door de inzet van een medische professional.
Het valt mij op, dat in de zorgwereld veel innovatieve applicaties worden ontwikkeld door medici met interesse en vaardigheid in ICT. Zo zijn er applicaties voor Huisartsenposten en voor Dermatologisch teleconsult. En als applicaties door zorgprofessionals (i.t.t. ICT-professionals) worden ontwikkeld zijn ze veel beter afgestemd op de behoeften van het betreffende vak. Met als resultaat enthousiaste gebruikers. Een vergelijkbaar ontmoetingspunt als Medischegegevens.nl is de IVF-site van het Radboud (met informatieverstrekking en chatbox), dat reeds een innovatieprijs heeft gewonnen.
Het onwikkelen van gerichte applicaties door gebruikers heb ik veel minder gezien bij overheden en in de financiële dienstverlening. Daar worden ze meestal ontwikkeld door ICT-specialisten. Misschien komt dat, omdat medici meer dan ambtenaren en financiële mensen qua basisopleiding en interesse toch meer aan de bèta-kant zitten.

AGIM bijeenkomst op 18 maart over ontspoorde megaprojecten

2010-06-05T09:42:00.000-07:00

Het Amsterdamsch Genootschap van Informatiemanagers was bijeen voor een themabijeenkomst. Circa 20 leden waren aanwezig. AGIM verenigt alumni van de postdoctorale opleiding EMIM (executive master of information management) van de Universiteit van Amsterdam. In deze weblog verschijnen daarover tweemaal per jaar postings.

Er zijn in het verleden speciale EMIM-jaargangen geweest van politie-organisaties. Enkele keren zijn er door alumni uit die groep al bijeenkomsten georganiseerd, bijvoorbeeld bij Politie Amsterdam Amstelland en bij KPLD in Driebergen. Dit keer waren we te gast in de Marechausseekazerne in Utrecht, hoewel het geen onderwerp betrof uit de zogenaamde veiligheidsdriehoek. Een van de alumni vertelde over grote infrastructuurprojecten en met name de Betuwelijn, de HSL en de Amsterdamse Noord-Zuid lijn.

Hij vertelde de historie van de projecten en had een opzet gemaakt van succes- en faalfactoren in zijn analyse.
Volgens zijn relaas zijn vaak zaken doorgedrukt door politieke drijfkracht en vanuit persoonlijke belangen van politici en bevriende aannemers.
In 2009 rapporteerde de Rekenkamer over de problemen bij grote ICT-projecten van de overheid en adviseerde om voor een betere governance gebruik te maken van de Engelse Gatewaymethode. (Eerder schreef ik in deze weblog over de Gatewaymethode.)
Zouden bovengenoemde politieke drijfkracht en persoonlijke belangen door een Gatewayreview in een vroeg stadium geblokkeerd zijn? In potentie kan de Gatewaymethode vroegtijdig zo’n probleem aantonen en het projectidee blokkeren, voordat de beslissing wordt genomen om het project te laten starten. Dat vereist wel, dat objectieve en deskundige reviewers worden ingeschakeld en dat hun advies serieus wordt genomen.
Kort geleden schreef ik een posting over het overheidsprogramma NUP, dat naar mijn waarneming gewoon doorgaat terwijl er een vernietigend oordeel ligt vanuit een Gatewayreview. Dat krijg je natuurlijk als je zo’n review pas houdt, als het programma al met veel tam tam een half jaar is opgestart.

Ook als een infrastructuurproject om politieke redenen wordt doorgedrukt, kan je vervolgens nog de vraag stellen hoe je de kosten zo laag mogelijk houdt. Ten aanzien van die vraag heeft de Rekenkamer gesteld, dat de scope van project of deelproject overzienbaar moet worden gehouden. Met name bij de Betuwelijn lijkt er geen enkele rem gezeten te hebben op de ontwikkeling van de scope met een enorme kostenexplosie als resultaat. Overigens was er in het gehoor een professional die als projectbureaumedewerker betrokken was bij de Betuwelijn. Hij wist te melden, dat de Betuwelijn in een internationale vergelijking gunstig wordt beoordeeld ten aanzien van projectresultaten. Hoe dan ook, vanaf de A15 zie je hem in volle glorie liggen, geweldig opgetuigd, maar nauwelijks gebruikt.

Soms lijkt het erop, dat we wel degelijk leren van het mislukken van grote projecten. Afgelopen jaar woedde de discussie over de kilometerheffing. De risico’s van een te optimistische kijk op de nieuwe technologie werden breed uitgemeten. En hebben m.i. uiteindelijk er mede toe geleid, dat er wordt afgezien van het plan. Dat is dus een voorbeeld van het tijdig afblazen van het project, op het moment dat de overheid zijn hoofd nog niet in de strop van de kostenexplosies heeft gestoken.

Jaarcongres NOiV 18 maart 2010

2010-05-28T07:40:00.000-07:00

Nederland Open in Verbinding (NOiV) is een actieplan, dat wordt gecoördineerd door het ministerie van Economische Zaken. Dit plan en de voorloper ervan (OSOSS, Open Standaarden en Open Source Software) lopen al vanaf 2006 na een bekende motie van kamerlid Vendrik. Op het jaarcongres in het Utrechtse Mediaplaza waren dit jaar 580 deelnemers, tegen 380 vorig jaar op het eerste plenaire jaarcongres. Het onderwerp leeft dus bij Nederlandse (semi)overheden en de sfeer was dan ook geanimeerd.
Eén ding moet mij van het hart: Waarom moeten tegenwoordig grote manifestaties gepaard gaan met een ontzettende teringherrie? Bij het binnenlopen van de mensen in de centrale zaal dreunde een harde disco. Van de weeromstuit gaan mensen dan ook keihard tegen elkaar praten en het geluidsniveau stijgt. Waarom?
Ik maakte in 2006 die herrie mee in een New Yorkse winkel van Abercrombie. Daar werd mij uitgelegd, dat de aard en de sterkte van de muziek door psychologen is uitgezocht, zodat de mensen maximaal in een koopstemming zijn. Zou dat ook bij de manifestaties van tegenwoordig het geval zijn? Mijn advies? Kappen met die herrie. De mensen komen naar een inhoudelijke bijeenkomst en willen met elkaar praten en luisteren. Stop alsjeblieft met die uitwas van het discotijdperk.

De bijeenkomst bestond uit een paar plenaire lezingen van hoog niveau en daarna break-out sessies in kleine zalen. Die break-out sessies hadden wisselend niveau. Organisatoren van een manifestatie zouden weldegelijk de presentatoren moeten screenen op presentatievaardigheden. Ik maakte een spreker mee, die in elke zin minsten 15 maal ‘eh, eh, eh” zei. Dat moet je hemzelf en het gehoor besparen.

Bij de opening presenteerde zich een nieuwe ambassadeur van Open Source. Hij vertelde, dat hij voordien directeur was van bureau Jeugdzorg, hetgeen mij te denken gaf. Maar tijdens zijn verhaal ervoer ik hem als een inspirerend figuur. Bij het bureau Jeugdzorg had hij als principe, dat mensen gestimuleerd moeten worden om hun eigen energie te vinden. Geen gepamper dus. Zijn filosofie spreekt mij aan en is zeker nodig om de open source gedachte te propageren. Zo’n verandering kan alleen door de mensen zelf worden gerealiseerd; het opleggen van die filosofie zal niet werken.
Hij memoreerde terecht de pioniers Frank Heemskerk (nu demissionair) en Cees Vendrik, mensen die met oprecht enthousiasme en energie zich hebben ingezet voor de Open Source beweging, geen baantjesjagers die voor de vorm hun tijd uitzitten.
In deelsessies en plenaire sessies noteerde ik overigens wat ik zelf ook al langer waarneem en beschrijf. Dat Open Standaarden groeien als kool, maar Open Source software alleen op deelgebieden.

De vervanger van Frank Heemskerk, de hoogste ambtenaar van Economische Zaken, deed het trouwens uitstekend in zijn presentatie. Hij benadrukt terecht, dat het bij uitrol van Open Standaarden en Open Source niét gaat om ICT. Het gaat om organisatieverandering.

Voor het eerst kon ik ook de nieuwe CIO van de overheid aanschouwen. Deze CIO is op advies van de Algemene Rekenkamer aangesteld na hun onderzoek naar het mislukken van grote ICT-projecten van de overheid. Ik vond zijn betoog niet overtuigend. Aan de ene kant bestaat zijn functie natuurlijk om via procedures en richtlijnen alle departementen onder controle te krijgen voor wat betreft de uitvoering van hun megaprojecten. Aan de andere kant leidt het alleen maar tot grotere bureaucratie als er niet iets anders bij komt: leiderschap, guts, er bovenop springen etc. De vraag is of het Haagse circuit dergelijk gedrag zou accepteren. Waarschijnlijk niet. Een figuur die er zo op vliegt zal ongetwijfeld wel een vormfout maken, waarop hij keurig wordt afgeschoten om weer plaats te maken voor een kleurloze, niet-effectieve bureacraat.

In een volgende posting wil ik nog een paar sprekers verslaan, die interessante cases inbrachten.

Virtualisatie

2010-05-17T12:55:00.000-07:00

Het is al weer zo’n drie jaar geleden, dat het mij opviel, hoe op de beurs Linuxworld voortdurend de kreet ‘virtualization’ viel. Ik kende de term al veel langer van de IBM mainframes, maar niet van de wereld van pc’s en servers. Sindsdien werd het mij wel duidelijk, dat die ontwikkeling hard nodig was om in het almaar (wild)groeiende machinepark van servers en pc’s de effectiviteit en de efficiëncy terug te krijgen.

Op 9 februari werd het VMware Virtualization Forum 2010 gehouden in Nijkerk. Deze firma is naar eigen zeggen in de afgelopen 12 jaar de marktleider geworden in Virtualisatie.
Uiteraard liet ik deze kans niet glippen om meer te weten te komen over deze trend, die al een aantal jaren in kracht groeit in automatiseringsland.

Hoewel deze trend echt een management-issue is vanwege de grote impact die virtualisatie kan hebben op de ICT-kosten en op de verhoogde flexibiliteit van de business, zie je toch vooral de uitvoerende mensen van het computercentrum. Het is altijd interessant om bij de entrée waar te nemen, wie er naar binnen gaan. En meelopend in de stroom mensen vanaf de parkeerplaats naar de ingang zag ik aan de auto’s en aan de mensentypen, dat vooral de mensen van het computercentrum (operators, managers, staf) hierop af kwamen.
Volgens mij was er enigszins een mismatch tussen de gepresenteerde informatie en de bezoekersgroep. De presentaties waren vooral gericht op de (vermeende) winstpunten voor de business en minder op de inhoud van wat virtualisatie eigenlijk is en doet.
Het sterkst was dat merkbaar in het programmaboekje. Zwaar glossy formaat, maar nul inhoud. Vol met advertenties met oppervlakkige claims. Dit glanzende programmaboekje was zo oppervlakkig in elkaar geflanst, dat sommige advertenties gewoon nog in de Franse taal waren weergegeven. Waarschijnlijk door een Amerikaan gekopieerd vanuit een event in Frankrijk! Ik sprak erover met vertegenwoordigers bij de stand van Trend Micro, wier advertentie ook in het Frans was opgenomen. Zij gaven mij interessante white papers; de inhoud is dus wel degelijk aanwezig, als je de juiste mensen de ruimte geeft.

De aftrap werd gegeven door de Regional Director Benelux van WMware. Hij vertelde, dat zijn firma 12 jaar geleden de virtualisatie van de mainframes overbracht naar de wereld van x86, de Intelplatforms van servers en pc’s. Veel bedrijven hadden grote behoefte aan consolidatie in de wildgroei van hardware en software. Hij noemde het feit, dat van het ICT-budget 70% gaat zitten in maintenance. En dit getal hoor en lees ik al tientallen jaren. (vgl software bouw). Er zijn zelfs bedrijven waar het richting de 100% groeit en dat betekent dus, dat elke vernieuwing voor zo’n bedrijf onmogelijk is. Ingrepen als Virtualisatie zijn dus zeer welkom!

Er waren interessante presentaties over clouds, desktopmanagement en virtualizationmanagement. Elke vernieuwing geeft weer kansen op wildgroei, als men zijn verstand niet gebruikt. En het blijkt altijd weer de grote valkuil om maar lukraak te werken. Virtualisatie vind ik een prachtig voorbeeld. Want enerzijds biedt het de mogelijkheid om de grote wildgroei aan servers weer te beheersen, maar anderzijds is het zo makkelijk om een nieuwe virtual machine aan te maken, dat een onoverzienbare massa VM’s het resultaat is. Men heeft er ook al een naam voor: VM-creep. Virtualization management moet daarvoor de oplossing bieden.

Terug naar de presentatie van de regional director: Volgens zijn presentatie heeft VMware wereldwijd 170.000 klanten. Daaronder alle Fortune 100 bedrijven en 96% van de Fortune 1000.
Interessant was dat hij drie stadia onderscheidde bij de inzet van Virtualisatie. Logischerwijs zijn kostenverlaging en beter beheer de eerste stap en voor bedrijven de eigenlijke trigger om virtualisatie toe te gaan passen. De tweede stap die hij noemt behelst het openen van nieuwe business opportunities: De LOB’s profiteren van grotere snelheid en stabiliteit bij de uitvoering van processen. En via SLA’s kunnen ze die cruciale succesfactoren ook concreet gaan managen. Als derde stap noemt hij de ontwikkeling naar SAAS, Software as a Service. Als dat namelijk bereikt wordt, hoeft een bedrijf zich niet meer bezig te houden met ICT maar uitsluitend met zijn business. ICT zal net zoals water, gas, licht zonder verder gedoe altijd beschikbaar zijn.

Gateway-review van het NUP Programma

2010-05-03T09:07:00.000-07:00

Eerder schreef ik op deze weblog over het Nationaal Uitvoeringsprogramma NUP. En vanuit interesse voor ICT Governance ook al eens over de Gatewaymethode, die beoogt om megaprojecten niet te laten ontsporen door regelmatige, deskundige en onafhankelijke reviews. De Algemene Rekenkamer heeft het toepassen van deze methode geadviseerd, nadat zij vorig jaar een onderzoek publiceerde naar het mislukken van grote overheidsprojecten.

De beide onderwerpen komen bij elkaar nu er een Gateway-review is gehouden over het NUP-programma. Het goede bericht is, dat zo’n review is gehouden, het slechte nieuws is, dat er naar mijn waarneming totaal niks wordt gedaan met de vernietigende uitkomst van de review. Ik citeer wat de Gateway-review naar buiten brengt:

QUOTE
Te complex, een eenzijdige oriëntatie op techniek en een gebrek aan visie. Het landelijke overheidsprogramma dat de basis moet leggen voor een soepele elektronische dienstverlening aan de burger, dreigt te mislukken.
Verbeteren
Dat stelt een team van onafhankelijke deskundigen dat in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken het uitvoeringsprogramma doorlichtte. Eind 2008 spraken rijk, gemeenten, provincies en waterschappen af vaart te maken met het verbeteren van de elektronische dienstverlening.
Vertrouwelijk
Vier deskundigen onder leiding van Arthur Docters van Leeuwen, oud-voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten, onderwierpen het Nationaal uitvoeringsprogramma (NUP) aan een zogenoemd gateway review.
Dat is een in Engeland ontwikkelde methode om in korte tijd de slaagkansen van ICT-projecten te beoordelen. Vakgenoten interviewen daarbij in een paar dagen de belangrijkste betrokkenen. De Automatisering Gids wist vorige week de hand te leggen op het vertrouwelijke eindrapport van de reviewers.
Imago
De beoordelaars geven het uitvoeringsprogramma e-overheid de code kleur rood. Als de minister niet snel ingrijpt, dreigt er onacceptabel grote schade. De kwaliteit en het imago van het openbaar bestuur zijn volgens Docters van Leeuwen en zijn collega’s in het geding. Probleem is dat het invoeren van de nieuwe dienstverleningsconcepten om ingrijpende organisatieveranderingen vraagt. Gemeenten hebben daar ondersteuning bij nodig, maar die wordt nog maar mondjesmaat geboden.
Te omvangrijk
Het NUP, dat bestaat uit negentien bouwstenen, zes voorbeeldprojecten en vier andere onderdelen, is volgens de beoordelaars ook veel te omvangrijk en complex. Ook de samenhang ontbreekt. De kritiek op de totstandkoming van de e-overheid komt niet onverwacht. Begin deze maand publiceerde BB Digitaal Bestuur een artikel waaruit bleek dat maar zeven van de negentien NUP-bouwstenen tijdig opgeleverd kunnen worden.
UNQUOTE

In februari was de Gatewayreview, maar 30 maart werd op een leveranciersbijeenkomst met het programma NUP met geen woord gerept over de kritiek. Vrolijk wordt er gefilosofeerd over de verdere realisatie. Nu hebben leveranciers daar natuurlijk geen belang bij (lekker doorgaan met het budget opeten), maar vanuit het programma zou je een zekere sense of urgency willen proeven.
De politiek, die zelf om de review heeft gevraagd, gaat over tot struisvogelpolitiek. Lees bijgaande link van 2 april 2010.

Gelukkig is er een tweede kamerlid, Arda Gerkens, dat zich hier boos over maakt. Ik heb haar geattendeerd op het verslag van de NUP-leveranciersbijeenkomst. Maar ik vrees het ergste. Men maakt zich achteraf druk om mislukking van megaprojecten. En als er een kans is om eerder in te grijpen, is niemand geïnteresseerd. Wat is dat toch?

Leveranciersbijeenkomst GBA

2010-04-22T06:32:00.000-07:00

Het houden van zogenaamde leveranciersbijeenkomsten wordt populair. Enige maanden geleden organiseerde het programma NUP zo’n bijeenkomst. (Zie mijn posting van 10-12-2009.)
Op 14 januari 2010 was er zo’n bijeenkomst om leveranciers voor te lichten over het programma mGBA, oftewel modernisering GBA.
Bij deze bijeenkomsten zijn alle leveranciers uitgenodigd, niet alleen degenen die zijn uitverkoren om een rol te spelen in het programma, maar ook degenen die geen directe rol spelen maar wel geïnteresseerd zijn. Voorts is het de bedoeling, dat dergelijke bijeenkomsten niet alleen plaatsvinden vóór de leveranciersselectie en de start van het programma, maar ook tijdens de looptijd van het programma. Dit soort bijeenkomsten is naar mijn stellige overtuiging één van de maatregelen, die het mislukken van grote projecten kan helpen voorkomen. Door dergelijke communicatie blijft het project open en transparant en wordt iedereen scherp gehouden.

De modernisering van GBA houdt ongeveer het volgende in: Het GBA is al ruim twintig jaar operationeel en was de eerste nationale basisadministratie. Het is echter geen centrale applicatie; alle gemeenten (ruim 400) hebben een eigen GBA-applicatie en communiceren met elkaar via een postbussensysteem. Het enige gecentraliseerde en gestandaardiseerde element is het postbussensysteem. Als ik mij goed herinner, is destijds voor deze gedecentraliseerde architectuur gekozen, omdat men toen inschatte, dat een gecentraliseerd systeem zou mislukken door zijn complexiteit.

Maar zie, na twintig jaar is de zaak gestabiliseerd en de technologie ook weer beter. En dan gaan de voordelen van een centrale applicatie toch weer lonken. En dat is nu net de kern van deze Modernisering GBA.

In het nieuwe GBA worden de deelsystemen GBA-V en BZS-K onderscheiden. GBA V(verstrekkingen) wordt een gecentraliseerde database waarin de gegevens van alle burgers zijn geregistreerd. Een afnemer hoeft dus straks niet meer bij honderden gemeenten gegevens op te vragen, maar doet dat straks op één plek, namelijk GBA-V.
Zelf had ik als projectmanager bij de Polisadministratie van UWV alleen te maken met verstrekkingen door GBA. Dus het andere deelsysteem van mGBA, namelijk BZS-K, zegt mij minder. BZS-K staat voor Burgerzakensysteem Kern en het is de applicatie, die gemeenteambtenaren gebruiken om hun taken uit te voeren t.a.v. de bevolkingsadministratie.

De projectleider GBA-V vertelde over het projectplan. Dat kent 7 stappen tot 2012. Dus over 2 jaar worden 7 stappen opgeleverd. Ongetwijfeld heeft men gedacht aan de lessen van mislukte megaprojecten, dat grote programma’s moeten worden opgedeeld in kleinere behapbare deelprojecten. Als laatste stap volgen de aansluitingen op BZS en LO4 (= logisch ontwerp versie 4).

Bij de inleiding vertelde programma-manager Moelker ook over de aanbestedingsstrategie. Men zal niet meer gebruik maken van de mantels van ICTU en BZK. Bij de aanbestedingsstrategie worden nieuwe criteria en Europese spelregels gehanteerd. Aan de vragen die daarop volgden was te merken, dat de bestaande leveranciers van GBA dat maar niks vonden. Het programma heeft m.i. goed gezien, dat levend houden van de concurrentie en kansen geven aan nieuwe spelers de zaak scherp houdt.

Al met al vind ik het een goede greep van het programma om tijdens het project voortdurend de dialoog aan te gaan met de leveranciersmarkt. Zoals ik al hiervoor opmerkte: Open en transparant houden van projectinhoud en projectvoortgang zal het resultaat ten goede komen.
Open en transparant voorkomt, dat doofpotten en mantels der liefde kunnen optreden.

AI leidt nu ook op voor de mastertitel.

2010-04-10T01:29:00.000-07:00

Het Actuarieel Instituut (AI), hét opleidingsinstituut voor actuarissen in Nederland, heeft een belangrijke mijlpaal bereikt. Op alle niveaus werden tot nu toe actuarissen opgeleid, maar één titel ontbrak nog, namelijk de mastertitel. Die is er nu: Master of Actuarial Sciences, EMAS.
Om geaccrediteerd te zijn voor deze academische opleiding is een samenwerking ingericht met de Universiteit van Tilburg (UvT).

Op 25 januari 2010 was er een voorlichtingsbijeenkomst voor alle vakgroepen en examencommissies.
De bestaande opleiding Actuariëel Analist van het AI heeft de status gekregen van bachelor-examen. (En Actuarieel Rekenaar heeft de status van propedeuse.) De Actuariële Analisten kunnen doorstromen naar de EMAS-opleiding.

In de EMAS-opleiding is 1.5 jaar bestemd voor de APC (Actuarial Practice Cycle). In de APC worden 6 delen cursorisch onderwijs gegeven door docenten van de UvT en 6 delen casuïstiek door docenten van het AI.
Om enig idee te geven van de inhoud van de APC volgt hieronder de uitleg uit de presentatie van 25 januari:

•Cursus 1: “Statistical methods” samen met
casus 1: : Long term care” en casus 2: “Schade driehoek” en casus 6: “Arbeidsongeschiktheid”.

••Cursus 2: “Valuation and hedging” samen met casus 3: “Woekerpolis”, casus 8: “Universal life” en casus 9: “Traditioneel vs marktconsistent waarderen”.

••Cursus 3: “Life en pensions” samen met casus 4 en 5: “Pensioenfonds” en casus 10: “Pensioenregeling”.

•Cursus 4: “Risk and regulation” samen met casus 11: “Productontwikkeling preferred life” en casus 12: “Riskmodel voor schadebedrijf”.

••Overig: cursus 5: “Risk perception and product development” en cursus 6: “Procesmanagement and communication”.

Het diploma Actuariëel Analist is de bachelor die toegang geeft tot EMAS. Maar om ook andere gediplomeerden de mogelijkheid te geven om de EMAS-opleiding te volgen is er een Schakelprogramma ontwikkeld. Afhankelijk van de gevolgde vooropleiding moeten één of meer modules van het Schakelprogramma worden doorlopen. Het Schakelprogramma is dus een zogenaamd deficiëntie-programma. Zoals ooit het Colloquium Doctum mensen zonder VWO-opleiding de mogelijkheid verschafte om toegelaten te worden tot de universiteit.

Na de 1.5 jaar opleiding APC (actuarial practice cycle) volgen nog 6 maanden voor de scriptie en dit is de zogenaamde Specialisatie Risicogebied.

Ten aanzien van de examinering geldt het volgende:
1. De modules worden schriftelijk geëxamineerd.
2. De cases worden geëxamineerd door presentatie en rapportage (voor groepen van ca 5 personen).
3. De scriptie wordt geëxamineerd door presentatie en verdediging.
4. Via mentoring en het bijhouden van een logboek wordt een kandidaat aangesproken op voortgang t.a.v. alle eisen aan competentie.

Deze examinering weerspiegelt de moderne aanpak, die men tegenwoordig aan universiteiten aantreft. Zelf blijf ik er altijd aan hechten, dat de individuele beoordeling een belangrijke plaats houdt bij examinering. Want het werken in groepen heeft als belangrijk leereffect, dat mensen leren om in groepen te werken, hetgeen in hun werkpraktijk belangrijk is. Maar het werken in groepen biedt toch mogelijkheden aan free-riders om mee te liften op de capaciteiten en inzet van andere groepsleden.

Een softwarepakket voor schadeverzekeringen

2010-03-29T22:47:00.000-07:00

Eerder schreef ik op 11-2-2009 over pakketsoftware in verzekeringsland. Als voorbeeld werd genoemd de toen lopende implementatie van Ebaotech bij ASR Verzekeringen.
Het voornemen was daar om in de zomer van 2009 te testen en vervolgens in produktie te gaan met het produkt Multizekerheidspolis..
In januari 2010 ben ik weer gaan kijken om te constateren, dat deze plannen zijn gehaald en dat intussen de mediacampagne voor de Multizekerheidspolis werd voorbereid.
Heden, februari 2010, heb ik inderdaad de commercials voor de Multizekerheidspolis in de STER-blokken zien langskomen.

De projectleider verdient een compliment voor deze resultaten. Behalve goed leiderschap vanuit projectleiding en business-opdrachtgever is een goed afgebakende scope m.i. belangrijk geweest voor het succes. Ik verwijs naar professor Chris Verhoef van de VU, die aantoont, dat met name omvang en complexiteit de oorzaken zijn van het mislukken van grote projecten. Bij ASR is bij de start de omvang beperkt tot één nieuwe polis; uiteraard blijven zich altijd verrassingen voordoen maar deze bleken oplosbaar. De flexibiliteit en de betrouwbaarheid van de leverancier worden in dit verband ook positief beoordeeld.

Binnen het verzekeringsprodukt Multizekerheidspolis worden alle dekkingen aangeboden. Dat is bijzonder want in de klassieke pakketpolissen worden meerdere produkten gebundeld teneinde de vereiste dekkingen te kunnen bieden.
De beperking in scope van de pakketimplementatie houdt in, dat alle bestaande verzekeringsprodukten nog worden geadministreerd in de oude applicaties. Conversie daarvan naar het softwarepakket wordt in de komende jaren voorzien. Tevens wordt de schadeafhandeling erbuiten gehouden, waarvoor tot nu toe een succesvolle andere applicatie draait.

Het Ebaotech pakket is een zogenaamde STP-applicatie (straight through processing). Dat betekent bijvoorbeeld, dat tussenpersonen in het land offertes kunnen maken, aanvragen kunnen indienen en polissen kunnen printen door via internet rechtstreeks met de applicatie te werken. Binnen de muren van de verzekeraar worden automatisch de processen van de verzekeraar getriggerd door de activiteit van de tussenpersoon, zodat in de meeste gevallen geen interventie van een acceptant of administrateur nodig is. Ideaal voor de snelheid van het proces en voor het verlagen van de administratieve kosten. Ooit werd hiervoor de term Extended Office bedacht: Het werk van de tussenpersoon buiten past naadloos in het totale proces en er is geen grens of overdrachtspunt tussen zijn werk en de backoffice van de verzekeraar.
De omgeving die Ebaotech biedt laat tussenpersonen ook rechtstreeks chatten met medewerkers op het kantoor van de verzekeraar. Zo heeft ASR tijdens de systeeminvoering 8 zogenaamde acceptatiecoaches ingezet, die ieder tegelijkertijd 2 chats met tussenpersonen kunnen voeren om hen te helpen met vragen over het systeem. Dat is nog eens wat anders dan de werking van de klassiek telefonische helpdesks.

Naar zeggen is SNS Reaal een andere verzekeraar, die in Nederland bezig is Ebaotech te implementeren.
SNS Reaal kennen we als een verzekeraar, die succesvol nieuw aangekochte portefeuilles onderbrengt in haar administratie. Een hele lijst van verzekeraars werden de afgelopen jaar ingelijfd, veelal dochterbedrijven van Franse, Duitse en Zwitserse verzekeraars die het vanwege kleine schaal toch niet konden bolwerken in Nederland en die vaak vastliepen in hun automatisering. SNS had de backoffice-platformen om de betreffende portefeuilles succesvol te converteren naar één centrale portefeuille.
Blijkbaar heeft SNS het nuttig geacht om behalve haar eigen platformen daarvoor nu ook het pakket van Ebaotech in te zetten. Ik ben benieuwd of dit softwarepakket ook deze uitdaging aankan.

De 100ste posting op deze weblog!

2010-03-15T02:27:00.000-07:00

Vandaag verschijnt de 100ste posting op deze weblog. De eerste posting op deze weblog werd geplaatst in april 2007. Het is nu, in maart 2010, een goed moment om even stil te staan bij deze 100ste posting en te evalueren:
- Met welk doel werd deze weblog gestart en is dat doel behaald?
- Zijn er nieuwe ervaringen opgedaan sedert de start van deze weblog?

Een weblog moet je op de eerste plaats starten voor jezelf. Omdat je behoefte hebt om bepaalde ervaringen uit te werken en vast te leggen.
En op de tweede plaats om ook naar anderen (collega’s en klanten) een indruk te geven van de zaken waarmee je professioneel bezig bent. Een uithangbord voor je éénmans-BV.
Achteraf gezien stel ik vast, dat het inderdaad voldoening geeft om ervaringen in een weblog op te schrijven. En tevens dat ik bij verschillende postings een groot aantal bekenden geattendeerd heb op een posting, vaak met positieve respons van hun kant.

Al direct bij de start van de weblog heb ik een teller op de weblog geïnstalleerd . Deze software van Statcounter geeft per dag het aantal bezoekers aan. Daarnaast wordt het aantal geopende pagina’s geteld. Sommige bezoekers lezen namelijk niet alleen de laatste posting, maar zijn blijkbaar zo geïnteresseerd, dat ze terugbladeren naar vorige postings. De gegevens vanuit Statcounter luiden per 12 maart 2010 als volgt:
Sedert april 2007 kwamen er 2469 bezoekers op de weblog.
Van dit aantal waren er 372 zogenaamde ‘returning visitors’. Bezoekers dus die vaker kwamen.
In totaal waren er 3683 pageloads; bezoekers lazen niet alleen de laatste postings maar bladerden ook door naar oudere postings.

De teller op de weblog geeft je inzicht in het verkeer op de blog. Zo waren er hoge pieken in het bezoek in de herfst van 2008 en de zomer van 2009. De eerste piek werd veroorzaakt, doordat ik na afsluiting van een lange opdracht bij UWV enkele tientallen professionele collega’s attendeerde op enkele postings. Je ziet daarvan dus duidelijk het effect.
De tweede piek was verrassend voor mij. Want in juni 2009 schoot het aantal bezoekers omhoog. Ik begreep de oorzaak pas, toen ik van het Actuarieel Instituut hoorde, dat zij op hun website bij Nieuws een vermelding hadden gemaakt van mijn posting ‘Actuarissen als kritische waarschuwers’. Dat vond ik een eervolle vermelding!

Hierboven noemde ik al, dat ik af en toe groepen vakbroeders attendeer op mijn posting. Voor dat doel maak ik gebruik van de sociale netwerktool LinkedIn. In de adreslijst daarvan kun je de ‘connecties’ aanvinken, die je een bepaald bericht wilt toesturen.

Een leermoment voor mij was, dat de titel van je posting ertoe doet. In mei 2007 bijvoorbeeld schreef ik over een seminar over Business Process Management. De posting gaf ik nietsvermoedend de titel ‘Business Process Management’. Direct zag ik via Statcounter het bezoek stijgen. Ik heb daaruit de les getrokken om voortaan titels te geven, die niet algemeen gezocht worden in zoekmachines. Mijn doel is namelijk niet om grote aantallen bezoekers te trekken, waarmee ik verder geen relatie heb. Om een paar recente voorbeelden te noemen: Een posting over het overheidsprogramma M&ICT noemde ik niet ‘M&ICT’ maar wel ‘Opschaling van maatschappelijk relevante ICT-applicaties’.
En een posting over mijn bezoek aan de pakketleverancier Leanapps droeg in de titel niet de leveranciersnaam maar kreeg als titel ‘Veelbelovende pakketsoftware voor levensverzekeringen’.
De bezoekers zijn dan vooral bekenden en mensen, die door jezelf geattendeerd worden op de posting. En niet de vele onbekenden, die via Google zoeken naar M&ICT of Leanapps.

Kortom, de ervaringen met het bijhouden van een weblog vind ik heel positief en voorlopig ga ik daar mee door. We gaan op weg naar posting nummer 200!

Aanbestedingen en verwerving van Open Source

2010-03-10T07:36:00.000-08:00

NOiV is de opvolger van Ososs waarover ik 27 februari 2008 schreef. Ooit begon OSOSS in 2006 met een beroemde motie van kamerlid Vendrik. Ik vraag me af, in hoeverre Open Source nu ruim 3 jaar later nog steeds een belangrijk doel is. Immers de leveranciers van gesloten software zijn allemaal meegebogen naar Open Standaarden, zodat ‘customer lock in’- situaties steeds minder voorkomen. Blijft het argument van de kosten, waarbij men zich realiseert, dat open source weliswaar gratis verkrijgbaar is, maar dat het gebruiken en beheren van deze software dus zeker niet gratis is.

Ik bezocht twee bijeenkomsten waar het programma NOiV probeert open source en open standaarden te promoten, in lijn met de eerder genoemde kamermotie. En ik krijg daarbij het idee, dat het promoten van open source een achterhaald doel is. Er zijn wel instellingen, die graag meebewegen in het inzetten van open source. Maar dat vereist wel, dat management en ICT’ers bij zo’n instelling een duidelijke eigen visie hebben op ICT. Veel instellingen vinden het veel gemakkelijker om zich te laten leiden door de visie van een grote ICT-leverancier (zoals IBM, Oracle of Microsoft). Zij stellen begrijpelijkerwijs de vraag: “Wat schieten we op met open source?” Want je gaat conversietrajecten in en riskeert het om gebruikers, die momenteel zeer tevreden zijn bijvoorbeeld met de Microsoft Officesoftware, in de problemen te brengen met een conversie waarom ze niet gevraagd hebben.
Dus zullen veel instellingen blijven bij de closed source van IBM, Oracle, Microsoft e.a. Anders ligt het bijvoorbeeld in Frankrijk, waar de overheid het voor alle overheidsinstellingen verplicht heeft gesteld om gebruik te maken van open source in plaats van Microsoft Office.
Zo niet in Nederland. Het programma NOiV promoot weliswaar het gebruik van open source en open standaarden bij overheden, maar hanteert daarbij het principe ‘comply or explain’. Met andere woorden: Als je keuze niet uitgevallen is voor open source of open standaarden, dan moet je een verhaaltje klaar hebben om het uit te leggen. En zo’n verhaal is er altijd wel.

Volgens mij is de ontwikkeling zo, dat open standaarden wel breed doorzetten, maar open source niet. Immers, de softwareleveranciers buigen mee met de tijdgeest en zorgen ervoor, dat hun software via open standaarden naadloos communiceert met de buitenwereld, zodat de closed software probleemloos past binnen een applicatielandschap. En daarnaast is het een feit, dat de ondersteuning van closed source door leveranciers beter is geregeld dan de ondersteuning van open source. IBM c.s. hebben nog steeds meer solide organisaties staan dan de Red Hats en de open source communities van deze wereld.
Zo kan er een situatie van best of breed ontstaan. Je hanteert een mix van open software en closed software, al naar gelang deze produkten zich bewezen hebben. Sommige open software produkten zijn ijzersterk en onomstreden. Denk aan Apache voor webservers en Mozilla Firefox voor internetbrowsers.

Illustratief was de presentatie van een waterschap (één van de lagere overheden naast provincie en gemeente). Daar was een aanbestedingstraject georganiseerd voor de verwerving van een Content Management Systeem (CMS). De projectleider vertelde, hoe voorwaarden waren ingebouwd om open software uitdrukkelijk een kans te geven. CMS software is bekend als een domein, waar open software hoge ogen gooit met bekende produkten.
Desondanks waren er na de inschrijvingstermijn maar 5 aanbiedingen die aan de voorwaarden voldeden. 3 aanbiedingen vielen af omdat ze niet rechtsgeldig bleken (handtekening van verkeerde persoon bijvoorbeeld of solvabiliteit onvoldoende geacht). De 2 overgebleven aanbieding betroffen dus closed source!
Dit laatste leidde in de zaal tot enigszins honende opmerkingen. Men merkte op, dat de overheid via het programma NOiV uitsluitend met de mond belijdt, dat zij open source promoot. Maar dat er in de uitvoering vervolgens dusdanige belemmeringen worden opgeworpen, dat open source aanbieders geen partij zijn voor de grote leveranciers, die gespecialiseerde staven kunnen inzetten om de gecompliceerde inschrijving succesvol te kunnen doorlopen.

De spreker demonstreerde welke teksten in de aanbesteding zijn opgenomen om open source aanbieders uit te nodigen. De zaal merkte op, dat de volzinnen in deze aanbesteding van de waterschappen beschouwd kunnen worden als windowdressing.
Het blijkt wel, dat de aanpak van de overheid (comply or explain) door velen als boterzacht wordt beschouwd. Maar als de overheid meer dwingend zou optreden, komen ongetwijfeld de leveranciers middels hun ICT-office in het geweer, hetgeen ook al gebeurd is. Volgens mij is per saldo nu het resultaat, dat er geen level playing field is, maar dat de grote leveranciers door de administratieve zwaarte van de aanbestedingsgevechten in het voordeel zijn.

Veelbelovende pakketsoftware voor levensverzekeringen

2010-02-24T05:09:00.000-08:00

Pakketsoftware in Verzekeringsland heeft mij altijd geboeid. Zie ook mijn posting van 11 februari 2009. Vaak eindigt de belofte van de pakketsoftware in teleurstelling: niet ingeloste beloften, kostenoverschrijdingen en beëindiging van het onvoltooide project.
Pakketten lijken een aantrekkelijke optie want in principe zijn verzekeringsprodukten overal in de kern hetzelfde. In ieder geval bevatten ze dezelfde kerngegevens en hebben ze dezelfde kernprocessen. Maar ‘the devil is in the details’. Pakketten konden het niet waarmaken.
En bovendien werden pakketten telkens verrast door nieuwe technologie. Bij iedere technologyshift viel een generatie pakketleveranciers om.

Ik was op bezoek bij een bevriende actuaris, die na jarenlange ervaring bij verzekeraars en ICT-dienstverleners nu werkt bij pakketleverancier Leanapps.

Dit pakket verraste mij zeer positief. Niet alleen heeft het de belofte om alle processen en produkten van levensverzekeraars te ondersteunen, het heeft ook aantoonbaar alle benodigde bouwstenen beschikbaar om direct implementaties voor verzekeraars te realiseren.
De mensen achter dit pakket hebben zeker 20 jaar ervaring met voorlopers van dit pakket en kregen de kans om helemaal vanaf scratch een nieuw pakket te ontwikkelen. En dan komt volgens mij de crux. Want het inzetten van nieuwe technology (webenabled) is prachtig, maar doorslaggevend is, dat zij in detail snapten welke functionaliteit levenapplicaties nodig hebben.
Zoals ik eerder schreef: hoofdijnen neerzetten en de bedrijfstop enthousiast maken is een koud kunstje. Maar de devil is in the details: het is de kunst om de operationale processen met alle punten en komma’s te bedienen. Daar liepen oude pakketten altijd uit de rails: meerwerk tot een veelvoud van oorspronkelijke ramingen en gigantische overschrijding van planningen, waardoor bedrijven met produktlanceringen in de problemen kwamen, c.q. vastliepen in de operatie omdat al gestopt was met het onderhouden van de oude software.

Het bedrijf Leanapps en zijn produkten bouwen voort op jarenlange ervaring in de branche. En gedegen kennis van de produkten en de processen van verzekeraars. Daarbij zijn de technologiekeuzes stabiel: De applicaties zijn webenabled en gebruiken oracle databases.
Het produktieproces van de software kent een verstandige balans van outsourcing (naar India) van systeembouw en deskundige aansturing vanuit Nederland.
Doordat alle modules die een verzekeringsproces nodig heeft echt gereed zijn, is een Proof of Concept voor een verzekeraar een fluitje van een cent.

Er zijn al de nodige klanten voor deze dienstverlening. Maar wellicht kunnen de grote verzekeraars nog lang doorwerken met wat ze in de loop der jaren aan eigen applicaties hebben ontwikkeld. En waarbij ze zelf intussen de nodige modulaire principes hebben doorgevoerd.
Ik denk mét Leanapps dat er een grote kans ligt in de wereld van de pensioenfondsen. Daar zijn er (te) veel van en een consolidatieslag annex moderniseringsslag kan daar aanstaande zijn. En kant en klare IT is daarbij natuurlijk welkom.

De promotie van Open Software

2010-02-14T03:56:00.000-08:00

De overheid heeft in 2008 het programma NOiV (Nederland Open in Verbinding) gelanceerd. Doel is om het gebruik van Open Standaarden en Open Source te bevorderen. Er is voor overheden en aanverwante organisaties geen verplichting om dat te doen, maar het principe ‘comply or explain’ wordt gehanteerd.
Het programma NOiV probeert nu om voor enkele sectoren Voortrekkers te vinden, die kunnen dienen om de rest van de sector ook te overtuigen van nut en noodzaak van gebruik van Open Standaarden en Open Source. Voor de sector Zorg is het Antonius Ziekenhuis bereid gevonden om als voortrekker te fungeren. Zodoende kreeg ik met vele andere belangstellenden een uitnodiging om op 27 oktober 2009 in het Antonius Ziekenhuis te Utrecht een werkbezoek mee te maken. Het Antonius is als voortrekker gekozen, omdat ze al gedurende 10 jaar kiezen voor Open Source oplossingen en in die tijd onder andere een indrukwekkend Elektronisch Patienten Dossier (EPD) hebben gerealiseerd.

De programma-manager van NOiV legde de aanpak uit. Ze hopen, dat andere ziekenhuizen door het voorbeeld van het St. Antonius worden gestimuleerd om ook keuzes te maken voor Open Standaarden en Open Source. Op de website van NOiV vinden we een verslag van het werkbezoek.

Bij deze noteer ik een aantal punten, die mij zelf bij bleven. En daarnaast nog indrukken, die ik in de zaal en in de wandelgangen opdeed.

Programmamanager Mike Kortekaas van NOiV leidde de bijeenkomst in. Hij geeft aan, dat het programma in 2010 en 2011 resultaten moet opleveren. En volgens mij heeft hij het daar wel moeilijk mee. Ook in deze sessie voor de ziekenhuizen zag ik weinig concreets opbloeien t.a.v. breder gebruik van open source en open standaarden.
Men denkt aan nieuwe businessmodellen met cocreatie en wil ook graag bijdragen in de 20 werkgroepen die het kabinet heeft ingesteld om na de financiële crisis nieuwe inititatieven te nemen. NOiV heeft door Cap Gemini een rapport laten maken over het gebruik van open source en open standaarden in de zorg. Dat heb ik intussen doorgenomen. Cap Gemini concludeert, dat er in de Zorg groot gevaar is voor customer lock-in, omdat er zoveel leverancierspakketten zijn, die het kernproces van de zorg ondersteunen. Wel zien ze ruimte voor open source voor kantoorautomatisering (Open Office), middleware en browsersoftware.

In de presentaties door het Antonius werd de stelling van Cap Gemini bevestigd, dat de leveranciers in feite de ziekenhuizen in de greep houden van ‘proprietary’ softwarepakken.

De overheid (minister Klink op dit moment) werkt aan een EPD alleen voor medicatie en waarneming. Er was nogal wat weerstand in de zaal tegenover de concepten van Antonius; volgens mij snapten de vraagstellers niet dat het landelijk EPD vooral gaat over een schakelpunt. Daarop aansluiten lijkt me geen punt voor een goede applicatie.
Antonius heeft geheel op eigen visie en eigen regie zijn applicatielandschap met open source doorontwikkeld. Bij de vraagstellers uit de zaal proefde ik de behoefte om terug te kunnen vallen op een sterke partij, die ontwikkeling en beheer van applicatielandschap voor zijn rekening neemt. En die partij is er dus niet voor open source; de ziekenhuizen zouden dus gezamenlijk daarover de regie moeten nemen naar het voorbeeld van het Antonius.
Die sfeer was afwezig in de zaal en dat vind ik ook niet gek. Al vele jaren is de trend in ICT om dit vak zoveel mogelijk te outsourcen aan vakkundige specialisten. Wat Antonius heeft gedaan is dus geheel tegen deze trend in en m.i. alleen maar mogelijk, omdat het hoofd ICT iemand is, die zowel praktijkervaring heeft als arts alsook in een eerder leven pakketsoftware heeft ontwikkeld voor huisartsenposten.

Forum over de dochters van NORA

2010-01-29T00:56:00.001-08:00

Binnen het programma Renoir wordt verdere structuur aangebracht in de Nederlandse Overheids Referentiearchitectuur, NORA. Op 4 november 2009 was het NORA-forum gewijd aan het voorstellen van de vier dochters Marij, Gemma, Petra en Wilma.
Het bleek dat deze respectievelijk gefocussed zijn op de rijksoverheid, de gemeenten, de provincies en de waterschappen.

Ik vind het altijd een uitdaging om architectuur van de prachtige topdown-platen toepasbaar te maken naar de praktijk van ontwikkelaars en bouwers. En dat is waar deze vier dochters een bijdrage aan leveren. Zij verzamelen voor de genoemde overheden de zaken die relevant zijn en werken deze uit. Het valt mij op, dat ze voornamelijk allerlei reeds vroeger ontwikkelde concepten onder de noemer van Nora brengen. In die zin is het dus veel meer een consolidatieslag dan een vernieuwing. Dat vind ik ook goed, want overheidsautomatisering werd tot nu toe gekenmerkt door grote versnippering en verwarring. Dat was ook de reden, dat het Nationaal Uitvoerings Programma is gestart. (Zie mijn posting van 10 december 2009.)

Na de algemene inleiding koos ik voor een workshop van Marij, omdat daarin zou worden gesproken over ketens binnen de overheid. Die hebben mijn interesse, omdat ik enige jaren betrokken was bij de Loonaangifteketen.
In de workshop van Marij werd als voorbeeld uitgewerkt de Strafrechtsketen. (De betrokken partijen zijn daar politie, jusitie, dienst justitiele inrichtingen, rechtbanken, reclassering en anderen.)
Spreker Wim Borst noemde enige factoren, die in de keten complexiteit en belangentegenstellingen introduceren:
1) De ketens gaan door bestuurslagen en sectoren. Er zijn dus ministeries, die daar op willen sturen, maar ook allerlei uitvoerende organisaties.
2) Er is geen centraal gezag in de keten. Elke schakel in de keten is autonoom en voert het werk binnen ‘zijn’ schakel uit zoals hij dat wil.
De spreker noemde, waarschijnlijk uit eigen ervaring, dat de centralisatieslag bij politie al 20 jaar duurt. Het doorbreken van lagen en regio’s moet dus niet worden onderschat.

De voornoemde complexiteit en belangentegenstellingen zijn herkenbaar voor eenieder, die in ketens heeft gewerkt.
De spreker herinnerde aan een bekend fenomeen en verklaarde dat ook. Want waarom gebeurt het, dat ketenprojecten een zeer hoge faalkans hebben?
Welnu, stel dat 5 ketenpartners alle een deelproject moeten uitvoeren en elk van die deelprojecten heeft een slagingskans van 90%. Dan ziet dat er op het eerste gezicht gezond uit. Maar eenvoudige kansrekening ( 0.9 tot de macht 5) leert, dat er 59% kans is dat de keten straks werkt!
En als de slaagkans per deelproject 80% is, wordt de kans dat de keten werkt slechts 33%.

Aan de hand van een aantal stellingen werd tot slot in de workshop gediscussieerd in de zaal. Je proefde, dat er veel ervaringsdeskundigen aanwezig waren. Eén opmerking bleef mij bij: Iemand zei tegen een hem bekende functionaris van een ministerie, dat hij teveel ‘redeneert als jurist, maar regels en beleid zijn niet de werkelijkheid’. Dat is ook herkenbaar. Vanuit centrale macht wordt gemakkelijk van alles opgelegd met die kenmerken.

Oude en nieuwe economie, nieuwe winkels en nieuwe dienstverbanden

2010-01-18T02:11:00.001-08:00

In het nieuwe jaar 2010 lees ik op 13 januari in de krant op de economische pagina: “Bol.com spot met de crisis. Omzet internetwinkel groeit ondanks economische malaise met 20 procent.” En op de regionale pagina van dezelfde krant staat op dezelfde dag: “Licht uit bij een familiezaak. Expert Schuurman ten onder aan crisis en winkelstrijd.”
De opkomst van de nieuwe economie en de ondergang van de oude economie ten voeten uit.

De oude electronicazaak begon in 1926 en had op haar hoogtepunt 7 vestigingen rondom Utrecht en was daar een begrip. De eigenaar geeft aan, dat de internetwinkels en de grootschalige winkels als BCC en Media Markt hem de das om hebben gedaan.
De nieuwe internetwinkel Bol.com vertelt, dat zij begon met boeken, maar via de zoekmachine van hun website uitvond, dat de klant op haar site ook zocht naar allerlei andere spullen, en zo werden successievelijk electronica, dvd’s, games en speelgoed toegevoegd aan het assortiment. Een door internet gedreven dynamiek.

Zo rond 1997 gonsde het in mijn consultingfirma Cap Gemini van de verwachtingen voor de nieuwe economie, aangezwengeld door de mogelijkheden van internet. Die verwachtingen bleken te hoog gegrepen en er was in 2001 een correctie, de ‘dotcomcrisis’. De initiatieven die teveel op lucht waren gebaseerd werden doorgeprikt en gingen te gronde. Maar de onderliggende beweging zette door. Niet alleen werd de technologie steeds beter, maar vooral leerden steeds meer mensen en organisaties effectiever daarvan gebruik te maken.
Hierboven werd Bol.com genoemd, maar wie kent niet de fenomenale groeiers als Amazon, Marktplaats, Ebay en Cheaptickets. En de ontwikkeling is nog niet ten einde, want de kinderen van nu zijn nog veel meer vertrouwd met technologie dan hun oudere broers en hun ouders. Zodra zij zich als burger en consument gaan manifesteren zal nog meer van de oude economie naar de marge worden verdrongen.

Wat ik ook een uiting van de oude economie is de zogenaamde Balkenendenorm.
Volgens deze norm moeten personen in de (semi)-publieke sfeer niet meer verdienen dan de premier en dat behelst een jaarsalaris van 181.000 euro.
Maar ik merk, dat regelmatig deze norm klakkeloos wordt toegepast op zelfstandige professionals, die tijdelijk en op contractbasis hun diensten verlenen aan een (semi)-publieke organisatie. En dan wordt dus ‘oud’ (vast 40 jarig dienstverband, zekerheid, naast salaris nog pensioen en andere regelingen) verward met ‘nieuw’ (zzp’er, tijdelijke arbeidsrelatie, geen voorzieningen voor inkomensderving, pensioen en andere regelingen voor eigen rekening).
Zo was er in 2009 commotie over een Chef Luchtkwaliteit bij de Gemeente Utrecht, die ver boven de Balkenendenorm verdiende en zo is er op dit moment gedoe over de beloning van de ICT-top van de politieorganisatie.

Het is interessant om de reacties op deze politiezaak te lezen. Veel mensen reageren emotioneel als ze de hoge beloningen lezen. Anderen nuanceren terecht, omdat het niet gaat om vaste salarissen, maar om beloning van zzp’ers. Medewerkers van de politie reageren zeer negatief vanwege de slechte ICT-systemen. Zeggen bijvoorbeeld dat de hele interne organisatie met al zijn zakkenvullers moet worden opgeruimd, om ‘het werk in handen te geven van een echt ICT-bedrijf’. Achter die opmerkingen zitten twee aspecten. Op de eerste plaats dat van de beloning. Bij outsourcen van dit werk betaalt de Politie dus niet meer die hoge vergoedingen aan personen, maar waarschijnlijk flinke facturen aan de betreffende ICT-firma. Maar in die firma zullen ongetwijfeld diverse professionals en aandeelhouders ruim boven de Balkenendenorm beloond worden. In die zin is dat gemor over de Balkenendenorm dus zinloos. Uiteindelijk gaat het erom of je kwaliteit van diensten krijgt voor je gespendeerde geld. En dat is het tweede aspect. Om die kwaliteit te begrijpen en de realisatie te monitoren heb je goede professionals nodig; zij die alleen kunnen brullen over de Balkenendenorm hebben in dat proces geen waarde.
Er wordt voorspeld, dat het leger van zzp’ ers in de toekomst fors zal groeien (zie mijn posting van 7 mei 2009. Dat is wel degelijk een uiting van de nieuwe economie. Zij zullen hun diensten verkopen aan degene, die daar behoefte aan heeft en die daarvoor wil betalen. En de klant zal de beloning laten afhangen van de waarde, die de geleverde dienst voor hem heeft.

Open Dag van de Marktplaats van UWV

2010-01-07T02:18:00.000-08:00

Ik schreef over de Marktplaats van UWV op 17 maart 2009. Een waarlijk innovatieve aanpak voor zo’n ambtelijke organisatie. Vooral ook, omdat zzp’ers rechtstreeks kunnen aanbieden op vacatures bij UWV en samenwerkende organisaties. Daarmee doet UWV recht aan het feit, dat er een groeiend aantal zzp’ers opereert in het Nederlandse bedrijfsleven. Een tendens van flexibilisering van de arbeidsmarkt die nog sterk zal doorzetten. (Zie mijn posting van 7 mei 2009.)

Op 4 september 2009 bezocht ik een open dag van de Marktplaats op het hoofdkantoor van UWV.
In de inleiding werden de kernpunten van deze aanpak belicht:
- Deze aanpak is Objectief, Transparant en Niet Discriminerend.
- De externe markt is dynamisch en kan snel omslaan van een kopersmarkt naar een verkopersmarkt. De Marktplaats-aanpak geeft UWV de mogelijkheid om snel mee te bewegen, sneller dan via de Mantelcontracten.

Enige feiten:
- Momenteel zijn er 4000 leveranciers geregistreerd, waarvan meer dan 50 % zzp’ers.
- Van de inhuur verloopt nu 40% via mantels en 60% via de Marktplaats. Concreet betekent dit, dat per jaar 400 vacatures via de Marktplaats worden ingevuld.

De Marktplaats is in 2007 als proef begonnen en in 2008 in de volle breedte ingezet. Binnen UWV worden nu alleen inhuur via Mantelcontracten en inhuur via Marktplaats als ‘rechtmatige inhuur’ bestempeld.
Inmiddels hebben al diverse (semi)-overheidsorganisaties meegedaan aan de Marktplaats van UWV, met name denk ik aan de IBG-groep en Politie Amsterdam-Amstelland. Ook de Gemeente Den Haag en de Rotterdamse Haven oriënteren zich op de mogelijkheden.

Ik was altijd al nieuwsgierig welk softwarepakket achter de Marktplaats zit. En dat blijkt dus het pakket Olivia te zijn. Deze software is ontwikkeld binnen ABN Amro Bank. Deze bank heeft het bedrijf Brightbox opgezet om best practices van de bank extern te verkopen. En zo verkoopt Brightbox dus ook het pakket Olivia.

Op de Open Dag die ik bezocht, waren ongeveer 10 leveranciers. Het viel mij bij de kennismakingsronde op, dat ik daarbij de enige zzp’ er was, hetgeen niet klopt met het feit, dat de helft van de geregistreerde leveranciers zzp’er is. Dat verrast mij niet, want vaker merk ik bij leveranciersbijeenkomsten (zoals bijvoorbeeld de grote bijeenkomst van het Nationaal Uitvoeringsprogramma elektronische overheid), dat deze groep zich daar amper laat zien.
Dat komt volgens mij, omdat zij vooral op de inhoud en de uitvoering van klussen zijn gericht en minder op zaken als acquisitie en relatiemanagement.

Tijdens de open dag bijeenkomst en daarna tijdens informele gesprekken worden wel kritische geluiden gehoord. Zo zou de invloed van Inkoop te groot zijn en zou de selectie vooral op prijs gebeuren. En inderdaad is het zo, dat bij het sorteren van de aanbiedingen de prijs het belangrijkste criterium is.
Wat ik tenslotte in het kader van de openheid bijzonder goed vind, is dat de Marktplaats van tijd tot tijd lijsten publiceert waarop voor alle gedane gunningen wordt gerapporteerd, wie de opdracht heeft gekregen en voor welke prijs.

Een jaarafsluiting: Wat passeerde er in deze weblog gedurende 2009?

2009-12-31T01:49:00.000-08:00

In diverse postings schreef ik over de ontwikkeling van de elektronische overheid. Deze gaat massief en op vele fronten door. Medio 2009 werd het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP) gestart om focus te brengen in de vele ontwikkelingen en om in 2010 en 2011 speerpunten van de elektronische overheid te concretiseren.
Soms zie je een concrete uiting daarvan. De speerpunt om authorisatie integraal via DigiD te realiseren had opeens eind 2009 een succesje toen De Nederlandse Bank alle spaarders van het failliete DSB voor de Kerst hun geld terugstortte, als ze een keurig geautomatiseerd afwikkelingsformulier met DigiD ondertekenden.

Van het Elektronisch Patientendossier (EPD) zagen we in 2009 eerst hoe de gewenste landelijke uitrol op veel weerstand stuitte. Later schaarden beroepsgroepen en regio’s zich achter minister Klink, toen bleek dat er ruimte was om hun eigen voorkeuren en reeds ontwikkelde initiatieven binnen de landelijke uitrol een plaats te geven. Het is een goed architectuurconcept om via het landelijke schakelpunt alleen een gedefinieerde gegevensset onderling te communiceren. De lokale systemen en bestanden kunnen dan alle op hun eigen manier en eigen opzet verder functioneren. Dus alleen een landelijk schakelpunt en verder geen centrale systemen en bestanden.
Bij een presentatie bij het Antonius Ziekenuis van hun EPD realiseerde ik mij, dat dit landelijke EPD alleen een (beperkte) set gegevens beschikbaar stelt terwijl de ziekenhuizen en andere zorgverleners in hun eigen EPD een grote mate van procesondersteuning zoeken (Wanneer is de patient opgenomen?, Wie heeft hem wanneer behandeld?, Welke behandelingen zijn nog voor de toekomst gepland? etc.)

Ik schreef tweemaal over zzp’ ers. Onlangs, medio december 2009, bericht het Centraal Plan Bureau, dat de economische groei in 2010 zal meevallen, ondanks de financiële crisis. En ook dat de werkloosheid minder dan voorzien zal stijgen; en ook veel minder dan in andere Europese landen. Als oorzaken van de meevallende werkloosheid ziet men het feit, dat werkgevers mensen vasthouden met oog op toekomstige krapte (om geen kapitaalvernietiging te hebben). Maar óók dat het groeiende leger van zzp’ers de klap opvangt. Hoewel niet goed meetbaar, zijn er aanwijzingen dat veel zzp’ers de gevolgen van de crisis hard voelen. De flexibele arbeid van zzp’ers geeft de economie de kans om klappen op te vangen, net zoals de flexibele arbeidsmarkt in de VS dat doet. Je hoort eigenlijk weinig over dit leed van zzp’ers; en zeker niet van dié mensen die in tijden van hoogconjunctuur er schande van spreken, dat zzp’ers zoveel meer verdienen dan zijzelf.
In de posting over UWV Marktplaats blijkt, dat grote bedrijven en instellingen inspelen op die nieuwe arbeidsmarkt en dat ze zzp’ ers uitdrukkelijk de kans geven. Uiteraard omdat die bedrijven daar zelf veel baat bij kunnen hebben.

Mislukte megaprojecten en ICT governance vragen regelmatig weer aandacht. Via Digitaal Bestuur forum gaf ik in maart 2009 een mening over Gateway. Prima methode, maar methoden doen het niet, als onvoldoende competentie wordt ingezet bij bestuurders en uitvoerders. Zoals ik ook schreef in de posting ‘Actuarissen als kritische waarschuwers’: Deze uitvoerders moeten hun plek verdienen. En opdrachtgevers moeten de competentie hebben om kritische informatie op hun juiste waarde te schatten.

Software-pakketten voor de verzekeringsmarkt hebben al 25 jaar mijn belangstelling. Het lijkt erop, dat die pakketten eindelijk ook vanuit de Wilde Westen sfeer evolueren naar wat ze altijd als belofte inhielden. Met name zag ik dat in 2009 bij Leanapps (levensverzekeringen) en eBaoTech (schadeverzekeringen). Die zullen zeker in 2010 in deze weblog verder worden gevolgd.
Bonne Annéé 2010!

Voorlichting over het NUP voor leveranciers

2009-12-10T02:48:00.000-08:00

Het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid (NUP) hield op 3 oktober j.l. een voorlichtingsbijeenkomst voor leveranciers.
Het NUP is een gezamenlijk initiatief van diverse overheden en uitvoeringsorganisaties en beoogt een versnelling van de realisering van de e-overheid. Ik las, dat het programma is gebaseerd op een advies van de commissie Postma/Wallage in 2007. (“Dat door de enorme hoeveelheid ICT-projecten en initiatieven niemand door de bomen nog het bos kan zien”. Dat laatste herken ik sterk en zo’n versnippering is nooit bevorderlijk voor concrete resultaten.)

Dat de initiatiefnemers expliciet een voorlichtingsbijeenkomst organiseren voor leveranciers, is een erkenning van het feit, dat het zonder kennis en inzet van deze leveranciers het onmogelijk is om de gewenste elektronische overheid te realiseren. De opkomst was groot en ik zag op de deelnemerslijst zo’n 250 namen. (Meestal meer deelnemers van een leverancier en zo te zien maar een enkele zzp’er.)
Bij de openingspresentatie door de projectmanager NUP bleek bij leveranciers wel enige vrees te bestaan, dat door gevolgen van de financiële crisis er te weinig inzet zal zijn bij overheden om bouwstenen van NUP te realiseren.

Steeds meer kom je voor allerlei bijeenkomsten terecht op oude industriële locaties. Zo ook nu weer bij La Fabrique aan het Amsterdam Rijnkanaal in Maarssen. Het heeft wel wat die oude fabriekshallen, maar ik denk dat je in zomer en winter klimaatproblemen hebt en vaak is de akoustiek behoorlijk slecht, hetgeen voor de presentaties nadelig is.

Uitgebreide informatie over het NUP is te vinden op de website www.e-overheid.nl/sites/nup .
In de stalletjes, die diverse overheden hadden ingericht was uitstekende informatie beschikbaar over de 25 basisvoorzieningen en voorbeeldprojecten, die deel uitmaken van het NUP. (Een spreker van Binnenlandse Zaken vertelde dat de Regiegroep nu reeds allerlei verzoeken tot uitbreiding van het programma moet afwijzen. Het blijkt, dat mensen moeite hebben om zich aan de gekozen focus te houden. Me dunkt, dat de gekozen scope van 25 al aan de hoge kant ligt…..)

Uiteraard was van NORA 3.0 het Strategiekatern verkrijgbaar, een uitstekend boekje van 50 pagina’s over doelen van NORA en een overzicht van de NORA-inhoud. NORA is niet één van de 25 bovengenoemde projecten, maar wordt in de publieksversie van het NUP-programmaplan geïntroduceerd als “de ruggengraat van de architectuur”.

De presentaties van deze bijeenkomst zijn te vinden via deze url.

Een filosoof over managers in de Zorg

2009-11-29T04:21:00.000-08:00

In Arts&Auto van augustus 2009 stond een interview met filosoof Ad Verbrugge. Deze werd bekend om zijn boek ‘Een tijd van onbehagen’ en het TV-programma Tegenlicht bracht ooit een indrukwekkende documentaire, waarin de filosoof parallellen trekt met de film Matrix.

Hij maakt twee punten: Op de eerste plaats, dat de overheid niet moet vasthouden aan marktwerking in de zorg. En op de tweede plaats, dat professionals in de zorg meer invloed moeten hebben en ‘managers’ veel minder. Ten aanzien van het tweede punt introduceert hij een mooie analogie: Voetballers, die op een speelveld de wedstrijd moeten maken, niet gehinderd door managers buiten de lijnen, die in detail voor willen schrijven, wat de spelers in het veld dienen te doen.
Hij slaat de plank mis. Want volgens mij is zowel Marktwerking nodig in de zorg, alsook Management dat zo’n grote sector effectief laat functioneren. En als ik het interview met Verbrugge nog eens goed lees, is de misvatting bij hem, dat hij Marktwerking interpreteert als Verkeerde Marktwerking en dat hij Management verwart met Thin Management. (De term Thin Management is geintroduceerd door de grote managementguru Henry Mintzberg. Een beschrijving van slecht en oppervlakkig management is ook te vinden in mijn posting van 29/10/2007 over Intensieve Menshouderij.)

Als voorbeeld van Marktwerking weidt hij uit over tekortschietende DBC’s (Diagnose Behandel Combinaties). Inderdaad lijkt het erop, dat sommige DBC mechanismen anders moeten worden georganiseerd. Maar feit blijft, dat de overheid de vraag naar zorg transparant moet maken en moet reguleren teneinde deze zorg in de toekomst betaalbaar te houden. En als voorbeeld van slecht management noemt hij de situatie, dat professionals gedwongen worden rapportages te maken, die irrelevant zijn en niet geschikt voor ‘afrekensituaties’. ‘Management’ dat de professionals onnodig van hun werk af houdt in plaats van ze te faciliteren, is dus geen goed management maar ‘thin management’.

Interessant is zijn conclusie, dat er een taalprobleem bestaat tussen de professionals en de managers. “Managers kijken met vreemde ogen naar het werk van de professional, waardoor de manager onvoldoende waardeert wat de professional verstandig acht, terwijl de manager op zijn beurt dingen van de professional vraagt die daar de zin niet van inziet of professioneel overbodig vindt.” Dat heeft hij goed getypeerd. Een goede manager moet ten allen tijde begrijpen, wat professionals doen en wat er omgaat in de processen, die hij gedacht wordt aan te sturen.

In het publieke debat zal de controverse tussen managers en professionals in de zorg nog wel even doorgaan. Bovengenoemd interview met een filosoof levert daarin m.i. als bijdrage dat marktwerking en management loze begrippen zijn als ze geen kwalitatieve diepgang hebben.

Jaarvergadering AGIM

2009-11-17T06:42:00.000-08:00

Het Amsterdamsch Genootschap van Informatiemanagers, AGIM (zie ook postings van 28 mei 2008, 29 september 2007 en 20 juni 2007) organiseerde op 24 september 2009 de Algemene Ledenvergadering gecombineerd met een sessie voor kennisuitwisseling.
Na de oprichting circa 1990 werden de AGIM-bijeenkomsten druk bezocht, maar na verloop van jaren stopte de toevloed van alumni. Om een of andere reden sloten de afgestudeerden van de postdoctorale opleiding Informatiemanagement zich niet meer aan bij AGIM. Oftewel is het een kwestie van onbekendheid, oftewel voelen zij niet de behoefte. Het nieuwe bestuur heeft in ieder geval als aandachtspunt genoteerd om AGIM actiever te promoten bij de postdoctorale opleiding. Het helpt waarschijnlijk ook, dat in het nieuwe bestuur een docent van de Universiteit van Amsterdam zitting heeft genomen.

Van het oude bestuur treedt voorzitter Thomas Thijsse af. Hij heeft in de moeilijke jaren voortdurend AGIM enthousiast op sleeptouw genomen vooral door zijn gepassioneerde voorzittersrol bij de AGIM-bijeenkomsten. Penningmeester Astrid Weijs blijft nog aan en daarnaast treden een aantal nieuwe bestuursleden aan.
Ter bevordering van de communicatie binnen AGIM is er sinds enige tijd een LinkedIn-groep AGIM. Dat is mijns inziens echt een mechanisme van deze tijd: aanhaken op de sociale netwerken. Het is onbegonnen werk, dat een secretaris probeert om adressen van alumni bij te houden. Binnen LinkedIn houden de deelnemers van een groep zelf hun gegevens actueel, hetgeen ook meteen een schifting maakt tussen mensen die bereid zijn om actief hun deelnemerschap te onderhouden en degenen, die onvoldoende geinteresseerd zijn.

In de aansluitende sessie van kennisuitwisseling spraken twee AGIM-leden over hun bestaan als ZZP’er.
De pluspunten en minpunten van het zelfstandig ondernemerschap, die ik zelf beschreef in mijn blog van 7 mei 2009, kwamen in beide voordrachten ook naar voren.
Eén spreker werkte ooit bij de politie en vindt regelmatig werk vanuit het goede netwerk, dat hij in die organisatie heeft opgebouwd. Maar duidelijk klonk bij hem door het spanningsveld tussen omzet maken enerzijds en anderzijds belangrijke zaken als gezinsleven het volgen van opleidingen. Uiteindelijk brengt het zelfstandig ondernemerschap hem wel voldoening en vrijheid.
Naast fundamentele zaken als vrijheid, ontplooiing en zelfstandigheid, speelt voor ZZP’ers al snel de korte termijn overweging van omzet. (Bij een groot bedrijf kan de ‘leegloop’ van één professional worden gecompenseerd door de inzet van anderen. Een ZZP’er heeft niet zo’n buffer.) Want als hij of zij bij gebrek aan omzet liquiditeitsproblemen krijgt, dan houdt het al snel op. De tweede spreker wees erop, dat dit in de huidige financiële crisis veel voorkomt en dat sommige ZZP’ers daarom weer kiezen voor een functie in loondienst.

Opschaling van maatschappelijk relevante ICT-applicaties

2009-11-04T10:30:00.001-08:00

Op 2 augustus j.l. schreef ik op mijn weblog over het programma M&ICT. Dat was naar aanleiding van een conferentie in het voorjaar van dit interessante overheidsprogramma. Maar er is zoveel over te vertellen, dat één posting niet volstaat. Daarom bij deze nog wat meer informatie.

Op 22 juli 2009 schreef het programma M&ICT in een mail het volgende:

QUOTE
Geachte heer/mevrouw,
Vandaag zijn de winnaars bekend gemaakt van de 9e en 10e prijsvraag Maatschappelijke Sectoren & ICT (M&ICT). In totaal is er ruim 3 miljoen euro beschikbaar gesteld aan 4 veelbelovende ICT-projecten in de sectoren zorg en onderwijs. Stichting FC Twente gaat o.a. met stichting meer dan voetbal een game uitbreiden naar 250 scholen om de woordenschat van kinderen op de basisschool te vergroten en ze spelenderwijs te motiveren voor taal. Stichting Begeleide Zelfzorg schaalt een ICT applicatie via de PC en de telefoon op naar circa. 70.000 trombosepatiënten thuis, waarmee de empowerment van de patiënt, de mantelzorg en wijkverpleging verbetert. Stichting OntSpruit gaat een serious taalgame voor kleuters (met een taalachterstand) verspreiden naar 70 scholen. Om de druk op de arbeidsmarkt te verminderen en om de zelfzorg van patiënten te verbeteren heeft KSYOS als doel om geautomatiseerde medicatiedispensers, waarmee zorgverleners inzicht hebben in de medicatie van de cliënt, uit te breiden van 100 cliënten in 2 regio's naar 12.000 cliënten en 400 apothekers .

Hiermee komt het totaal aan gehonoreerde M&ICT projecten op 55, en er is nog een laatste mogelijkheid voor projecten die in aanmerking willen komen voor deze financiële bijdrage. Op dit moment loopt de laatste prijsvraagronde met een totaal beschikbaar budget van 16,7 miljoen euro. M&ICT daagt hiermee succesvolle ICT projecten in de maatschappelijke sectoren uit om zich in te schrijven op onderstaande thema's:
- 11e Prijsvraag: Plaatsbepaling in zorg, onderwijs en veiligheid
- 12e Prijsvraag: Opschaling van succesvolle ICT-toepassingen in de maatschappelijke sectoren
Projecten kunnen een maximum van 1,2 miljoen euro aan financiering vanuit M&ICT winnen. Inschrijven kan tot 30 september 2009.
De prijsvraag valt onder de Europese Richtlijn voor aanbestedingen, wat betekent dat er een grondig en zorgvuldig vastgesteld beoordelingsproces voorafgaat aan de keuze voor de winnaars.
Surf voor meer informatie naar de website van M&ICT: http://www.m-ict.nl

UNQUOTE

Hoewel dit programma mijns inziens tamelijk onbekend is, geeft de mail aan, dat er toch op flinke schaal gestimuleerd wordt.

Het programma zich op de sectoren Onderwijs, Zorg, Veiligheid en de domeinen Jeugd, Energiebesparing en Mobiliteit. En probeert daar het zogenaamde systeemfalen bij innovaties te elimineren. Systeemfalen kan optreden vanwege één of meer van de volgende oorzaken:
-Er is geen coördinatiepunt voor de betreffende problematiek.
-Er is geen zicht op de totale keten.
-Geen financiering beschikbaar.
-Er is geen organisatievorm beschikbaar of beschikbaar te maken.
-Gewenste standaarden zijn niet klaar.

Nog wat voorbeelden van gesponsorde projecten:
In een project over serious gaming willen Hogescholen gezamenlijk het gebruik van businessgames invoeren om zo het onderwijs te innoveren. Het gaat om Businessgames á la carte, waarin studenten oefenen in bedrijfssituaties. Ik heb zelf ooit een management game met een team gespeeld in 1988 en vond dat toen leerzaam. Ik vond dit voorbeeld dus nogal traditioneel en de vertegenwoordigers van het onderwijs plaatsten deze applicatie ook in een secundaire rol t.o.v. hun lessen. Een universitair onderzoeker provoceerde hen daarop met zijn mening, dat deze games het traditionele onderwijs overbodig maken en de docentenkosten worden bespaard. Sommigen zeggen dat deze zich meer kunnen richten op hun begeleidersrol i.p.v. hun inhoudelijke rol. Ik vind dat best wel een intrigerende stelling. Eigenlijk is het onderwijs nog erg traditioneel en klassikaal gericht. In de klas kun je twee zaken onderscheiden: enerzijds het groepsproces en de socialisering van leerlingen en anderzijds de kennisoverdracht. Dat laatste nu kan veel beter met games en e-learning. Je vindt immers in een klas de typische samenstelling dat er één groep is, die snel begrijpt en die zich verveelt als het tempo te laag blijft. Daarnaast is er de groep, die minder snel begrijpt en misschien sowieso minder moeite doet. En dan kan er nog een groep zijn, die ongeïnteresseerd alleen maar zit te vervelen. En de leraar moet daarin maar orde zien te scheppen. Zet ze dan maar individueel voor een pc met opdrachten en examens! De gemotiveerden en slimmeriken gaan dan als een speer en de loosers vallen snel door de mand…..

IZIT is een samenwerkingsverband van 18 regionale zorgaanbieders in Twente en de Achterhoek. Dit is een voorbeeld, waarin M&ICT sponsort om een totale keten aan de gang te krijgen. Elk van deze spelers voor zich is niet in staat om succesvol ICT-innovaties als transmurale gegevensuitwisseling te realiseren. Voor 5 patientgroepen worden nu oplossingen ontwikkeld. Hier wordt echt een zorgketen gemobiliseerd en verbeterd.

Op de website van M&ICT is een volledig overzicht van de gesponsorde projecten te vinden.

Reunie van softwarepioniers.

2009-10-28T07:46:00.000-07:00

Op 3 oktober j.l. was er een reunie van Volmaccers op het hoofdkantoor van Cap Gemini in Utrecht. Volmac werd in 1993 overgenomen door Cap Gemini, maar was in de dertig jaar daarvoor de toonaangevende pionier en marktleider in de softwaremarkt van Nederland.

Nu, ruim 16 jaar na die overname, krijg ik op de reünie toch de indruk, dat we te maken hebben met een uitstervend ras. Hoewel er veel mensen waren (zo’n 500), zijn de echte pioniers van het begin er niet meer; ze leven niet meer of ze rentenieren in exotische oorden. Wel werd er bij de aftrap nog een dame in het zonnetje gezet, die in 1963 in dienst was getreden!

Ik ontmoette veel oude collega’s en nam de volgende groepen waar:
De meerderheid heeft Volmac en de rechtsopvolgers op zeker moment verlaten om elders zijn of haar carrière voort te zetten. De meesten uit eigen keuze en sommigen gedwongen in tijden van reorganisatie. Ik vind het opvallend, dat er in deze groep veel spirit en drive zit. Ze hebben allemaal wel een bepaalde niche gevonden om zich te ontplooien.
Dan is er een groep die nog altijd bij Cap is en ook van plan is de laatste 5 tot 10 jaar vol te maken. Tenslotte is er een kleine groep die in de huidige crisis en reorganisatie bij Cap verzocht wordt om te vertrekken.
Uiteraard is zo’n reünie een uitstekende gelegenheid om weer een vijftiental connecties via LinkedIn te leggen. In zo’n gezelschap blijkt 100% van de mensen een LinkedIn account te hebben. Een oude collega, een echte netwerker, blijkt daarnaast ook een enthousiaste twitteraar, zo enthousiast, dat je bijna ook zou gaan twitteren. Maar voor mijzelf schat ik Twitter toch in als te actief en te frequent (24 uur per dag online..); een handvol uitingen per maand via LinkedIn en weblog past meer bij mij.

Een welkomstwoord werd gesproken door Henk Broeders, een huidige topman bij Cap. Ik vond het opvallend dat hij vele keren het woord ‘discipline’ gebruikte. Deze (kadaver)discipline schijnt inderdaad zeer hoog geweest te zijn bij het oorspronkelijke Volmac. Maar omdat hij het woord zo vaak gebruikte, vermoed ik, dat hij terugverlangt naar zo’n bedrijfscultuur. En juist dat lijkt mij niet meer te passen in de softwarewereld van na de PC- en de Internetrevolutie. Volmac is inderdaad groot geworden door met militaire discipline op tayloriaanse wijze applicaties te produceren. Maar daarna zijn de creatieve ‘out of the box’- denkers en de eindgebruikers aan de macht gekomen.

Sommige uitgevlogen professionals werken als adviseurs aan Vitaliteit. En zoals ik al eerder opmerkte proef je die drive ook bij veel mensen op deze reunie. Zo zag ik veel vijftigers, die nog jong van geest zijn. En dat doet mij eraan denken, dat in de huidige AOW-discussie even over het hoofd wordt gezien, dat demografen al langer voorspellen, dat in de toekomst een tekort zal ontstaan aan hoog opgeleide en ervaren werkers. De klassieke competenties van softwarehuizen zullen ongetwijfeld ook tot het schaarse goed gaan behoren.

AI-uitje 2009

2009-10-14T03:09:00.000-07:00

De vele vrijwilligers die voor het Actuarieel Instituut bijdragen leveren worden elk jaar uitgenodigd voor het ‘AI-uitje’. (Zie bijvoorbeeld ook mijn posting van 7-10-2007.)
Nu AI na 12 jaar verblijf in Woerden de nieuwe thuisbasis heeft gevonden op het Utrechtse Papendorp, was een puzzeltocht door Utrecht een mooie gelegenheid om nader kennis te maken met de stad.
18 juni 2009 verzamelden zich de deelnemers in een café-restaurant aan de voet van de Dom.
Altijd leerzaam zo’n puzzeltocht, ook als je meent dat je een stad al aardig kent omdat je er jarenlang gewoond hebt. Op je gemak een stad doorkruisen (‘slow travel’) geeft altijd weer nieuwe gezichtspunten.
Kan het zo zijn, dat men tegenwoordig de plaatsbepaling niet meer doet door middel van straatnamen, maar via namen van café’s? Ik werd om mijn puzzelgroep te vinden door de organisatie verwezen naar ‘Zussen’ en andere café’s, die 35 jaar geleden nog niet bestonden. De straatnamen wisten ze niet. Waar plaatsaanduidingen als Janskerkhof, Oude Gracht en Mariaplaats mijns inziens meer voor de hand zouden liggen!

Er waren ongeveer 60 deelnemers; de meesten zijn docenten van de AI-opleidingen. Zelf ben ik al 12 jaar van de partij en wat mij steeds weer opvalt is de jeugdige leeftijd van de docenten en de regelmatige verandering in het bestand. Een teken van vitaliteit. Dit jaar speelden we een spel dat werd gedreven door sms-jes en videoboodschappen. En het is opvallend, hoe gemakkelijk de nieuwe generatie de I-phone trekt, googelt en vindt. Dat is een duidelijke verandering vergeleken met vroeger. We kwamen bijvoorbeeld langs een oude watertoren, die is omgebouwd tot museum. Daar kregen we een envelop met aanwijzingen, maar eerst moest de naam van een oud pand op de Oude Gracht worden genoemd. De aanname is natuurlijk, dat de groep op zoek gaat naar dat pand om de naam van de gevel af te lezen. Niet bij ons echter, want één van de whizkids had al via zijn I-phone fotoos van dit pand gevonden en zodanig uitvergroot, dat de naam op de gevel leesbaar was. De receptionisten van de watertoren stonden paf en overhandigden aarzelend de door ons begeerde envelop…..

Een ander kenmerk van de groep verandert niet: Vergeleken met andere beroepsgroepen blijven actuarissen vrije vogels, die primair voldoening halen uit hun professie. Geld en status zijn veel onbelangrijker dan bijvoorbeeld voor bedrijfskundigen, economen en ICT’ers.
Het straalt ervan af, als je naar bijgaande foto kijkt! Daar zag ik te midden van de vele nieuwe en onbekende gezichten opeens een welkomstcomité van oude bekenden. (Klik door naar de foto!)

Behalve dat actuarissen vrije vogels zijn, hebben ze ook nog andere kenmerken. Daarover schreef ik 26 juni j.l. op mijn weblog onder de titel “Actuarissen als kritische waarschuwers”. Die posting sloeg aan en werd door het Actuarieel Instituut op de website van AG&AI geplaatst. De teller op mijn blog
begon de weken daarna flink door te tikken met het aantal gemeten bezoekers. Leuk. Maar de kern daarvan was, dat bovengenoemde vrije vogels dus in staat zijn om heel onafhankelijk en kritisch te blijven kijken, zonder dat ze overigens de neiging voelen om hun kritiek krachtig en aanhoudend naar voren te brengen. Want voor hen moet het op de eerste plaats gemoedelijk en gezellig blijven. En door die eigenschap zijn in ieder geval de bedrijfsuitjes altijd heel geslaagd en gezellig.

Noraforum juni 2009

2009-10-01T03:09:00.000-07:00

In juni was er weer een Noraforum-bijeenkomst. Zelf vind ik, dat daar interessante zaken voorbijkomen. Tegelijkertijd verbaas ik mij over de manier, waarop de discussie over Nora door mensen wordt gevoerd. Lees de link en huiver. Vaker vind ik architecten gekenmerkt worden door een zekere felheid. En wel op een onplezierige manier, namelijk vooral gericht op het halen van het eigen gelijk en zonder gevoel voor een zekere dienstbaarheid aan de klant en aan het te behalen organisatie doel.

Maar terug naar de inhoud. Ik begin met de onderwerpen van het forum, die mij het meest pakten.

Een groep personen presenteerde hun zogenaamde 8m-model. Hun startpunt intrigeerde mij onmiddellijk, want zij spreken van een verwondering die ik met hen deel:
“• Het begon met de verwondering over en onderzoek naar het blijven volharden in grote IT-projecten terwijl die steeds mislukken.”
En hun eerste bevinding deel ik ook van harte:
“• Al gauw zagen we dat een eenzijdige systeemaanpak de menselijke maat in zowel bouw als gebruik van IT oplossingen te boven ging en geweld aandoet.”
In hun verdere uitwerking maken ze dan interessante uitstapjes naar de menswetenschappen. Zie de link naar hun presentatie.
De laatste decennia zijn er veel gedachten ontwikkeld om te komen tot geslaagde IT-projecten. Veel is gezegd over gebruikersparticipatie om te verhinderen, dat IT’ ers te veel de leiding nemen. Theorieën over business alignment zijn er plenty en voor ICT-governance zijn er niet alleen theorieën, maar ook methoden en middelen zoals bijvoorbeeld Gateway. (Zie mijn posting van 27 maart j.l.). Maar de analyse in de onderhavige presentatie graaft m.i. nog wat dieper naar de onderliggende menselijke instincten. Interessant uitgewerkt.

Vanuit de gemeente Eindhoven was er een presentatie van enthousiaste architecten, geen zelfingenomen ivorentorenfiguren, maar medewerkers die echt proberen dienstbaar te zijn aan hun gemeente. Ze ontwikkelden praatplaten om in hun gemeente de communicatie op gang te brengen. Ik trof er ook een citaat, dat mij altijd heeft aangesproken, maar waarvan ik nu eindelijk ook de bron ken:
“People can be divided into three groups:
Those who make things happen, those who watch things happen, and those who wonder what happened.”
Nicholas Murray Butler (1862-1947)
The Nobel Peace Prize 1931
Ik voeg daaraan toe, dat in mijn ervaring in een gemiddeld team van 10 personen er 2 of 3 vertegenwoordigers zijn van de eerste groep (als je geluk hebt!). En dat is trouwens ook voldoende. Als het er minder zijn, moet je als de wiedeweerga op zoek naar aanvulling of vervanging.

Verder was er een toetsingskader van ICTU Renoir, een interessant en professioneel werktuig. Zo’n opzet wordt gauw ingewikkeld, maar het is een discussiekader waarbinnen betrokken professionals en andere stakeholders hun bijdrage aan e-overheid kunnen evalueren.
Het Noraspel dat Renoir introduceert om beslissers te informeren en te betrekken kan mij niet bekoren. Ik vind het te vergezocht. Beter is het om beslissers gewoon aan te spreken, niet in spelvormen maar in rationele argumentatie.

Ik kijk geïnteresseerd uit naar het volgende Noraforum.

Sociale netwerken, een negatieve kanttekening

2009-09-25T08:19:00.000-07:00

Eerder schreef ik enthousiaste postings over sociale netwerken en met name mijn eigen positieve beoordeling van LinkedIn. (Zie postings van 7 mei en 7 juli 2007).

Maar onlangs las ik de Franse krant Le Figaro van 13 juli 2009 een artikel getiteld: “Mon salon a été saccagé à cause de Facebook”. Hetgeen ongeveer wil zeggen, dat iemand zijn huis geplunderd en verwoest zag worden, hetgeen werd veroorzaakt door Facebook, een van de grootste sociale netwerken van het internet. De Figaro legt het uit: Jongeren gebruiken sociale netwerken vaak heel naïef en realiseren zich niet, hoeveel privégegevens zij gemakkelijk vrij geven. Zij lanceren bijvoorbeeld uitnodigingen voor feestjes via Facebook en worden dan geconfronteerd met raddraaiers, die in georganiseerd verband naar het feestje toekomen om voor hun plezier het huis bijna te verwoesten. “Cela s’appelle une opération ‘Pélican’ et peut ravager un appartement en quelques minutes”. Vertaald : Dit heet een operatie Pelikaan en kan een appartement binnen enkele minuten verwoesten. Dat zal je toch maar gebeuren!

Jongeren realiseren zich niet, dat zij zich via hun profiel op Facebook niet alleen tot hun vrienden richten. Bij sociale netwerken heb je als ‘vrienden’ veel meer personen geaccepteerd dan degenen, die je in intieme kring als ‘vriend’ beschouwt. Zelf ben ik bij LinkedIn ietwat kritischer geworden met het accepteren van uitnodigingen nadat ik de 80 connecties was gepasseerd. Hoewel ik inmiddels de 200 connecties gepasseerd ben, blijf ik een aantal criteria hanteren. Want kwantiteit van aantal connecties blijft een gevaarlijk kengetal. Aan de ene kant vergroot het de kans, dat je zinvolle informatie uitwisselt met aangesloten professionals, maar aan de andere kant kunnen er personen in je sociale netwerk zitten, die je onvoldoende kent (wederzijds) en waar je geen enkele vertrouwensrelatie mee hebt. Die voor- en nadelen moet je afwegen.

Wat is de les? Op zeker moment heb je een groot sociaal netwerk via internet. Daarin zitten dus personen, met wie je allerlei gradaties van vertrouwensrelatie hebt. Dat varieert van een diepgaande vertrouwensrelatie tot een vertrouwensrelatie van nul of nog slechter…. Daaraan moet je consequenties verbinden voor de mate waarin je het netwerk toegang geeft tot jouw persoonlijke gegevens.

In het aangehaalde artikel in de Figaro wordt benadrukt, dat m.n. jongeren zich niet realiseren, dat een stukje schrijven in de intimiteit van je studeerkamer niet inhoudt, dat deze informatie in intieme kring wordt gedeeld. Want Internet wil zeggen, dat potentiëel de hele wereld jouw stukje onder ogen krijgt. In het verhaal van de raddraaiers, die appartementen verwoesten is de kritische informatie het adresgegeven. Een jongere vertelt, dat hij nu via Facebook zijn feestje meldt zonder zijn adres te noemen. Je echte vrienden kennen dat adres namelijk, maar andere ‘vrienden’, die erover lezen, weten dus niet waar ze moeten zijn voor hun overval.

Echter, na het maken van deze kritische kanttekening, blijk ik per slot van rekening zeer tevreden over de mogelijkheden, die LinkedIn mij geboden heeft. Heel veel waardevolle relaties uit vroegere professionele samenwerkingsverbanden blijf je behouden. Het is interessant om de wederwaardigheden van deze oude vrienden en collega’s te volgen en soms kunnen er verrassende contacten uit voortkomen.

Tayloriaans programmeren vindt zijn Waterloo

2009-09-11T04:58:00.000-07:00

In het Duitse magazine Der Spiegel van 6 juli j.l. stond een interessant artikel over Windows 7. Ik ben geen technisch programmeur en verdiep me niet in de voor- en nadelen van nieuwe besturingssystemen. Ik kreeg in 2007 Windows Vista, omdat ik een nieuwe notebook kocht. En merkte als gebruiker weinig verschil met de voorganger XP. Volgens kenners zitten er toch belangrijke verbeteringen onder de motorkap. Wat ik wel merkte aan Vista is, dat soms opnieuw opstarten vereist was en dat het vaak erg langzaam liep. Maar verder verdiepte ik mij daar niet in. Het valt mij echter wel op, dat de laatste maanden steeds meer geschreven wordt over Windows 7, blijkbaar de opvolger van Vista.

Het interessante aan het artikel in Der Spiegel vond ik de beschrijving van de revolutie, die binnen Microsoft heeft plaatsgevonden tijdens het ontwerpen en bouwen van Windows 7. Want daar is in stilte een krachtige transformatie doorgevoerd, waarin ik tot mijn genoegen belangrijke principes van de kwaliteitsbeweging herken.

De ontwikkeling van Vista werd destijds gekenmerkt door grote afstemmingsproblemen. Er werkten 2000 programmeurs aan het nieuwe besturingssysteem.
Achteraf luidt de conclusie, dat het te complex was. Met onvermijdelijk veel fouten en dat is desastreus voor een produkt. Windows Vista geldt als de meest complexe software aller tijden; 2000 ontwikkelaars schreven 50 millioen programmaregels.
Ik kreeg het beeld van de karikatuur van het tayloriaanse produktieproces: veel mensen, kleine deeltaken, coordinatie door opzichters. Doel van zo’n proces is efficiëntie, maar in de praktijk levert het uiteindelijk coördinatieproblemen en kwaliteitsproblemen.

Der Spiegel schrijft nu: “Microsoft hat gelernt den Fehler zu fürchten”. Onder andere zitten sedert 3 jaar twee programmeurs samen achter het beeldscherm. Eén schrijft programmaregels en de ander kijkt mee om fouten direct te signaleren.
Van Microsoft worden veel negatieve zaken gezegd: machtsbelust, technisch gedreven zonder gevoel voor de noodzakelijke gebruikersfunctionaliteit, etc
Maar één eigenschap zal niemand Microsoft ontzeggen. En dat is vechtlust. Na de slechte ervaringen met Vista is Ray Ozzie binnengehaald en is er fundamenteeel gezocht naar verandering. Het siert een bedrijf, dat het zoiets kan opbrengen en consequent kan doorvoeren. Alles moest anders worden na Vista en dat hebben ze gedaan. Het ontwerpproces werd volledig klantgericht en het bouwen begon pas, nadat eindgebruikers en diverse gedragswetenschappers de functionele eisen hadden afgerond. Bij de bouw golden de principes van ‘extreme programming’ en werd een einde gemaakt aan de bureaucratische procedures in het programmeringstraject. Waar de introductie van Vista telkenmale moest worden uitgesteld, is de introductie van Windows 7 al twee maal vervroegd en staat nu op oktober 2009.
En elke dag om 16u wordt de ‘daily build’, het dagprodukt, afgesloten en aangeboden voor testen, waarbij 5000 testmachines zijn ingezet, die alle mogelijke situaties simuleren, die bij klanten worden aangetroffen.

Wederom wordt een kwaliteitsprincipe ingevoerd, door schade en schande wijs geworden. Je moet investeren in preventie. De fouten achteraf door controles opsporen en herstellen leidt tot non-kwaliteit. Het zijn de principes waarop tientallen jaren geleden werd gehamerd door Deming, Juran en andere kwaliteitsguru’s.

Info Support en kwaliteitskosten

2009-08-31T02:55:00.000-07:00

Ik bezocht een oude collega van AMEV Verzekeringen, die nu werkt bij Info Support in Veenendaal. Info Support kende ik al. Als programma manager bij UWV Polisadministratie ontmoette ik verschillende specialisten van hen, die zich onderscheidden door hun vakmanschap, hetgeen bij de grote softwarehuizen al lang niet meer vanzelfsprekend is.
Pim vertelde trots over de bedrijfsfilosofie en over produkten, die het bedrijf heeft ontwikkeld. Eén van de pijlers van de bedrijfsfilosofie is het zeer selectief aannemen en ontwikkelen van IT-personeel. En dat leidt mij tot een klein uitstapje naar de kwaliteitstheorie.

Bij de afdeling Organisatie van AMEV verdiepten wij ons 20 jaar geleden in de kwaliteitstheorie en coördineerden verschillende bedrijfsbrede kwaliteitscampagnes. Eén van de eye-openers is dan, dat je vooral vóóraf moet investeren in kwaliteit. Dus voordat je produktieproces überhaupt begint. Door goed personeel te selecteren, door je processen simpel en transparant te maken, door opleiding en communicatie, door te garanderen dat alleen schone input het proces in mag enzovoort. Dat lijken open deuren, maar het is schering en inslag om daar geen aandacht aan te geven. De consequentie is, dat je per saldo veel tijd en geld kwijt bent aan controle tijdens het proces en herstel van opgetreden fouten.

Samengevat zien de kwaliteitskosten er als volgt uit:
Kosten voor Preventie om de zaken perfect te regelen voordat je produktieproces begint.
Kosten voor Controle om tijdens je produktieproces de kwaliteit van de (tussen)produkten te volgen. Deze controlekosten kun je minimaliseren, als je Preventie goed is. Dat wil zeggen, dat de mensen, de processen en de systemen zo goed functioneren, dat de foutkans gering is.
Ten slotte zijn er kosten voor Herstel: als tijdens of na het produktieproces blijkt, dat er foutieve (tussen)produkten zijn afgeleverd, moeten deze worden hersteld. Dat is duur en de grootste kosten treden op, als het foutieve produkt al bij de klant is afgeleverd. Dan is er sprake van ‘rework’, schadeclaims en imagoverlies. Deze herstelkosten worden óók teruggebracht, als de Preventie van hoog niveau is.

Hieraan moest ik denken, toen ik hoorde dat Info Support een aantal recruitmentspecialisten fulltime aan werving laat werken. Specialisten die ook rechtstreeks aan de hoogste baas rapporteren. Deze selectie, gevolgd door intensieve opleidingen en regelmatige intervisie vormen de basis voor het optimaal functioneren van professionals. Want in dit vak is het dodelijk voor de voortgang van projecten en de klanttevredenheid, als tijdens de werkzaamheden fouten worden gemaakt en als eindprodukten niet aan de afgesproken eisen voldoen.

Pim vergeleek deze filosofie met de cultuur van het oude Volmac en als oud-Volmaccer kan ik dat onderschrijven. Info Support realiseert zich goed, dat de kwaliteit voor een groot deel wordt bepaald door de mensen. Zelf kan ik wel een paar eigenschappen bedenken van mensen die je moet aannemen: goed opgeleid, intelligent, integer, loyaal, primair geinteresseerd in hun vak en niet primair getriggerd door geld en status. Persoonlijk heb ik bij grote softwarebedrijven altijd mijn vraagtekens gezet bij het fenomeen, dat piepjonge programmeurs ambiëren om binnen zeer korte tijd uit te groeien tot (project)manager, business consultant en boardroom advisor (echt waargenomen!). Dat zijn allemaal uitwassen van het MBA-tijdperk, waarin het managen van het bedrijf geheel los gezien werd van de inhoud. Bij die uitwassen werd gedacht, dat je een bedrijf kunt managen zonder enige diepgang qua kennis van de produkten, de bedrijfsprocessen, de bedrijfshistorie, de mensen en de klanten. Lees nog maar eens mijn posting van 29 oktober 2007 over Slow Management.

Thuis heb ik nog wat promotiemateriaal van Info Support doorgenomen. Dat ziet er goed uit.
Bij de testimonials zitten een aantal tevreden klanten uit de Zorgsector. Het systeem Medicininfo (initiatief van zorgverzekeraars CZ en VGZ) verstrekt informatie over ziekte en gezondheid. Info Support otwikkelde een CMS (content management systeem) dat de actualiteit en kwaliteit van de informatie garandeert, maar waarbij de content van alle systemen van diverse instituten gepresenteerd kan worden in de eigen huisstijl. Ik moest even denken aan staatssecretaris Heemskerk, die open source voor de overheid propageert en onlangs bijvoorbeeld voor CMS open source propageerde. Maar in de discussie blijkt wel, dat een maatwerk-oplossing voor een CMS grote voordelen kan hebben. En daarvoor is bij Medicininfo gekozen. Verder is er een testimonial van de VGZ Zorgkantoren; het gemeenschappelijke Verstrekkingenportaal bespaart 3.1 miljoen euro per jaar! Er zijn in ketens zoals in de zorgsector heel veel efficiencyvoordelen te behalen met ICT. Lees ook maar eens mijn posting over Maatschappelijke Sectoren & ICT van 2 augustus j.l.

Ten slotte is er interessante documentatie over de ontwikkelstraat van Info Support. In feite een flink geautomatiseerde ondersteuning van de professionalisering van de systeembouwers. Met name dacht ik erover na, in hoeverre de Demand-module in mijn tijd bij de UWV Polisadministratie de business had kunnen helpen om de voortgang van de systeembouw transparanter te maken en de afhankelijkheid van de ontwikkelaars (bij Cap in Utrecht en India) te verminderen. Hoewel we als ‘demand’- organisatie alle use cases (de functionele specs) opleverden, was je geheel afhankelijk van de systeemontwikkelaars als je wilde weten, hoe de voortgang van de bouw was. Pas na oplevering van nieuwe releases voor de Functionele Acceptatietest kreeg je weer een idee van de kwaliteit van de opgeleverde produkten. Er is een testimonial van een manager systeemontwikkeling van verzekeraar Univé, die uitlegt dat via Project Portal (een Sharepoint toepassing) diverse stakeholders de voor hen relevante gegevens over voortgang en kwaliteit op dagbasis kunnen volgen. Als dat echt zo werkt, is dat een geweldige stap in de richting van transparantie van ICT-projecten!

Elektronisch Patientendossier EPD

2009-08-18T11:46:00.001-07:00

Het afgelopen jaar was er veel te lezen en te horen over de invoering van het Elektronisch Patienten Dossier. Dit is typisch zo’n groot nationaal project, dat ik met interesse volg vanwege de grote risico’s van mislukking en uit de rails lopen, die deze projecten vaak met zich brengen. Het is duidelijk, dat het maatschappelijke debat in volle gang is. De minister, gesteund door enige maatschappelijke groeperingen, duwt wat hij kan om het EPD te realiseren. Daarentegen zijn er diverse groepen, die luid en duidelijk daartegen ageren. Hieronder een aantal gebeurtenissen in 2008 en 2009.

- Minister Klink wil met een wet de invoering van het EPD nog in 2009 realiseren.
- Veel burgers protesteren omdat ze vrezen voor hun privacy. Recentelijk worden ze daarin bevestigd door het College Bescherming Persoonsgegevens.
- Artsenorganisaties protesteren tegen de centralistische sturing en de snelheid van de invoering.
- Ziekenhuizen zeggen er niet klaar voor te zijn.
- Landelijke enquetes komen met tegengestelde conclusies over de mening van ‘de Nederlander’.

Er is sprake van een bepaalde dwang vanuit het ministerie van VWS, de eindverantwoordelijken voor de volksgezondheid in Nederland. Zelf heb ik begrip voor de ‘technocratische’ benadering door het ministerie van Volksgezondheid. Want het éénmalig en op één logische plek bewaren van de patiëntengegevens lijkt in het belang van een patient, die waar dan ook en op welk moment dan ook bijvoorbeeld plotseling in een ziekenhuis moet worden opgenomen. Heel concreet is uitgerekend, hoeveel verkeerde medicatie had kunnen worden voorkomen als de juiste gegevens van een patient beschikbaar waren geweest. Maar aan de andere kant kan je zo’n belangrijke verandering niet geforceerd invoeren. Je vraagt dan om technische mislukkingen zoals bij grote automatiseringsprojecten steeds weer blijkt. Bovendien lukt het niet, als je niet draagvlak creëert bij zorgverleners en burgers. En bij die laatste groepen zit veel weerstand.
Minister Klink lijkt zich de veranderkundige aspecten van zo’n grootschalige invoering goed te realiseren, zoals blijkt uit een interview in Digitaal Bestuur.

Bij het ECP-congres in december 2008 hoorde ik presentaties over het Elektronisch Patienten Dossier. Bijvoorbeeld een hele positieve beoordeling door het Patientenplatform. Maar vanuit de zaal golfde de weerstand naar voren. Ik vond die weerstand emotioneel en vaak gebaseerd op verkeerde vooronderstellingen. (“Straks kunnen werkgevers voor het aanstellen van een nieuwe werknemer rondneuzen in zijn EPD.”) En kort daarvoor had minister Klink bij alle Nederlanders een brief laten bezorgen met uitleg en de mogelijkheid om medewerking aan het EPD te weigeren. Een hoog percentage (15%) van de mensen weigerde, naar later bleek zonder te begrijpen waarover het eigenlijk ging. Te snel allemaal dus en te technocratisch “uitgerold”.

Naast het geharrewar over EPD-invoering door de medische wereld is er nog een hele andere interessante ontwikkeling. En dat zijn de zogenaamde Electronic Health Records, die partijen als Google en Microsoft ter beschikking stellen aan burgers. Het initiatief daarbij ligt dus niet bij de medische wereld (de zorgverlener), maar bij de burger (de zorgvrager). Ik zal daar nog eens een aparte posting aan wijden, maar geef alvast een voorbeeld van een enthousiaste toepassing van deze E.H.R.’s.

Hoewel de Nederlandse Patienten Federatie m.b.v. NIPO constateert, dat de meeste Nederlanders positief staan tegenover de invoering van het EPD, was op
20 mei 2009 in de kranten te lezen, dat de meeste Nederlanders geen EPD willen volgens onderzoeker Maurice de Hondt. Als ik zo’n verhaal lees, vraag ik mij af, vanuit welke optiek de mensen zijn benaderd en welke vraagstellingen aan hen zijn voorgelegd. Ik zou zeggen: Laat de invoering van het EPD gewoon doorgaan met uitsluiting van de mensen, die dat niet willen. Zoals ook Klink dat ziet. Deze mensen zullen het wel merken, als ze ooit geconfronteerd worden met tekortschietende medische zorg vanwege het feit, dat hun gegevens niet beschikbaar waren. Wie zijn kontje brandt moet op de blaren zitten…..

Als uitsmijter een rapport van bureau CSC, die in de Verenigde Staten hebben onderzocht welke best practices er elders op de wereld zijn om de Amerikaanse gezondheidszorg te verbeteren, hetgeen zoals bekend een hoge prioriteit is van president Obama en de democratische partij. Het rapport ‘Accomplishing Ehealth: Lessons from Europe” prijst o.a. de Nederlandse centraal geleide initiatieven. Deze initiatieven zijn zeer waardevol zoals Klink al betoogde, maar Amerikaanse consultants kunnen het altijd nog mooier verwoorden. Lees maar het volgende citaat uit hun conclusies: ‘Studies have shown the eHealth initiatives that include electronic health record (EHR) systems connected to a health information exchange (HIE) result in reduction in redundant tests, increases administrative efficiencies, and speeds
processing of referrals, prescriptions, and hospital discharges. eHealth can
improve patient safety by eliminating transcription mistakes, thereby reducing
medication errors and adverse drug events. In addition, the capture and
exchange of patient clinical data opens the door to new alternatives to face-to-face
care provider visits which are equally effective, less costly and more
efficient for patients and providers.’

Opschaling van maatschappelijk relevante ICT-toepassingen

2009-08-02T04:41:00.000-07:00

Het ICTU-programma M&ICT (Maatschappelijke sectoren en ICT) organiseert in de periode 2005-2009 twaalf prijsvragen. ICT-toepassingen kunnen meedingen en als ze winnen, wordt een bedrag gedoneerd om verdere uitrol van deze applicatie te bevorderen.

Op 4 juni 2009 organiseerde M&ICT een congres in de Utrechtse Jaarbeurs in het Media Plaza, een prachtig congrescentrum met een innovatieve architectuur. Rondom de centrale congreszaal was een grote ruimte, waarin diverse ICT-toepassingen zich manifesteerden. De meeste waren prijswinnaars van de 10 prijsvragen die M&ICT sedert 2005 uitschreef.
Het congres werd ingeleid door staatssecretaris Frank Heemskerk, de verantwoordelijke bewindsman, en Doekle Terpstra, voorzitter van de HBO-raad. Onderwijs is namelijk naast Zorg, Veiligheid en Mobiliteit één van de maatschappelijke sectoren waarop het programma zich richt.

Frank Heemskerk had ik al eerder gezien bij het Electronic Commerce Platform ECP. Ik zie hem als een resultaatgerichte en betrokken man. Hij is ook pleitbezorger voor open software en verantwoordelijk voor de beleidsdoelstelling ‘Nederland Open In Verbinding’.
Hij vertelde, dat hij zijn IT-afdeling vroeg om zijn pc uit te rusten met open software en dat daarbij wel enige weestand te overwinnen was. Iemand die doet aan ‘Practice what you preach!’ Hij heeft dezelfde positieve uitstraling als staatssecretaris Ank Bijleveld die ook wel eens optreedt als het gaat om innovatie en ICT. Ze zijn authentiek.
Heemskerk werd gevraagd naar de doelstelling van 25 procent verlichting in de administratieve lasten. Hij beseft, dat hij dan concrete voorbeelden moet noemen, en doet dat ook. Een praktisch en resultaatgerichte man, die zich niet verliest in wollig gepraat zoals de spreker, die na hem volgde.

Eén van de prijsvraagwinnaars in de afgelopen jaren is een politie-auto vol van technische hoogstandjes. Deze scant tijdens het rijden kentekens en signaleert kentekens, die bijvoorbeeld nog een boete moeten betalen. Heemskerk vertelt, dat de politie vandaag ook met deze hightech-auto hier is. De agent in de zaal staat op en vertelt, dat hij vandaag parkeerde bij de Jaarbeurs en dat er een alarm afging, omdat de scanner op het parkeerterrein een gestolen auto aantrof. De agent meldt, dat de auto intussen is weggehaald. En Heemskerk kan gevat opmerken, dat als de chauffeur van deze VW Golf in de zaal is, hij op tijd weg moet om een trein te vinden!

Heemskerk vertelt desgevraagd, dat het programma M&ICT in 2009 stopt omdat het voor een bepaalde periode (2005-2009) en met een bepaald budget was aangegaan. En daar komt nu een einde aan. Hij gaat wel evalueren en als blijkt, dat dit programma wel degelijk succesvol is in het opschalen van waardevolle initiatieven, dan gaat hij op zoek naar geld. Een verstandige aanpak en ik ben intussen ook zeer nieuwsgierig naar deze evaluatie. Want sommige projecten, waarmee ik kennismaakte zijn echt de moeite waard en potentieel van groot maatschappelijk belang.

De tweede spreker was Doekle Terpstra, voorzitter van de HBO-raad. Hij is ontegenzeggelijk enthousiast en weet waarschijnlijk zijn mensen aan te moedigen, maar zijn betoog gaat nergens over en voor ik het weet zat ik te geeuwen: “Enthousiasme, synergie, opschalen, samenwerking, elkaar versterken, een geweldig team in het hbo, er zijn veel kansen, hogescholen zijn belangrijk, maatschappelijk relevant, natuurlijk grote rol voor ICT” etc. Ook erg tokonaal en helemaal bezeten van het HBO, zo’n beetje de drager van Nederland volgens hem. Ik hoorde hem ooit zeggen, dat hij Sociale Academie heeft gedaan en dat hij het een slechte opleiding vond. Bij velen was dat al lang bekend want in de jaren zeventig zaten alle luiwammesen en nonvaleurs van Nederland, zowel cursisten ( ik weiger ze nog altijd studenten te noemen) als docenten, daar zichzelf belangrijk te vinden. Maar hij heeft wel iets van de nivellerende filosofie van die groep meegekregen. Citaat: “Wij vinden altijd, dat de nederlandse research niets voorstelt, maar nu ik me erin verdiep zie ik pas wat een topniveau daar gehaald wordt.” Wij, die wel inzicht hebben in het nederlandse Wetenschappelijk Onderwijs weten al lang, dat diverse wetenschappelijke instellingen in internationale vergelijkingen hoog scoren. En vooral mijn eigen Utrecht is daarin prominent…..

Er zijn doeners en praters. De inleiders demonstreerden dat weer eens. Je hebt ze allebei nodig, maar op beslissende momenten zijn het toch de doeners die de resultaten tot stand brengen.

Ik zal t.z.t. nog eens op mijn weblog enige toepassingen beschrijven, die door het programma M&ICT op de kaart zijn gezet. Zelf was ik vooral onder de indruk van de toepassingen in de Zorg. Deze sector legt een groot beslag op het nationale budget en verhoging van efficiëntie en kwaliteit door toepassing van ICT is alleszins mogelijk. Eén voorbeeldje dan maar:
Telefysiek won in 2007 de tweede prijsvraag van het Actieprogramma Maatschappelijke Sectoren & ICT. Telefysiek maakt beelden van houdings- en bewegingsproblematiek van een patient en laat diverse zorgverleners op verschillende plaatsen (met elkaar) kijken naar die beelden. Met het gewonnen prijsgeld wordt het video teleconsult weer verder opgeschaald. Vier zorginstellingen voeren nu deze dienst uit. Zorgverleners uit eerste lijn (huisartsen), tweede en derde lijns zorg (specialisten) kunnen de patient zien bewegen en daarover overleg plegen. Patienten kunnen zo langer in de eerste lijn blijven; ze worden niet doorverwezen, maar de expertise van de specialisten is voor hen wel beschikbaar. Technisch gezien zijn de prijswinnende applicaties simpel (eenvoudige combinaties van beschikbare technieken), maar het probleem is, dat diverse partijen in een keten niet in staat zijn om samen een nieuwe werkwijze te adopteren. Het programma M&ICT ambieert om dit zogenaamde ‘systeemfalen’ op te lossen: De technieken zijn beschikbaar, maar de partijen in een keten vinden elkaar niet. Of zijn zich niet bewust van de mogelijkheden of weten niet hoe ze het moeten aanpakken. Ik ben benieuwd, wat de slotevaluatie van Heemskerk zal concluderen over het niveau van de bereikte ‘opschaling’ van Telefysiek en andere prijswinnende applicaties..

Een foutloos klantgericht proces

2009-07-23T03:27:00.000-07:00

Als professional weet je van procesontwerp en procesverbetering. En wanneer je als klant onverwacht te maken krijgt met een echt klantgericht proces, herken je die kwaliteit en voelt dat als een warm bad. Dat voelde ik zelf in ieder geval toen ik deze zomer in Zuidwest-Frankrijk van de A10 afging om even een hapje te halen bij de lokale vestiging van MacDonalds. Ik kende ongeveer het principe van de MacDonalds drive-in, dus volgde ik de borden die dat aanwezen.
Vervolgens doorliep ik tot mijn verbazing drie perfect werkende processtappen:
1. Een glimlachend meisje met een handheld invoerapparaatje stond buiten, nam de bestelling op en meldde de prijs, 5 euro 10. We konden doorrijden naar haar collega om de hoek.
2. Die collega nam het geld aan en reikte ons de leverbon aan.
3. Een deur verder werd ons de papieren zak met hamburgers aangereikt.
4. En daarbij steeds die vriendelijke en attente behandeling.
We waren minder dan 5 minuten op het terrein en gingen weg met een glimlach vanwege de vriendelijke en vlotte bediening!

Nu kan ik me de volgende reacties voorstellen. Zoals ik ze trouwens ook vaak hoorde van leidinggevenden in bedrijven, waar het kwaliteitsniveau echt wel hoger kon.
1. Wat is daar nou voor bijzonders aan? Antwoord: Het is bijzonder, omdat in 9 van de 10 gevallen processen niét glad lopen. En omdat mensen meestal te maken krijgen met haperende klantprocessen of nog erger.
2. Maar daar hoef je toch geen speciale kwaliteitscampagnes voor te voeren? Dat dóé je toch gewoon. Antwoord: Juist omdat bedrijven er geen moeite voor willen doen blijft het kwaliteitsniveau op een laag niveau. De bedrijven die uitblinken in kwaliteit worden gekenmerkt door een absolute en compromisloze inzet voor kwaliteit en een complete intolerantie voor fouten. En die intolerantie voor fouten richt zich niet op de mensen maar op de processen, m.n. ontwerp en inrichting van de processen.

Ooit hield ex-voetbaltrainer Barry Hughes motivatiebijeenkomsten bij bedrijven. Eén van zijn favoriete voorbeelden was daarbij MacDonalds. Hij wees op de attente, vriendelijke, klantgerichte houding van de jongens en meisjes, die daar werken. (En vergeleek dat met de norse, slome en onverstaanbare antwoorden van geïnterviewde profvoetballers.) Daar moet ik nu aan terugdenken. Want je moet natuurlijk het proces goed ontwerpen, beschrijven en inrichten, maar uiteindelijk wordt het waargemaakt door de mensen die het proces voor de klant uitvoeren. En hoewel ik geen inzicht heb in het personeelsbeleid van MacDonalds, bewijst de praktijk, dat zij in hun werving, selectie en opleiding de juiste aanpak hebben gevonden

Je zou nog kunnen argumenteren, dat het makkelijker is om in een kleine MacDonalds-vestiging een klantgerichte cultuur te handhaven, omdat er maar 10 tot 20 mensen werken. En dat het dus voor een grote bank, verzekeraar of telefoniebedrijf veel moeilijker is. Maar het frappante is, dat MacDonalds dat dus realiseert in honderden vestigingen in Frankrijk en Nederland. En in duizenden vestigingen wereldwijd. Blijkbaar is het toch die eerder genoemde compromisloze inzet voor kwaliteit die in de cultuur is gebakken. Knap.

De Beurs ‘Overheid en ICT’ 2009

2009-07-11T10:22:00.000-07:00

Mijn eerste indruk was, dat deze beurs kleiner was in dan voorgaande jaren. Maar in de beurscatalogus lees ik dan, dat het aantal exposanten met 10% is gegroeid naar 145. Zou dat komen door het grote aantal kleine exposanten, waar in een stand van vier vierkante meter 1 of 2 personen achter een PC zitten te wachten op passanten?
In ieder geval kon ik de vertegenwoordigers van de elektronische overheid niet meer vinden (ICTU, Kenniscentrum etcetera). Wellicht oordelen zij, dat de standaarden en initiatieven die zij propageren al voldoende geland zijn bij overheden en leveranciers. En dat is volgens mij ook zo. Want als ik een indruk van deze beurs zou willen weergeven, zou dat zijn: implementatie van de elektronische overheid. Daarmee bedoel ik, dat het niet zozeer gaat om het propageren van nieuwe ideeën, maar vooral om daadwerkelijke invoering van allerlei overrijpe technische mogelijkheden. Er zijn intussen legio voorbeelden van loketten van overheden, die steeds nauwer geïntegreerd worden met de achterliggende back-offices.
En de leveranciers zullen zich meer dan ooit storten op de overheidsmarkt, nu financiële dienstverlening en industrie door de crisis voorlopig even de hand op de knip houden voor investeringen in ICT.

De beurscatalogus was verzorgd door Kluwer, een hoofdsponsor van deze beurs. Met name het tijdschrift Digitaal Bestuur heeft zich een plaats verworven binnen de e-overheid. Het internetforum van Digitaal Bestuur is een plaats waar actuele onderwerpen worden bediscussiëerd. Zie bijvoorbeeld mijn postings over Gateway van 27 maart j.l. en E-formulieren van 3 juni j.l. De speciale beurseditie van Digitaal Bestuur voerde o.a. een artikel “Pas op voor de midoffice hype”. De midoffice is de applicatielaag die gemeenten implementeren om de loketten te verbinden met allerlei bestaande applicaties en bestanden, waarin de relevante gegevens van burger en overheid zich bevinden. Beschreven wordt hoe sommige gemeenten daarbij verloren zijn geraakt in een te ambitieuze en te gecompliceerde aanpak. Het oude verhaal…. Ik herinner mij, dat ik een half jaar geleden in tijdschrift Proces&Document een interview las met de midoffice projectleider van Nieuwegein, één van de samenwerkende zogenaamde ANDEZ-gemeenten. Daarin bespeurde ik al de te zware aanpak: tientallen formulieren inventariseren en die planmatig gaan digitaliseren in plaats van te kiezen voor enkele simpele, maar veel gebruikte formulieren.

In het Open Source paviljoen luisterde ik naar een presentatie van AT Computing over een open source project bij het RIVM. Professioneel verhaal. Ik had in december 2007 al kennisgemaakt met AT Computing op het OSOSS congres in Den Haag. (Zie mijn posting 27 februari 2008). AT Computing is echt een club die ik er bij zou halen, als ik behoefte zou hebben aan een onafhankelijke en deskundige adviseur op het gebied van open source.
Bij RIVM zochten zij een pragmatische combinatie van open source en proprietary systemen.
Het systeemcluster van RIVM was te complex geworden en AT Computing deed een audit naar stabiliteit, schaalbaarheid en transparantie. O.a. door invoering van een nieuw Linuxplatform en door gebruik te maken van virtualisatie en storageconsolidatie werd de stabiliteit verbeterd.

Verder hoorde ik een verhaal van Circle Software over het gebruik van Microsoft Share Point voor het inrichten van portals en het invoeren van Document Management. De zaal zat stampvol en blijkbaar was dat ook zo geweest op de andere dagen. Goed verhaal. Een sales manager met priemende ogen, die de materie kende maar vooral het gehoor afspeurde op potentiele leads. En een managing consultant, die pragmatisch vertelde over de mogelijkheden en beperkingen van deze Microsoft-tool. Hoewel de zaal stampvol was, kwam er op het einde van de presentatie geen enkele vraag. Mijn conclusie: Veel mensen orienteren zich op deze oplossingen en zijn benieuwd naar Microsoft Share Point. Weinig mensen hebben al concrete stappen gezet om hun eigen vraagstukken op te lossen door digitalisering. Ideaal natuurlijk voor Circle Software, zo’n zaal vol mensen op zoek naar hulp…..

Die elektronische overheid schrijdt gestaag voort en het zal helpen, dat veel resources door de financiële crisis vanuit financiele dienstverlening en industrie hun weg zullen zoeken naar tot nu toe minder ontgonnen markten als overheid, zorg en onderwijs.

Actuarissen als kritische waarschuwers

2009-06-26T10:00:00.000-07:00

Vanuit mijn betrokkenheid bij het Actuarieel Instituut weet ik, dat de beroepsgroep van actuarissen erg bezig is met haar positionering in de financiële wereld van de toekomst. Met name ziet zij zich een rol spelen in de discipline ‘Risicomanagement’. Vele jaren reeds zijn regelgeving en toezicht op verslaglegging en financiële verantwoording sterk in opkomst. Ondanks dat mochten we in 2008 de wereldwijde financiële crisis beleven, hetgeen de roep om meer regelgeving en toezicht nog zal versterken. Dat actuarissen qua analytische vaardigheden daarin een rol kunnen spelen, is evident. De vraag is natuurlijk welke eigenschappen, naast analytische vaardigheden, er nog meer vereist zijn om zich te profileren als de risicomanager bij uitstek.
Maandblad De Actuaris van mei 2009 besteedt aandacht aan het thema ‘Merger & Acquisitions’. Een reeks van artikelen over fusies, waardering van pensioenverplichtingen en acquisities tijdens de financiële crisis. Voor de gewenste profilering vind ik dat een goed gekozen special, want op het terrein van fusies zijn vele voorbeelden te noemen van fusies, die niet goed doordacht waren, met te weinig analyse vooraf en vooral gedreven door megalomaan denken van directeuren die te optimistisch alle risico’s onderschatten. Blijkbaar zijn er vaak in de top van het bedrijf veel megalomane denkers en meepraters, terwijl de deskundige en kritische denker ontbreekt. De leidinggevende teams zijn niet evenwichtig samengesteld.

Met name in de periode dat ik bij Cap Gemini werkte heb ik geleerd over de vorming van projectteams met speciale aandacht voor de teamsamenstelling. De teamrollen van Meredith Belbin waren daarbij leidraad.

De ervaring was, dat bij Cap de rol ‘bedrijfsman’ sterk was oververtegenwoordigd. Ze zijn belangrijk, maar voor het evenwicht moet je andere rollen erbij zoeken.
Van één rol heb ik geleerd, dat die beslist ingevuld moet worden, en dat is de rol van de ‘waarschuwer’ (ook wel ‘monitor’ genoemd). Ik vond van die rol de volgende treffende typering:
“Belbin’s observatoren hadden geconstateerd dat er in veel teams een soort “muurbloem”-type was dat zich eigenlijk niet of nauwelijks liet gelden totdat er gekozen moest worden. Op dat moment bleek deze muurbloem uitstekend in staat om voor en tegens af te wegen en een rationele, verstandige afweging te maken.
Belbin schrijft over dit type teamwerker: ‘... een serieuze, voorzichtige figuur die een soort ingebouwde immuniteit bezat voor enthousiasme. Hij nam de tijd om tot een besluit te komen want hij wilde altijd eerst goed over de dingen nadenken.’ Toen Belbin de persoonlijkheidstesten van deze types nader onderzocht bleek het te gaan om intelligente mensen met een betrekkelijk lage score op prestatiemotivatie. Beetje saaie types inderdaad, kritisch, niet zo creatief en enigszins op een afstand blijvend.
Een monitor stort zich beslist niet in het strijdgewoel. Een monitor wacht tot het stof is gaan liggen, ordent de zaken en stelt een beslissing voor. En omdat de monitor betrekkelijk neutraal de groepsprocessen heeft gevolgd kun je erop rekenen dat de monitor tot een verstandig besluit komt.
Net als de ‘plant’ is de monitor is in een team vaak een buitenbeentje. Toch verschillen ze sterk. De plant heeft de neiging om zich af te zonderen. Die neiging heeft de monitor niet. Het is net alsof de monitor al zijn denkkracht aanwendt om de verschillende mogelijkheden door te rekenen terwijl de anderen zich vaak richten op maar één mogelijkheid. De monitor is daardoor niet zo gefocust op wat er in de groep gebeurt. En diep in z’n hart maakt de monitor dat ook niet zo heel erg veel uit. Tja, de monitor is nu eenmaal niet zo’n groepsdier.”
Ik moet zeggen, dat deze beschrijving redelijk past op vele actuarissen, die ik heb leren kennen. Een figuur dus, die zich niet zal opdringen, maar die voor bepaalde situaties uiterst noodzakelijk is. Ik verwijs weer even naar de financiele crisis, waar grote groepen intelligente mensen voortstormden naar de afgrond en er onvoldoende ruimte is geweest voor de ‘waarschuwers’. Op het jaarcongres van het Actuarieel Genootschap beschreef emotie-econoom Henriette Prast, hoe mensen lijden aan misplaatst positivisme: optimistisch kansen overschatten, informatie selectief en te gunstig interpreteren e.d. Zij spoorde de actuarissen aan om het slechte nieuws, dat niemand wil horen, te blijven brengen.
Het is de uitdaging voor actuarissen om zich in besluitvormingsproces te kwalificeren voor die rol. In mijn ervaring zijn er twee voorwaarden voor de verwerving van zo’n rol:
Ten eerste moet je de geambieerde rol verdienen. En ten tweede moeten eindbeslissers ook nadrukkelijk deze rol wensen en een plaats willen geven.
Ten aanzien van het eerste zien we het Actuarieel Genootschap actief opereren. In voornoemd maandblad De Actuaris meldt de voorzitter van het AG, dat een werkgroep van het AG veel publiciteit scoorde omdat al vroeg in 2008 een studie was gestart over de consequenties van verhoging van de AOW-leeftijd. En dat het AG de komende jaren werkt aan profilering op de onderwerpen Solvency II en Enterprise Risk Management.
En ten aanzien van het tweede is het gunstig voor de beroepsgroep, dat door de financiële crisis het bewustzijn is gegroeid, dat onafhankelijke, deskundige en kritische professionals betrokken moeten worden bij het beoordelen van risico’s.

Kosten-batenanalyses voor ICT-projecten

2009-06-16T01:14:00.000-07:00

Het Actieprogramma Maatschappelijke Sectoren & ICT organiseerde in het voorjaar workshops over dit onderwerp. Daarin werd de leidraad Kosten-batenanalyses toegelicht. Deze is door bureau Ecorys in opdracht van het ministerie van Economische Zaken ontwikkeld. Met als doel om voor ICT-projecten realistische kosten-batenanalyses te maken, zodat de besluitvorming daaromtrent kan worden verbeterd.

Na het volgen van deze workshop moet ik zeggen, dat deze echt een waardevolle handreiking biedt en dat het aangeboden materiaal van kwalitatief hoog niveau is.
Het blijft belangrijk om de basale vragen niet te vergeten:
Bereiken wij wel de doelen die wij nastreven?
Is er een alternatieve en meer geschikte manier om de dienstverlening te verbeteren?
Levert het project wel meer op voor de maatschappij dan het heeft gekost?
Interessant is ook het onderscheid dat gemaakt wordt tussen de begrippen KBA en de veel gebruikte term business case. De KBA probeert alle maatschappelijke effecten mee te rekenen, waar een business case zich beperkt tot de effecten die voor een bepaalde organisatie relevant zijn.
Deze KBA is een verbijzondering van de zogenaamde OEI-leidraad. In 2000 is in een kabinetsbesluit vastgesteld, dat voor alle projecten van nationaal belang een kosten-batenanalyse moet worden opgesteld conform de OEI-leidraad. (Het mislukken van grote projecten blijft overigens in Nederland voortdurend een bron van zorg. Op maandag 6 april j.l. las ik in het Algemeen Dagblad een artikel over het ‘debacle met de Noord-Zuidlijn’ van de Amsterdamse metro. Daarin beweert Professor Hennes de Ridder van TU Delft stellig, dat wij in Nederland niet kunnen omgaan met ingewikkelde bouwprocessen. En voorts rapporteerde in 2008 de Algemene Rekenkamer over het mislukken van grote ICT-projecten van de overheid.)

De opzet van deze leidraad is methodisch. Het is duidelijk dat hier serieuze economen achter zitten. Persoonlijk heb ik bij diverse gelegenheden bijdragen geleverd aan kosten baten analyses, maar ik heb nooit zo’n methodische benadering gezien als in deze leidraad.
Hoewel de leidraad heel methodisch is opgezet, wordt ook nuance ingebracht. Want niet altijd is het verantwoord om heel precies en heel diepgaand de kosten-batenanalyse door te voeren. De leidraad bevat een checklist om te bepalen hoe ver je moet gaan met de diepgang van je kosten-batenanalyse. Maar ook bij een ‘light’-uitvoering van de KBA doorloop je wel alle relevante stappen.
Al met al worden van overheidswege goede pogingen ondernomen om te leren bij het voorbereiden en uitvoeren van projecten. Eerder schreef ik al eens over het toepassen van de Gateway-methodiek, zoals aanbevolen door de Rekenkamer na hun onderzoek naar het mislukken van grote ICT-projecten van de overheid. En nu dan deze handreiking kosten-baten analyse om het rekenwerk vooraf professioneel en objectief uit te voeren. Het is nu zaak om ook te ‘handhaven’ (om maar een overheidsterm te gebruiken), dat die professionele aanpakken ook daadwerkelijk serieus worden toegepast. Want het probleem is altijd weer dat Opportunisme, Naïviteit en Machtsspellen de keuzes lijken te bepalen.

Voor liefhebbers is de complete leidraad van 80 pagina’s als PDF-document te downloaden via de link naar ICTU.

e-Formulieren

2009-06-03T05:30:00.000-07:00

ICTU ontwikkelt bouwstenen voor de elektronische overheid.
Daartoe stuurt zij diverse programma’s aan. Eén van die programma’s is eFormulieren.
Dat programma helpt overheden (m.n. gemeenten) om elektronische formulieren te gaan gebruiken. Op het forum van Digitaal Bestuur verscheen een zeer kritisch artikel over de prestaties van het programma. En ik heb gemeend in deze discussie een duit in het zakje te doen:

QUOTE
Ik las voorgaand kritisch artikel over het programma eFormulieren, maar vind, dat je er ook heel anders naar kunt kijken. Met verwijzing naar het gezegde: De fles is half leeg, maar je kunt hem ook beschouwen als half vol.

Vastgesteld wordt, dat het programma eFormulieren naar het oordeel van de auteur tekortschiet en dat het programma links en rechts wordt ingehaald door initiatieven in de markt. De markt wordt hier gevormd door innovatieve leveranciers en pionierende gemeentelijke overheden.
Mijns inziens is de rol van ICTU vooral om zaken in gang te zetten, de mogelijkheden van nieuwe technologie te propageren en ontwikkelingen te katalyseren. Ik vind het niet vreemd, dat centrale sturing van zo’n groot domein, omvattende alle Nederlandse overheden, zijn grenzen heeft. En ik vind het zelfs wenselijk, dat de markt niet afwacht en zelf innovatieve ontwikkelingen initieert.
Dan kan de centrale sturing zich beperken tot de randvoorwaarden en de architectuur, zoals NORA doet. Want decentrale ontwikkelingen zijn goed, mits overheden wel kunnen blijven samenwerken. Geen eilandautomatisering dus.
En wat de kosten betreft, is er niets nieuws onder de zon. Achteraf gezien kan het altijd goedkoper, maar dan is het ook geen innovatie meer maar een herhaalprodukt.

Concluderend: ICTU heeft met eFormulieren veel in gang gezet en gaat daarmee door. Daarnaast is het niet erg, dat anderen initatief nemen en op bepaalde terreinen ICTU overbodig maken.
UNQUOTE

Zorg&ICT

2009-05-19T07:42:00.000-07:00

Van 18 tot20 maart werd de beurs Zorg&ICT in Utrecht gehouden. Vakblad Zorg-magazine.nl schrijft over deze beurs: ‘De zorgsector is er één waar groei inzit. Was het tot enkele jaren geleden zo dat de zorg de kat uit de boom keek, nu leeft meer dan ooit het besef dat de inzet van ICT de kwaliteit van de zorg verbetert.’ Onderstaande indrukken vormen uiteraard maar een hele kleine greep uit de veelheid van exposanten ter plekke.
Op de beurs ontmoette ik een oude collega, die ook vanouds gericht was op de elektronische overheid maar zijn belangstelling heeft ontwikkeld naar de snel ontwikkelende zorgsector. Sedert januari j.l. is hij zelfs een weblog gaan bijhouden over mobiele toepassingen in de zorg. Als medeblogger begrijp ik iets van zijn drijfveren. Hij slaagt erin om dagelijks over ontwikkelingen te schrijven, hetgeen veel inzet en onderzoek vraagt. Petje af daarvoor.

Grote speler IBM was goed vertegenwoordigd op de beurs. Zij zien als belangrijke aanbieder van middleware mogelijkheden om verbindingen te leggen in het verzuilde applicatielandschap in de zorg. En spelen een rol in IHE (Integrating the Healthcare Enterprise), een onafhankelijk internationaal samenwerkingsverband van gebruikers en leveranciers in de zorgsector.
Ik heb in eerdere postings regelmatig mijn bewondering laten blijken voor de veerkracht en de kwaliteit van dit bedrijf. En ook nu weer toonden zij in kort bestek hun brede inzet op het terrein van de zorg. Op die markt krijgen zij natuurlijke massieve impulsen op hun thuismarkt Amerika. De tweede spreker, een ingenieur uit Duitsland, was een typische lifelong IBM-techneut. Had zijn hele carrière uiteraard Engels gesproken en het was alsof ik Arnold Schwarzenegger hoorde spreken. (Hetgeen ik ervaar als een sympathieke klank.) Zijn verhaal over massale gegevensopslag vond ik echter niet passend bij de gemiddelde beursbezoeker (veel mensen die wegliepen of in slaap vielen), maar het toonde aan, waar vanouds de kracht van IBM wortelt, namelijk in de hardware.

Sprekers over informatiebeveiliging zoek ik altijd op, want daar blijf ik van leren. Ditmaal was er een spreker van Symantec, dat o.a. de Nortonsuite voert. In de Zorg blijkt security een issue te zijn gezien recente publicaties. De awareness is nog erg laag. (Passwords op de PC plakken en uitwisselen, gegevens laten slingeren etc.)
De spreker van Symantec had de trends in Gezondheid opgezocht. Hij noemde geen bron, maar het leek mij een herkenbare opsomming
1. Het foutenpercentage in de zorg terugbrengen.
2. Upgrade van klinische systemen.
3. EPD implementatie conform NEN7510.
4. Continuiteit de processen
5. Integratie van multivendorsystemen.
Daarna liep hij de hoofdstukken van NEN na en matchte deze met de 6 competenties van Symantec. Een systematische aanpak, voor mij verhelderend en leerzaam. Voor het inventarisren van het beveiligingsbeleid opperde hij de volgende stappen:
- Eerst inventariseren wat je hebt aan hardware;
- Inventariseer je gegevens en zie of data het netwerk verlaat;
- Inventariseer de software; wie gebruikt wat?;
- Koppel die inventarisatie aan de licentiekosten;
- Bepaal de awareness voor technologie; (Daar zijn hulpmiddelen voor zoals games.)

De firma Furore besprak de mogelijkheden van zogenaamde Personal Health Records, PHR’s. Het fenomeen van de PHR is in Amerika al wijd verbreid. Wij kennen de voorbeelden als Microsoft Health Vault en Google Health, maar in de VS zijn er ongeveer 200 van die applicaties. Het is een uiting van het feit, dat de patient steeds mondiger wordt en graag wil participeren in zijn gezondheidszorg. De spreker vergeleek de mogelijkheden met die van het Elektronisch Patientendossier (EPD) dat we in Nederland kennen. Een duidelijk verschil is dat PHR’s worden beheerd en gebruikt door de patient en dat ons EPD vooral is ontwikkeld als een behoefte van de zorgverlener. Ik zal nog wel eens meer uitgebreid terugkomen op het fenomeen EPD.

ZZP’ ers

2009-05-07T02:09:00.000-07:00

Onlangs luisterde ik naar Business Network Radio, waar tijdens lunchtijd de bekende beleggingsanalist Kees de Kort zijn visie gaf op de crisis en de recente prognoses van het CBS. De Kort is altijd een ras pessimist en kraakte dus de cijfers van het CBS als zijnde te optimistisch. Eén opmerking die hij maakte, vond ik echter wel degelijk hout snijden. CBS rapporteerde namelijk, dat de stijging van de werkloosheid meevalt. Waarop De Kort stelde, dat in de Nederlandse economie van heden ten dage een groot deel van het werk wordt gedaan door uitzendkrachten en zzp’ers. En als bedrijven de activiteit terugdraaien, zullen ze al eerste deze categorieën medewerkers afstoten. En hun ‘werkloosheid’ komt niet terug in de cijfers van het CBS.

Zzp’ers (Zelfstandigen zonder Personeel) associeerde ik zelf altijd met bouwvakkers, die niet meer ‘bij een baas’ maar voor eigen rekening hun diensten aanbieden. Maar in feite is een consultant, die als DGA van zijn éénmans-BV functioneert, ook een zzp’er. Een onderzoeker, die ik hieronder citeer, richtte zich vooral op het hogere segment van de zzp’ers. En hij introduceert het begrip ‘zelfstandige professional’.
Deze onderzoeker werd 8 april j.l. geportretteerd in de Kamer van Koophandel krant. Hij bevestigt, dat de meeste zzp’ers kiezen voor zelfstandigheid vanwege de onafhankelijkheid en het plezier. Arjan van den Born promoveerde 13 maart 2009 op het onderwerp ‘zelfstandige professional’.
Hij stelt, dat het succes van een zzp’er gerelateerd is aan zijn markt, zijn netwerk en zijn specialisme. Dat is niet verrassend. Het succes heeft overigens geen relatie met de motivatie van de zzp’er, zo stelt hij. Dat vind ik ook niet verrassend, want motivatie is een interne factor, terwijl de andere factoren externe en marktgedreven factoren zijn. En die bepalen of je als zzp’er in een markt een plek kunt veroveren en behouden. Wél verrassend vond ik de gegevens over gemiddelde jaaromzet van zzp’ers, gerubriceerd naar hun specialisme:

Interimmanagers 121.000 Euro
IT’ers 112k
Organisatieadviseurs 111k
Journalisten 50k
Kunstenaars 47k
Vertalers 36k
Gemiddelde van alle categorieën 85k

Voor veel mensen blijkt zelfstandigheid geen vetpot te zijn, want je moet je realiseren, dat leegloop, vakantie, ziekteverzuim, oudedagsvoorziening en alle beroepskosten door de zzp’er zelf moeten worden opgebracht. Het bevestigt wel de conclusie, dat de vrijheid en de arbeidssatisfactie voor deze zelfstandigen een belangrijke ‘motivator’ zijn en niet op de eerste plaats het materiële gewin.
Van den Born is optimistisch voor de toekomst. Hij verwacht structurele groei van het aantal freelancers. En stelt dat binnen grote bedrijven de veelbeschreven netwerkeconomie niet van de grond komt. En dat zzp’ers de enigen zijn, die de netwerkeconomie mogelijk kunnen maken.

Maar zzp’ers kunnen het zwaar hebben in de huidige crisis. In de huidige omstandigheden zullen velen door hun reserves heen geraken. Zo sprak ik onlangs een projectmanager, die ik heb leren kennen als een kundige professional, die altijd gemakkelijk nieuwe klussen vond. Hij was sedert september 2008 plotseling in een vacuum beland en zag na een half jaar het einde van zijn reserves in zicht komen. Uiteraard zal zo’n marksituatie ook gevolgen hebben voor de marktprijzen, de tarieven. Voornoemde projectmanager was intussen bereid om zijn tarief van 125 naar 60 euro omlaag te brengen. Op de site van Freelance.nl las ik daarover een discussie. Freelance is een intermediair tussen freelancers en opdrachtgevers. Sommige freelancers stelden, dat opdrachtgevers misbruik maken van de marktsituatie door de tarieven sterk af te knijpen. Freelance geeft daarop het volgende commentaar en daarmee ben ik het eens. De markt zal uiteindelijk het huidige evenwichtstarief bepalen. Uit nieuwsbrief Freelance eind maart 09:
“Volgens freelance.nl is het in het belang van iedereen die deelneemt aan de site om zich zo goed mogelijk te profileren. Een aangeboden opdracht en gevraagde vaardigheden van een freelancer moeten helder omschreven en duidelijk zijn. Een freelancer zal zich goed moeten
profileren en onderscheiden. Zo zal de beste match tussen vraag en aanbod mogelijk worden. Bij die match zal het tarief zeker tellen. De opdrachtgever krijgt wat hij wil en wat hij verdient. Voor de freelancer geldt dat ook. Een enthousiaste aanmelding als freelancer, en een professionele reactie als opdrachtgever leggen de basis voor vertrouwen. Zo groeit het aantal succesvolle matches. De meer dan nieuwe 100 opdrachten per dag (nergens in Nederland wordt op 1 plaats zoveel nieuw (tijdelijk) werk aangeboden) bevestigen het nut van
deze marktplaats voor een sterk groeiend aantal (pro-)freelancers en opdrachtgevers.”

Ten slotte ter overweging de gedachten van kennistheoreticus prof. dr Arnold Cornelis. Hij stelt in zijn boek ‘De vertraagde tijd’, dat de mens een bepaalde interne klok heeft, een ritme waarin hij zichzelf stuurt, werkt, leert en zich ontwikkelt. Naast die interne klok loopt een externe klok, het ritme waarin de omgeving, de maatschappij of het bedrijf eisen stelt aan een persoon. Wanneer die externe klok de interne klok overheerst heeft de persoon geen greep meer op zijn ontwikkeling; verminderde arbeidssatisfactie en burn-out zouden daaruit volgen. Volgens mij is dit ook een verklaring voor grotere tevredenheid en welbevinden van zzp’ers. Zij bepalen zelf in hoge mate, wat zij doen, waar zij werken, wanneer zij extra inspanningen willen leveren en wanneer het genoeg is.